•, 


COMPENDIUM 


HIT UAL IS    ROM AN I 


COMPENDIUM 


RITUALIS  ROMANI, 


AD      U  S  UM 


DKECESUM  PfiOVINCM  BALTIMORENSIS, 


JUS  su 


CONCILII    PROVINCIALIS    BALTIMORENSIS   III., 


APPRO B ANTE 


SS.  D.  N.  GREGORIO,  PP.  XVI., 


E  DIT  U  M  . 


ME«^^ 


BALTIMORI: 

APUD  JOANNEM  MURPHY,  TYPOGRAPHUM  AC  BIBLIOPOLAM, 

VIA  vuLGO  DICTA  Market,  no.  14(). 

MDCCC.  XLII. 


qOfd  ny^i 


hr> 


LOAN  STACK 


^nUtctfi  at furiittg  to  tl)e  JVct  of  €onQrc$$i  in  tl)f  ij^ar  1842, 

By     JOHN     MURPHY, 

in  tl)e  fkrk's  office,  of  tlje  pistrict  court  of  J]tlfln)Utt&. 


TYPIS    JOANNIS    MURPHV. 


■A3 

COMPENDIUM        I  ^  y2 


R I  T  U  A  L  I  S     R  0  M  A  N  li 


I 


DE    IIS 

QUJ3    IN    SACRAMENTORUM 

ADMINISTEATIONE 
GENERALITER    SERVANDA    SUNT. 


UT  ea,  quae  ex  antiquis Catholicae  Ecclesise  institutis, 
et  sacrorum  Canonum  Summorumque  Pontificum 
Decretis,  de  Sacramentorum  ritibus  ac  ceeremoniis  hoc 
Libro  praescribuntur,  qua  par  est  diligentia  ac  religione 
custodiantur,  et  ubique  fideliter  serveiitur ;  illud  ante 
omnia  scire  et  observare  convenit,  quod  Sacrosancta 
Tridentina  Synodus,  Sess.  7.  can.  13,  de  iis  ritibus 
decrevit  in  heec  verba : 

Si  quis  dixerit  receptos  et  approbatos  Ecclesiss 
Catholicse  ritus,  in  solemni  Sacramentorum  adminis- 
tratione  adhiheri  consuetoSj  aut  contemni,  aut  sine 
peccato  d  ministris  pro  libito  ojnitti,  aut  in  novas  alios 
per  quemcumque  £cclesiarum  Pastorem  mutari  posse, 
anathema  sit. 

Cijm  igitur  in  Ecclesia*  Dei  nihil  sanctius  aut 
utilius,  nihilque  excellentius  aut  magis  divinum  habe- 
atur,  quam  Sacramenta  ad  humani  generis  salutem  a 
Christo  Domino  instituta ;  Parochus,  vel  quivis  alius 
Sacerdos,  ad  quem  eorum  administratio  pertinet, 
meminisse  in  primis  debet,  se  sancta  tractare ;  atque 
omni  fere  temporis  momento  ad  tarn  sanctae  adminis- 
trationis  officium  paratum  esse  oportere. 


1* 


RITUALE    ROMANUM. 


Quamobrem  illud  perpetuo  curabit,  ut  integre, 
caste,  pieque  vitam  agat:  nam  etsi  Sacramenta  ab 
impuris  coinquinari  non  possint,  neque  a  pravis  mi- 
nistris  eorum  effectus  impediri ;  impure  tamen  et 
indigne  ea  ministrantes,  in  aeternae  mortis  reatum 
incurrunt.  Sacerdos  ergo,  si  fuerit  peccati  mortalis 
sibi  conscius  (quod  absit),  ad  Sacramentorum  adminis- 
trationem  non  audeat  accedere,  nisi  prius  corde  poeni- 
teat:  sed  si  habeat  copiam  Confessarii,  et  temporis 
locique  ratio  ferat,  convenit  confiteri. 

Quacumque  diei  ac  noctis  hora  ad  Sacramenta 
ministranda  vocabitur,  nuUam  officio  suo  praestando 
(praesertim  si  necessitas  urgeat)  moram  interponat. 
Ac  propterea  populum  saepe,  prout  sese  offeret  occa- 
sio,  praemonebit,  ut  cum  sacro  ministerio  opus  fuerit, 
se  quamprimum  advocet,  nulla  temporis  aut  cujus- 
cumque  incommodi  habita  ratione. 

Ipse  vero  antequam  ad  hujusmodi  administrationem 
accedat,  paululum,  si  opportunitas  dabitur,  orationi, 
et  sacrae  rei  quam  acturus  est  meditationi  vacabit, 
atque  ordinem  ministrandi  et  caereraonias  pro  temporis 
spatio  praevidebit  et  perleget. 

In  omni  Sacramentorum  administratione  superpel- 
liceo  sit  indutus,  et  desuper  stola  ejus  coloris,  quem 
Sacramenti  ritus  exposcit,  nisi  in  Sacramento  Poeni- 
tentiae  ministrando  occasio,  vel  consuctudo,  vel  locus 
interdum  aliter  suadeat. 

Adhibebit  quoque  unum  saltem,  si  habeat,  vel 
plures  clericos,  prout  loci  et  Sacramenti  ratio  postu- 
labit,  decenti  habitu  et  superpelliceo  pariter  indutos. 

Curabit  etiam  ut  sacra  supellex,  vestes,  orna- 
menta,  linteamina,  et  vasa  ministerii  Integra,  niti- 
daque  sint,  et  munda. 

In  Sacramentorum  administratione,  eorum  virtutem, 
usum  ac  utilitatem,  et  caeremoniarum  significationes, 
ut  Concilium  Tridentinum  praecipit,  ex  sanctorum 
Patrum  et  Catechismi  Romani  doctrina,  ubi  commode 
fieri  poterit,  diligenter  explicabit. 

Diim  Sacramentum  aliquod  ministrat,  singula  verba 


RITUALE    ROMANUM.  7 

quae  ad  illius  formam  et  ministerium  pertinent, 
attente,  distincte,  et  pie,  atque  clara  voce  pronun- 
tiabit.  Similiter  et  alias  orationes  et  preces  devote 
ac  religiose  dicet;  nee  memoriae,  quae  plerumque  labi- 
tur,  facile  confidet;  sed  omnia  recitabit  ex  libro. 
Reliquas  praeterea  casremonias  ac  ritus  ita  decenter 
gravique  actione  peraget,  ut  astantes  ad  coelestium 
rerum  cogitationem  erigat,  et  attentos  reddat. 

Ad  ministrandum  procedens,  rei,  quam  tractaturus 
est,  intentus  sit,  nee  de  iis,  quae  ad  ipsam  non  perti- 
nent, quidquam  cum  alio  colloquatur;  in  ipsaque 
administratione  actualem  attentionem  habere  studeat, 
vel  saltern  virtualem,  cum  intentione  faciendi  quod  in 
eo  facit  Ecclesia. 

lUud  porro  diligenter  caveat,  ne  in  Sacramentorum 
administratione  aliquid  quavis  de  causa  vel  occasione, 
directe  vel  indirecte,  exigat,  aut  petat;  sed  ea  gratis 
ministret,  et  ab  omni  Simoniae  atque  avaritiae  suspi- 
cione,  nedum  crimine,  longissime  absit.  Si  quid  vero 
nomine  eleemosjnae,  aut  devotionis  studio,  peracto 
jam  Sacramento,  sponte  a  fidelibus  ofFeratur,  id  licite 
pro  consuetudine  locorum  accipere  poterit,  nisi  aliter 
Episcopo  videatur. 

Fidelibus  alienae  parochiae  Sacramenta  non  mini- 
strabit,  nisi  necessitatis  causa,  vel  de  licentia  Paro- 
chi,  seu  Ordinarii. 

Omnes  autem,  qui  Sacramenta  suscipiunt,  loco  et 
tempore  opportune  monebit,  ut  remoto  inani  collo- 
quio,  et  habitu  actuque  indecenti,  pie  ac  devote  Sacra- 
mentis  intersint,  et  ea  qua  par  est  reverentia  susci- 
piant. 

Librum  hunc  Ritualem  (ubi  opus  fuerit)  semper 
cum  ministrabit  secum  habebit,  ritusque  et  caeremo- 
nias  in  eo  praescriptas  diligenter  servabit. 

Ceterum  illorum  tantum  Sacramentorum,  quorum 
administratio  ad  Parochos  pertinet,  ritus  hoc  opere 
praescribuntur ;  cujusmodi  sunt  Baptismus,  Poeniten- 
tia,  Eucharistia,  Extrema  unctio,  et  Matrimonium. 
Reliqua    vero    duo    Sacramenta    Confirmationis    et 


8  R ITU ALE    ROMANUM. 

Ordinis,  cum  propria  sint  Episcoporum,  ritus  suos 
habent  in  Pontificali  prasscriptos.  Et  ea,  quag  de  iis 
atque  aliis  Sacramentis  scire,  servare,  et  docere  Paro- 
chi  debent,  cum  ex  aliis  libris,  tum  prsecipue  ex  Cate- 
chismo  Romano  sumi  possunt.  Siquidem  hie  de  iis 
fere  tantum  agere  instituti  operis  ratio  postulat,  quae 
ad  ipsorum  quinque  Sacramentorum  ritus  pertinent. 
Postremo,  quisquis  Sacramenta  administrare  tene- 
tur,  habeat  libros  necessarios  ad  officium  suum  perti- 
nentes,  eosque  praesertim,  in  quibus  variarum  paro- 
chialium  functionum  notae  ad  futuram  rei  memoriam 
describuntur,  ut  ad  finem  hujus  Ritualis  habetur. 


DE 

SACRAMENTO   BAPTISMI 

RITE    ADMINISTRANDO. 


SACRUM  Baptisma,  Christians  religionis  et aeternce 
vitae  januam,  quod  inter  alia  novae  legis  Sacra- 
menta  a  Christo  instituta  primum  tenet  locum,  cunctis 
ad  salutem  necessarium  esse  ipsa  Veritas  testatur 
ill  is  verbis  :  Nisi  quis  renatiis  fuerit  ex  aqua  et  Spiritu 
sancto,  non  potest  introire  in  regnum  Dei,  (Joan.  3.) 
Itaque  summa  ad  illud  opportune  riteque  adminis- 
trandum,  ac  suscipiendum,  diligentia  adhibenda  est. 
Cum  autem  ad  hoc  Sacramentum  conferendum  alia 
sint  de  Jure  divino  absolute  necessaria,  ut  materia, 
forma,  minister ;  alia  ad  illius  solemnitatem  perti- 
neant,  ut  ritus  ac  caeremoniae,  quas  ex  Apostolica  et 
antiquissima  traditione  acceptas  et  approbatas,  nisi 
necessitatis  causa,  omittere  non  licet;  de  iis  aliqua 
praemonenda  sunt,  ut  sacrum  hoc  ministerium  rite  ac 
sancte  peragatur. 

DE  MATERIA  BAPTISMI. 

AC  primum  intelligat  Parochus,  cum  hujus  Sacra- 
ment! materia  sit  aqua  vera  ac  naturalis,  nul- 
lum alium  liquorem  ad  id  adhiberi  posse. 

Aqua  vero  solemnis  Baptismi  sit  eo  anno  benedicta 
in  Sabbato  sancto  Paschatis,  vel  Sabbato  Pentecostes, 
quae  in  Fonte  mundo  nitida  et  pura  diligenter  conser- 
vetur:  et  haec,  quando  nova  benedicenda  est,  in  Ec- 
clesiae,  vel  potius  Baptisterii  sacrarium  efFundatur. 

Si  Aqua  benedicta  tarn  imminuta  sit,  ut  minus  suffi- 
cere  videatur,  alia  non  benedicta  admisceri  potest,  in 
minori  tamen  quantitate. 


10  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

Si  vero  corrupta  fuerit,  aut  effluxerit,  aut  quovis 
modo  defecerit,  Parochus  in  Fontem  bene  mundatum 
ac  nitidum  recentem  aquam  infundat,  eamque  bene- 
dicat  ex  formula  quae  infra  praescribitur. 

Sed  si  aqua  conglaciata  sit,  curetur  ut  liquefiat; 
sin  autem  ex  parte  congelata  sit,  aut  nimiiim  frigida, 
poterit  parum  aquae  naturalis  non  benedictee  calefa- 
cere,  et  admiscere  aquae  baptismali  in  vasculo  ad  id 
parato,  et  ea  tepefacta  ad  baptizandum  uti,  ne  noceat 
infantulo. 

DE  FORMA  BAPTISMI. 

QUONIAM  Baptismi  forma  his  verbis  expressa. 
Ego  te  baptizo  in  nomine  Fatris,  et  Filii,  et 
Spiritus  sandi,  omnino  necessaria  est;  ideo  eam  nullo 
modo  licet  mutare,  sed  eadem  verba  uno  et  eodem 
tempore,  quo  fit  ablutio,  pronuntianda  sunt. 

Latinus  Presbyter  Latina  forma  semper  utatur. 

Cum  Baptismum  iterare  nullo  modo  liceat,  si  quis 
sub  conditione  (de  quo  infra)  sit  baptizandus,  ea  con- 
ditio explicanda  est  hoc  modo :  Si  non  es  haptizatuSy 
ego  te  baptizo  in  nomine  Patris,  et  Filii,  et  Spiritus 
sandi.  Hac  tamen  conditionali  forma  non  passim  aut 
leviter  uti  licet ;  sed  prudenter,  et  ubi  re  diligenter 
pervestigata,  probabilis  subest  dubitatio,  infantem  non 
fuisse  baptizatum. 

Baptismus  licet  fieri  possit  aut  per  infusionem  aquae, 
aut  per  immersionem,  aut  per  aspersionem ;  primus 
tamen  vel  secundus  modus,  qui  magis  sunt  in  usu,  pro 
Ecclesiarum  consuetudine  retineantur ;  ita  ut  trina 
ablutione  caput  baptizandi  perfundatur,  vel  immerga- 
tur  in  modum  Crucis  uno  et  eodem  tempore,  quo  verba 
proferuntur,  et  idem  sit  aquam  adhibens  et  verba 
pronuntians. 

Ubi  vero  Baptismus  fit  per  infusionem  aquae,  caven- 
dum  est  ne  aqua  ex  infantis  capite  in  Fontem,  sed  vel 
in  sacrarium  Baptisterii  prope  ipsum  Fontem  extruc- 
tum  defluat,  aut  in  aliquo  vase,  ad  hunc  usum  parato, 
recepta,  inipsius  Baptisterii  vel  in  Ecclesise  sacrarium 
effundatur. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  11 

DE  MINISTRO  BAPTISMI. 

LEGITIMUS  quidem  Baptismi  minister  est  Paro- 
chus,  vel  alius  Sacerdos  a  Parocho  vel  ab  Ordi- 
nario  loci  delegatus ;  sed  quoties  infans  aut  adultus 
versatur  in  vitae  periculo,  potest  sine  solemnitate  a 
quocumque  baptizari  in  qualibet  lingua,  sive  clerico 
sive  laico  etiam  excommunicato,  sive  fideli,  sive  infi- 
deli,  sive  catholico,  sive  haeretico,  sive  viro,  sive  fe- 
mina,  servata  tamen  forma  et  intentione  Ecclesiee. 

Sed  si  adsit  Sacerdos,  Diacono  praeferatur,  Diaco- 
nus  Subdiacono,  clericus  laico,  et  vir  feminae ;  nisi 
pudoris  gratia  deceat  feminam  potiiis  quam  viruni 
baptizare  infantem  non  omnino  editum,  vel  nisi  melius 
femina  sciret  formam  et  modum  baptizandi.  Qua- 
propter  curare  debet  Parochus  ut  fideles,  praesertim 
obstetrices,  rectum  baptizandi  ritum  probe  teneant  et 
servent. 

Pater  aut  mater  propriam  prolem  baptizare  non 
debet,  praeterquam  in  mortis  articulo,  quando  alius 
non  reperitur  qui  baptizet;  neque  tunc  ullam  contra- 
hunt  cognationem,  quae  matrimonii  usum  impediat. 

DE  BAPTIZANDIS  PARVULIS. 

OPPORTUNE  Parochus  hortetur  eos,  ad  quos  ea 
cura  pertinet,  ut  natos  infantes,  sive  baptizandos, 
sive  baptizatos,  quamprimum  fieri  poterit,  et  qua  decet 
Christiana  modestia,  sine  pompae  vanitate  deferant  ad 
Ecclesiam,  ne  illis  Sacramentum  tantopere  necessa- 
rium  nimium  difFeratur  cum  periculo  salutis,  et  ut  iis, 
qui  ex  necessitate  privatim  baptizati  sunt,  consuetse 
c^remoniae  ritusque  suppleantur,  omissa  forma  et 
ablutione. 

Nemo  in  utero  matris  clausus  baptizari  debet.  Sed 
si  infans  caput  emiserit,  et  periculum  mortis  immineat, 
baptizetur  in  capite ;  nee  postea,  si  vivus  evaserit,  erit 
iterum  baptizandus.  At  si  aliud  membrum  emiserit, 
quod  vitalem  indicet  motum,  in  illo,  si  periculum  im- 
pendeat,  baptizetur ;  et  tunc,  si  natus  vixerit,  erit  sub 


12  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

conditione  baptizandus,  eo  modo  quo  supra  dictum  est: 
Si  non  es  haptizatuSy  ego  te  baptizo  in  nomine  Patris, 
etc.  Si  vero  ita  baptizatus  deinde  mortuus  prodierit 
ex  utero,  debet  in  loco  sacro  sepeliri. 

Si  mater  prsegiians  mortua  fuerit,  foetus  quampri- 
mum  caute  extrahatur,  ac  si  vivus  fuerit,  baptizetur; 
si  fuerit  mortuus,  et  baptizari  non  potuerit,  in  loco 
sacro  sepeliri  non  debet. 

Infantes  expositi,  et  inventi,  si  re  diligenter  inves- 
tigata,  de  eorum  Baptismo  non  constat,  sub  conditione 
baptizentur. 

In  monstris  vero  baptizandis,  si  casus  eveniat, 
magna  cautio  adhibenda  est:  de  quo,  si  opus  fuerit, 
Ordinarius  loci,  vel  alii  periti  consulantur,  nisi  mortis 
periculum  immineat. 

Monstrum  quod  humanam  speciem  non  prae  se 
ferat,  baptizari  non  debet:  de  quo  si  dubium  fuerit, 
baptizetur  sub  hac  conditione :  Si  tu  es  homo^  ego  te 
haptizo,  etc. 

lUud  vero,  de  quo  dubium  est  unane  aut  plures 
sint  personse,  non  baptizetur,  donee  id  discernatur. 
Discerni  autem  potest,  si  habeat  unum  vel  plura 
capita,  unum.  vel  plura  pectora :  tunc  enim  totidem 
erunt  corda  et  animae,  liominesque  distincti,  et  eo 
casu  singuli  seorsum  sunt  baptizandi,  unicuique 
dicendo :  Ego  te  baptizo,  etc.  Si  vero  periculum 
mortis  immineat,  tempusque  non  suppetat  ut  singuli 
separatim  baptizentur,  poterit  minister  singulorum 
capitibus  aquam  infundens  omnes  simul  baptizare, 
dicendo :  Ego  vos  baptizo  in  nomine  Patris,  et  Filiiy 
et  Spiritus  sancti.  Quam  tamen  formam  in  iis  solum, 
et  in  aliis  similibus  mortis  periculis  ad  plures  simul 
baptizandos,  et  ubi  tempus  non  patitur  ut  singuli 
separatim  baptizentur,  alias  numquam,  licet  adhibere. 

Quando  vero  non  est  certum  in  monstro  esse  duas 
personas,  vel  quia  duo  capita  et  duo  pectora  non  habet 
bene  distincta;  tunc  debet  primum  unus  absolute 
baptizari,  et  posted  alter  sub  conditione,  hoc  modo : 
Si  non  es  baptizatus,  ego  te  baptizo  in  nomine  Patris,  et 
Filii,  et  Spiritus  sancti. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  13 


DE  PATRINIS. 


PAROCHUS  antequam  ad  Baptizandum  accedat, 
ab  lis,  ad  quos  spectat,  exquirat  diligenter,  quern, 
vel  quos  Susceptores  seu  Patrinos  elegerint.  qui  in- 
fantem  de  sacro  Fonte  suscipiant,  ne  plures  quam 
liceat,  aut  indignos  vel  ineptos  admittat. 

Patrinus  unus  tantum,  sive  vir  sive  mulier,  vel  ad 
summum  unus  et  una  adhibeantur  ex  decreto  Concilii 
Tridentini :  sed  simul  non  admittantur  duo  viri,  aut 
du3e  mulieres,  neque  ipsius  baptizandi  pater  aut  mater. 

Hos  autem  Patrinos  saltern  in  setate  pubertatis,  ac 
Sacramento  Confirmationis  consignatos  esse  maxime 
convenit. 

Sciant  praeterea  Parochi  ad  hoc  munus  non  esse 
admittendos  infideles,  aut  hsereticos,  non  publice  ex- 
communicato3  aut  interdictos,  non  publice  criminosos 
aut  infames,  nee  prseterea  qui  sana  mente  non  sunt, 
nee  qui  ignorant  rudimenta  fidei :  haec  enim  Patrini 
spirituales  filios  suos,  quos  de  Baptismi  fonte  susce- 
perint,  ubi  opus  fuerit,  opportune  docere  tenentur. 

Praetereaad  hoc  etiam  admitti  non  debent  Monachi, 
vel  Sanctimoniales,  neque  alii  cujusvis  Ordinis  Regu- 
lares  a  saeculo  segregati. 

DE  TEMPORE  ET  LOCO  ADMINISTRANDI  BAPTISMUM. 

QUAMVIS  Baptismus  quovis  tempore,  etiam  inter- 
dicti  et  cessationis  a  divinis,  praesertim  si  urgeat 
necessitas,  conferri  possit:  tamen  duo  potissimum  ex 
antiquissimo  Ecclesise  ritu  sacri  sunt  dies,  in  quibus 
solemni  caeremonia  hoc  Sacramentum  administrari 
maxime  convenit;  nempe  Sabbatum  sanctum  Paschse, 
et  Sabbatum  Pentecostes,  quibus  diebus  Baptismalis 
fontis  aqua  rite  consecratur.  Quem  ritum,  quatenus 
fieri  commode  potest,  in  adultis  baptizandis,  nisi  vitae 
periculum  immineat,  retineri  decet,  aut  certe  non 
omnino  praetermitti,  praecipue  in  Metropolitanis  aut 
Cathedralibus  Ecclesiis. 
2 


14  DE    SACRAMENTO    BAPTISM!/ 

Ac  licet,  urgente  necessitate,  ubique  baptizare  nihil 
impediat,  tamen  proprius  Baptismi  administrandi  locus 
est  Ecclesia,  in  qua  sit  P'ons  baptismalis,  vel  certe 
Baptisterium  prope  Ecclesiam. 

Itaque,  necessitate  excepta,  in  privatis  locis  nemo 
baptizari  debet ;  nisi  forte  sint  Regum  aut  magnorum 
Principum  filii,  id  ipsis  ita  deposcentibus ;  dummodo 
id  liat  in  eorum  Capellis,  seu  Oratoriis,  et  in  aqua 
Baptismali  de  more  benedicta. 

Baptisterium  sit  decenti  loco  et  forma,  materiaque 
solida  et  qua3  aquam  bene  contineat,  decenter  orna- 
tum,  et  cancellis  circumseptum,  sera  et  clave  muni- 
tum,  atque  ita  obseratum,  ut  pluvia,  vel  alise  sordes 
intro  non  penetrent;  in  eoque,  ubi  commode  fieri 
potest,  depingatur  imago  sancti  Joannis  Christum 
baptizantis. 

DE   SACRIS   OLEIS,  ET  ALUS   REQUISITIS. 

SACRUM  Chrisma,  et  sanctum  Oleum,  quod  et 
Catechumenorum  dicitur,  quorum  usus  est  in 
Baptismo,  eodem  anno  sint  ab  Episcopo  de  more 
benedicta,  Feria  quinta  in  Coena  Domini. 

Curet  Parochus  ut  ea  suo  tempore  quamprimum 
habeat,  et  tunc  Vetera  in  Ecclesia  comburat. 

Veteribus  Oleis,  nisi  necessitas  cogat,  ultra  annum 
non  utatur;  ac  si  deficere  videantur,  et  Chrisma,  aut 
Oleum  benedictum  haberi  non  possit,  aliud  oleum  de 
olivis  non  benedictum  adjiciatur,  sed  in  minori  quan- 
titate. 

Chrisma  et  Oleum  sacrum  sint  in  suis  vasculis 
argenteis,  aut  saltem  stanneis  bene  obturatis ;  quae 
vascula  sint  inter  se  distincta,  et  propriam  unumquod- 
que  inscriptionem  habeat  majusculis  litteris  incisam, 
ne  quis  error  committatur. 

Ad  usum  vero  quotidianum  minora  habeantur  vas- 
cula ex  argento,  si  fieri  potest,  aut  stanno ;  sive  sepa- 
rata, sive  etiam  conjuncta;  apte  tamen  distincta  et 
bene  cooperta,  et  cum  suis  inscriptionibus,  ut  supra. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  15 

ne  Parochus  aberret,  et  unum  pro  altero  sumat,  quod 
cav^ere  debet  dilio-enter. 

In  ea  igitiir  ex  majoribiis  vascuUs  Chrlsmatis  et 
Olei  quod  sufficiat  infundatur,  atque  ut  effusionis 
periculum  caveatur,  commodum  erit  in  his  vasculis 
bombacium,  seu  quid  simile  habere,  Oleo  sacro  et 
Chrismate  separatim  perfusum  ;  in  quo  poilex,  cum 
opus  est,  ad  inungendum  immittatur. 

Hsec  vascula  ita  parata,  in  loco  proprio,  honesto,  ac 
niundo,  sub  clave  ac  tuta  custodia  decenter  asserven- 
tur,  ne  ab  aliquo  nisi  a  Sacerdote  temere  tangantur, 
aut  eis  sacrilege  quispiam  abuti  possit. 

Parochus,  quantum  fieri  potest,  curet,  ne  per  laicos, 
sed  per  se,  vel  per  alium  Sacerdotem,  vel  saltem  per 
alium  Ecclesias  ministrum  hose  Olea  deferantur:  caveat 
item  ne  de  iis  quidquam  ulli  umquam  tribuat,  cujusvis 
rei  praetextu. 

Sal,  quod  in  os  baptizandi  immittendum  est,  sit 
benedictum  sua  peculiari  benedictione,  qu^  infra 
prsescribitur ;  neque  utatur  sale  exorcizato  ad  bene- 
dicendum  aquam;  sitque  prius  bene  confractum  et 
attritum,  siccum  ac  mundum.  Sal  ita  benedictum 
nemini  tradatur,  neque  etiam  iis  qui  benedicendum 
attulerint  reddatur,  sed  ad  alios  baptizandos  serve- 
tur,  aut  in  Sacrarium  abjiciatur. 

Ciim  igitur  Baptismi  Sacramentum  jam  adminis- 
trandum  est,  hsec  in  promptu  esse  debent : 

Vasculi  sacri  Olei  Catechumenorum,  et  Chrismatis. 

Vasculum  cum  sale  benedicendo,  vel  jam,  ut  dictum 
est,  benedicto. 

Vasculum,  seu  cochleare  ex  argento,  vel  alio  me- 
tallo,  nitidum,  ad  aquam  Baptismi  fundendam  supra 
caput  baptizandi,  quod  nuUi  praeterea  alii  usui 
deserviat. 

Pelvis,  seu  bacile  ad  excipiendam  aquam  ex  capite 
deiluentem,  nisi  statim  in  Sacrarium  defluat. 

Gossipium,  alio  nomine  bombacium,  seu  quid  simile, 
ad  abstergenda  loca  sacris  Oleis  inuncta. 


16  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

Stolae  duce,  ubi  commode  haberi  possunt,  una  vio- 
lacea,  et  altera  alba  (ut  infra  notatur)  mutanda;  sin 
minus,  una  saltern  adhibeatur. 

Medulla  panis,  qua  inuncti  Sacerdotis  digiti,  cum 
manus  lavat,  abstergantur,  et  vas  pro  manuum  lotione 
post  Baptismum,  quod  huic  tantiim  usui  deservire 
decet. 

Alba  vestis  in  modum  pallioli,  seu  linteolum  candi- 
dum  infantis  capiti  imponendum. 

Cereus,  seu  candela  cerea  baptizato  ardens  tra- 
denda. 

Hie  denique  Ritualis  liber  sit.paratus,  et  item  liber 
Baptismalis,  in  quo  baptizati  describuntur. 

Omnibus  igitur  opportune  proeparatis,  Sacerdos  ad 
tanti  Sacramenti  administrationem,  lotis  manibus,  su- 
perpelliceo  et  stola  violacea  indutus  accedat,  clericum 
unum,  seu  plures,  si  potest,  secum  adhibeat,  super- 
pelliceo  pariter  indutos,  qui  sibi  ministrent. 

Ita  paratus  accedat  ad  limen  Ecclesiae,  ubi  foris 
expectant  qui  infantem  detulerunt. 

Interroget  (nisi  de  his  bene  sibi  constet)  an  sit  suae 
Parochise,  masculus  an  femina,  an  sit  domi  baptizatus, 
et  a  quo,  et  quam  rite,  et  qui  sint  Compatres  qui  in- 
fantem teneant,  pro  eoque  respondeant ;  quos  pie  ac 
decenter  assistere,  ac  prout  opus  fuerit,  pro  bapti- 
zando  ad  interrogationes  respondere  admoneat. 

Et  quoniam  iis  qui  baptizantur,  tamquam  Dei  filiis 
in  Christo  regenerandis,  et  in  ejus  militiam  adscri- 
bendis,  nomen  imponitur,  curet  ne  obscoena,  fabu- 
losa,  aut  ridicula,  vel  inanium  deorum,  vel  impiorum 
Ethnicorum  hominum  nomina  imponantur  ;  sed  potius, 
quatenus  fieri  potest.  Sanctorum ;  quorum  exemplis 
fideles  ad  pie  vivendum  excitentur,  et  patrociniis 
protegantur. 

His  igitur  expeditis,  et  accepto  nomine  baptizandi, 
positi  (si  infans  fuerit)  super  brachium  dextrum  illius 
qui  eum  defert,  Parochus  ad  Baptismum  procedat,  in 
hunc  modum  nominatim  interrogans. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  17 

ORDO  BAPTISMI  PARVULOKUM. 

*  IVT    Q*^i^  petis  ab  Ecclesia  Dei  ? 

-LH«^  Patrinus  respondet :  Fidem. 

Sacerdus.  Fides  quid  tibi  prsestat  ? 

Patrinus  respondet.  Vitam  ssternam. 

Sacerdos.  Si  igitur  vis  ad  vitam  ingredi,  serva  man- 
data:  Diliges  Dominum  Deum  tuum  ex  toto  corde 
tiio,  et  ex  tota  anima  tua,  et  ex  tota  mente  tua,  et 
proximum  tuum  sicut  teipsum. 

Dcinde  ter  exsufflet  leniter  in  faclem  infantis,  et 
dicat  semel :  Exi  ab  eo  (vel  ab  ea)  immunde  spiritus, 
et  da  locum  Spiritui  sancto  Paraclito. 

Posted  poUice  facial  signum  Crucis  in  fronie  et  in 
pedore  infantis,  dicens:  Accipe  signum  Crucis  tam  in 
fronte  ©  quam  in  corde  ^<,  sume  fidem  coelestium 
prjeceptorum ;  et  talis  esto  moribus,  ut  templum  Dei 
jam  esse  possis. 

OREMUS. 

^RECES  nostras,  quaesumus  Domine,  clementer 
exaudi ;  et  hunc  electum  tuum  N.  Crucis  Domi- 
nicse  impressione  signatum  perpetua  virtute  custodi, 
ut  magnitudinis  gtoriae  tuse  rudimenta  servans,  per 
custodiam  mandatorum  tuorum  ad  regenerationis  glo- 

*Q.  N.,  what  dost  thou  ask  of  the  church  of  God  ? 

^.  Faith. 

Q.  What  doth  faith  bring  thee  to  ? 

./?.  Life  everlasting. 


D.  Que  demandez-vous  a  I'Eglise  de  Dieu  ? 

R.  La  foi. 

D.  Que  vous  procure  la  foi  ? 

H.  La  vie  eternelle. 

2* 


18  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

riam   pervenire   mereatur.   Per   Christum   Dominum 
nostrum.  1^.  Amen. 

Deinde   imponat   manum   super   caput  infantis,   ac 
dicat : 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  Pater  Domini 
nostri  Jesu  Christi,  respicere  dignare  super  hunc 
famulum  tuum  N.  quern  ad  rudimenta  fidei  vocare 
dignatus  es  ;  omnem  caecitatem  cordis  ab  eo  expelle ; 
disrumpe  omnes  laqueos  satanee,  quibus  fuerat  coUi- 
gatus  ;  aperi'ei  Domine  januam  pietatis  tuae,  ut  signo 
sapientiae  tuae  imbutus,  omnium  cupiditatum  foetoribus 
careat,  et  ad  suavem  odorem  praeceptorum  tuorum 
Icetus  tibi  in  Ecclesia  tua  deserviat,  et  proficiat  de  die 
in  diem.  Per  eumdem  Christum  Dominum  nostrum. 
^.  Amen. 

Deinde  Sacerdos  benedicat  salem,  qui  semel  benedic- 
tus  alias  ad  eumdem  usum  deservire  potest. 

Benedidio  Sails. 

EXORCIZO  te  creatura  salis,  in  nomine  Dei  Patris 
omnipotentis,  )$(  et  in  charitate  Domini  nostri 
Jesu  Christi,  ^  et  in  virtute  Spiritus  sancti.  ©  Exor- 
cizo  te  per  Deum  vivum,  ©  per  Deum  verum,  ©  per 
Deum  sanctum,  ^  per  Deum  ^  qui  te  ad  tutelam 
humani  generis  procreavit,  et  populo  venienti  ad  cre- 
dulitatem  per  servos  suos  consecrari  praecepit,  ut  in 
nomine  sanctae  Trinitatis  efficiaris  salutare  Sacramen- 
tum  ad  effugandum  inimicum.  Proinde  rogamus  te 
Domine  Deus  noster,  ut  banc  creaturam  salis  sancti- 
ficando  sanctifices,  SB  et  benedicendo  benedicas,  ©  ut 


DE    SACRAMENTO   BAPTISMI.  19 

fiat  omnibus  accipientibus  perfecta  medicina,  perma- 
nens  in  visceribus  eorum,  in  nomine  ejusdem  Domini 
nostri  Jesu  Christi,  qui  venturus  est  judicare  vivos  et 
mortuos,  et  saeculum  per  ignem.  ij.  Amen. 

Deinde  immittat  modicum  sails  benedicti  in  os  in- 
fantis,  dicens :  N.,  Accipe  salem  sapientiae ;  propitiatio 
sit  tibi  in  vitam  geternam.  ij.  Amen. 

Sacerdos.  Pax  tecum. 

i?.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ' 

DEUS  Patrum  nostrorum,  Deus  universee  conditor 
veritatis,  te  supplices  exoramus,  uthunc  famulum 
tuum  N.  respicere  digneris  propitius,  et  hoc  primum 
pabulum  salis  gustantem  non  diutius  esurire  per- 
mittas,  quo  minus  cibo  expleatur  coelesti,  quatenus  sit 
semper  spiritu  fervens,  spe  gaudens,  tuo  semper  no- 
mini  serviens.  Perdue  eum  Domine,  qusesumus,  ad 
novse  regenerationis  lavacrum,  ut  cum  fidelibus  tuis 
promissionum  tuarum  seterna  praemia  consequi  mere- 
atur.     Per  Christum  Dominum  nostrum.  ^.  Amen. 

Exorcizo  te  immunde  spiritus  in  nomine  Patris, 
S?  et  Filii,  ©  et  Spiritus  ©  sancti,  ut  exeas  et  recedas 
ab  hoc  famulo  Dei  N.  Ipse  enim  tibi  imperat,  male- 
dicte  damnate,  qui  pedibus  super  mare  ambulavit,  et 
Petro  mergenti  dexteram  porrexit. 

Ergo,  maledicte  diabole,  recognosce  sententiam 
tuam,  et  da  honorem  Deo  vivo  et  vero,  da  honorem 
Jesu  Christo  Filio  ejus,  et  Spiritui  sancto,  et  recede 
ab  hoc  famulo  Dei  N.,  quia  istum  sibi  Deus  et  Domi- 
nus  noster  Jesus  Christus  ad  suam  sanctam  gratiam. 


20  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

et  benedictionem,  Fontemque  Baptismatis  Vocare  dig- 
natus  est. 

Hic  poUice  in  fronte  signal  infantem,  dicens :  Et 
hoc  signum  sanctae  Crucis  )$(  quod  nos  fronti  ejus 
damus,  tu  maledicte  diabole  numquam  audeas  violare. 
Per  eumdem  Christum  Dominum  nostrum.  I?.  Amen. 

Mox  imponit  manum  super  caput  infantis,  et  dicit : 

O  REMUS. 

TT^TERNAM  ac  justissimam  pietatem  tuam  depre- 
J-JL-A  cor,  Domine  sancte,  Pater  omnipotens,  seterne 
Deus,  auctor  luminis  et  veritatis,  super  hunc  famulum 
tuum  N.,  ut  digneris  ilium  illuminare  lumine  intelli- 
gentise  tuae :  munda  eum,  et  sanctifica :  da  ei  scien- 
tiam  veram,  ut  dignus  gratia  Baptismi  tui  efFectus, 
teneat  firmam  spem,  consilium  rectum,  doctrinam 
sanctam.  Per  Christum  Dominum  nostrum.  ^.  Amen. 

Posted  Sacerdos  imponit  extremam  partem  stolx  su- 
per infantem,  et  introducit  eum  in  Ecclesiam,  dicens : 
N.  Ingredere  in  templum  Dei,  ut  habeas  partem  cum 
Christo  in  vitam  aeternam.  I^.  Amen. 

Cumfuerint  Ecclesiam  ingressi,  Sacerdos  procedens 
ad  Fontem  cum  Susceptoribus  conjunctim  clara  voce 
dicit  : 

CREDO  in  Deum,  Patrem  omnipotentem,Creatorem 
cosli  et  terrae.   Et  in  Jesum  Christum,  Filium  ejus 
unicum,   Dominum   nostrum :    qui   conceptus   est  de 

I  believe  in  God,  the  Father  Almighty,  Creator  of  heaven  and 
earth,  and  in  Jesus  Christ,  his  only  Son,  our  Lord;  who  was  con- 
ceived by  the  Holy  Ghost,  born  of  the  Virgin  Mary,  suffered  under 
Pontius  Pilate,  was  crucified,  dead  and  buried ;  he  descended  into 
hell,  the  third  day  he  rose  again  from  the  dead ;  he  ascended  into 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  21 

Spiritu  sancto,  natus  ex  Maria  virgine,  passus  sub 
Pontio  Pilato,  crucifixus,  mortuus,  et  sepultus :  des<- 
cendit  ad  inferos :  tertia  die  resurrexit  a  mortuis : 
ascendit  ad  coelos,  sedet  ad  dexteram  Dei  Patris  om- 
nipotentis :  inde  venturus  est  judicare  vivos  et  mor- 
tuos.  Credo  in  Spiritum  sanctum,  sanctam  Eccle- 
siam  Catholicam,  Sanctorum  communionem,  remis- 
sionem  peccatorum,  carnis  resurrectionem,  vitam 
aeternam.     Amen. 

PATER  noster,  qui  es  in  coelis,  sanctificetur  nomen 
tuum:  adveniat  regnum  tuum :  fiat  voluntas  tua, 
sicut  in  coelo,  et  in  terra.  Panem  nostrum  quotidia- 
num  da  nobis  hodie :  et  dimitte  nobis  debita  nostra, 
sicut  et  nos  dimittimus  debitoribus  nostris.  Et  ne 
nos  inducas  in  tentationem:  sed  libera  nos  a  malo. 
Amen. 

Ac  deinde,  antequam  accedat  ad  Baptist eriumy  dicat: 

EXORCISMUS. 

EXORCIZO  te  omnis  spiritus  immunde,  in  nomine 
Dei  Patris  omnipotentis,  ^  et  in  nomine  Jesu 
Christi  Filii  ejus,  Domini  et  Judicis  nostri,  ©  et  in 
virtute  Spiritus  sancti,  ^  ut  discedas  ab  hoc  plasmate 

heaven,  and  sitteth  at  the  right  hand  of  God  the  Father  Almighty ; 
from  thence  he  shall  come  to  judge  the  living  and  the  dead,  I 
believe  in  the  Holy  Ghost,  the  Holy  Catholic  Church,  the  com- 
munion of  saints,  the  forgiveness  of  sins,  the  resurrection  of  the 
body,  and  life  everlasting.    Amen. 

Our  Father,  who  art  in  heaven,  hallowed  be  thy  name;  thy 
kingdom  come ;  thy  will  be  done  on  earth  as  it  is  in  heaven.  Give 
us  this  day  our  daily  bread :  and  forgive  us  our  trespasses,  as  we 
forgive  them  who  trespass  against  us  :  and  lead  us  not  into  temp- 
tation ;  but  deliver  us  from  evil.    Amen. 


22  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

Dei  N.  quod  Dominus  noster  ad  templum  sanctum 
suum  vocare  dignatus.  est :  ut  fiat  templum  Dei  vivi, 
et  Spiritus  sanctus  habitet  in  eo.  Per  eumdem  Chris- 
tum Dominum  nostrum,  qui  venturus  est  judicare 
vivos  et  mortuos,  et  sacculum.  per  ignem.  ^.  Amen. 

Posted  Sacerdos  digitn  accipiat  de  saliva  oris  siii,  et 
tangat  aures  et  nares  infantis:  tangendo  verb  aurem 
dexteram  et  sinistram,  dicat : 

Ephpheta,  quod  est,  Adaperire :  deinde  tangit 
nares  y  die  ens :  In  odorem  suavitatis.  Tu  autem  eftu- 
gare  diabole,  appropinquabit  enim  judicium  Dei. 

Posted  interrogat  baptizandum  nominatim  dicens  :* 
N.  Abrenuntias  satanse  .^ 

Respondet  Patrinus:  Abrenuntio. 

Et  omnibus  operibus  ejus?  ^.  Abrenuntio. 

Et  omnibus  pompis  ejus?  J^.  Abrenuntio. 

Deinde  Sacerdos  intingit  pollicem  in  Oho  Catechu- 
menorum,  et  infantem  ungit  in  pectore  et  inter  scapulas 
in  modum  Crucis,  dicens : 

Ego  te  linio  Q?  Oleo  salutis  in  Christo  Jesu  Domino 
nostro,  ut  habeas  vitam  aeternam.  J^.  Amen. 


*Q.  N.,  Dost  thou  renounce  Satan? 
Jl.  I  do  renounce  hira. 
Q.  And  all  his  works  ? 
^.  I  do  renounce  them. 
Q.  And  all  his  pomps  ? 
j1.  I  do  renounce  them. 


D.  N.,  Renoncez-vous  a  Satan  ? 

R.  J'y  renonce. 

D.  Et  a  toutes  ses  ceuvres  ? 

R.  J'y  renonce. 

J).  Et  a  toutes  ses  pompes  ? 

R.  J'y  renonce. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  23 

Suhinde  poUicem  et  inuncta  loca  dbstergit  homhacio 
vel  re  simili,  [Hic  deponit  stolam  violaceam,  et  sumit 
aliam  albi  coloris.)  et  interrogat  expresso  nomine  hapii- 
zandum,  Patrino  respondente : 

*  N.  Credis  in  Deum  Patrem  omnipotentem,  Crea- 
torem  coeli  et  terr^e  ?  ^.  Credo. 

Credis  in  Jesum  Christum  Filium  ejus  unicum, 
Dominum  nostrum,  natum,  et  passum  ?  I^.  Credo. 

Credis  in  Spiritum  sanctum,  sanctam  Ecclesiam 
Catholicam,  Sanctorum  communionem,  remissionem 
peccatorum,  carnis  resurrectionem,  vitam  eeternam  ? 
1?.  Credo. 

Suhinde  expresso  nomine  baptizandi,  Sacerdos  dicit : 
N.  Vis  baptizari  ? 

*  Q.  N.,  Dost  thou  believe  in  God  the  Father  Almighty,  Creator 
of  heaven  and  earth  ? 

A.  I  do  believe. 

Q.  Dost  thou  believe  in  Jesus  Christ,  his  only  Son,  our  Lord, 
who  was  born  into  this  world,  and  who  suffered  for  us  ? 

A.  I  do  believe. 

Q.  Dost  thou  believe  in  the  Holy  Ghost,  the  holy  Catholic 
Church,  the  communion  of  Saints,  the  forgiveness  of  sins,  the 
resurrection  of  the  body,  and  life  everlasting  ? 

A.  I  do  believe, 

Q.  N,,  wilt  thou  be  baptized  ? 

A.  I  will. 


D.  N.,  Croyez-vous  en  Dieu  le  Pere  tout-puissant,  createur  du 
ciel  et  de  la  terre  ? 

R.  Je  crois. 

D.  Croyez-vous  en  Jesus  Christ  son  Fils  unique,  notre  Seigneur, 
qui  est  ne,  et  qui  a  soufFert? 

R.  Je  crois. 

D.  Croyez-vous  au  Saint-Esprit,  la  sainte  Eglise  Catholique,  la 
communion  des  Saints,  la  remission  des  peches,  la  resurrection  de 
la  chair,  et  la  vie  eternelle  ? 

R.  Je  crois. 

D.  N.,  Voulez-vous  etre  baptise  ? 

R.  Oui,  je  le  veux. 


24  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

JRespondet  Patrinus :  Volo. 

Tunc  Patrino  vel  Matrinay  vel  utroque  {si  ambo 
admittantur)  infantem  tenente,  Sacerdos  vasculo  seu 
urceolo  accipit  aquam  Baptismahm,  et  de  ea  terfundit 
super  caput  infantis  in  modum  Crucis,  et  simul  verba 
proferens,  semel  tantum  distinde  et  attente  dicit : 

N.  Ego  te  baptizo  in  nomine  Patris  )$(,  fundat 
primb ;  et  Filii  ^,  fundat  secundb;  et  Spiritus  )^ 
sancti,  fundat  tertio. 

Ubi  autem  est  consuetudo  baptizandi  per  immer- 
sionem,  Sacerdos  accipit  infantem,  et  advertens  ne 
Ixdatur,  caute  immergit,  et  trina  mersione  baptizat,  et 
semel  fantHm  dicit: 

N.  Ego  te  baptizo  in  nomine  Patris,  ®  et  Filii, 
®  et  Spiritus  Q^  sancti. 

Mox  Patrinus  vel  Matrina,  vel  uterque  simul  in- 
fantem de  sacro  Fonte  levant,  suscipientes  ilium  de 
manu  Sacerdotis, 

Si  verb  dubitatur  an  infans  fuerit  baptizatus,  uiatur 
hac  forma :  N.  Si  non  es  baptizatus,  ego  te  baptizo 
in  nomine  Patris,  )$(  et  Filii,  )$(  et  Spiritus  )^  sancti. 

Deinde  intingit  pollicem  in  sacro  Chrismate,  et  ungit 
infantem  in  summitate  capitis  in  modum  Crucis ,  dicens: 
|EUS  omnipotens.  Pater  Domini  nostri  Jesu 
Christi,  qui  te  regeneravit  ex  aqua  et  Spiritu 
sancto,  quique  dedit  tibi  remissionem  omnium  pecca- 
torum,  ijiic  inungit)  ipse  te  liniat  Chrismate  salutis  )^ 
in  eodem  Christo  Jesu  Domino  nost)t-o  in  vitam  eeter- 
nam.  ^.  Amen. 

Sacerdos.  Pax  tibi.  I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  25 

Turn  bonibacio  aut  re  simili  ahstergit  polllcem  suum 
et  locum  inunctum^  et  imponit  capiti  ejus  linteolum 
candidum  loco  vesHs  albse,  dicens : 

Accipe  vestem  candidam,  qiiam  immaculatam  per- 
feras  ante  tribunal  Domini  nostri  Jesu  Christi,  ut 
habeas  vitam  aeternam.  1^  Amen. 

Posted  dat  eiy  vel  Patrino,  candelam  accensam, 
dicens : 

Accipe  lampadem  ardentera,  et  irreprehensibilis 
custodi  Baptismum  tuum :  serva  Dei  mandata,  ut 
cum  Dominus  venerit  ad  nuptias,  possis  occurrere  ei 
una  cum  omnibus  Sanctis  in  aula  coelesti,  habeasque 
vitam  aeternam,  et  vivas  in  ssecula  saeculorum.  ^. 
Amen. 

Postremo  dicit :  Vade  in  pace,  et  Dominus  sit 
tecum.  ^  Amen. 

Si  vero  fuerint  plures  baptizandi,  sive  masculi,  sive 
feminae,  in  Catechismo  masculi  statuantur  ad  dexte- 
ram,  feminae  vero  ad  sinistram,  et  omnia  pariter 
dicantur  ut  supra  in  proprio  genere,  et  numero  plu- 
rali.  Verum  prima  nominis  interrogatio,  exsufflatio, 
Crucis  impressio,  seu  signatio,  tactus  aurium  et  na- 
rium  cum  saliva,  abrenuntiationis  interrogatio,  unctio 
Olei  Catechumenorum,  interrogatio  de  Fide  seu  Sjm- 
bolo,  et  ipse  Baptismus,  inunctio  Chrismatis,  Candidas 
vestis  impositio,  atque  accensae  candelas  traditio,  sin- 
gulariter  singulis,  et  primum  masculis,  deinde  feminis 
fieri  debent. 

Si  infans,  vel  adultus  aegrotus  adeo  graviter  laboret, 
ut  periculum  immineat  ne  pereat,  antequam  Baptis- 
mus perficiatur,  Sacerdos  omissis  quae  Baptismum 
praeeedunt,  eum  baptizet,  ter  vel  etiam  semel  infun- 
dens  aquam    super   caput    ejus   in   modum    Crucis, 


26  DE    SACRA3IENT0    BAPTISMI. 

dicens :  Ego  te  baptizo  in  nomine  Patris^  j^  etc.  ut 
supra.  24. 

Si  non  habeatur  aqua  Baptismalis,  et  periculum 
impendeat,  Sacerdos  utatur  aqua  simplici. 

Deinde  si  habeat  Chrisma,  liniat  eum  in  vertice, 
dicens :  Dens  omnipotens,  Pater  Domini  nostri  Jesu 
Christi,  etc.  ut  supra.  24. 

Postea  dat  ei  linteolum  candidum,  dicens :  Accipe 
vestem,  etc.  ut  supra.  25. 

Ac  demum  dat  ei  ceream  candelam  accensam, 
dicens :  Accipe  lampadem,  ut  supra.  25.  Si  super- 
vixerit,  suppleantur  alii  ritus  omissi. 

Admonendi  sunt  Susceptores  de  spirituali  cogna- 
tione  quam  contraxerunt  cum  Baptizato,  baptizatique 
patre  et  matre ;  quse  cognatio  impedit  matrimonium, 
ac  dirimit. 

Curet  Parochus  parentes  infantis  admoneri,  ne  in 
lecto  secuni  ipsi,  vel  nu trices  parvulum  habeant, 
propter  oppressionis  periculum :  sed  eum  diiigenter 
custodiant,  et  opportune  ad  Christianam  disciplinam 
instituant. 

Commonendi  sunt  etiam  parentes,  et  alii,  si  opus 
fuerit,  ne  filios  Hebrseis,  aliisve  infidelibus,  vel  hsere- 
ticis  mulieribus  ullo  modo  lactandos  aut  nutriendos 
tradant. 

Antequam  infims  ex  Ecclesia  asportetur,  aut  Sus- 
ceptores discedant,  eorum  nomina,  et  alia  de  adminis- 
trato  Baptismo  ad  prcescriptam  formam  in  Baptismali 
libro  Parochus  accurate  describat. 


DE    SACRAMENTO    EAPTISMI.  27 


DE   BAPTISMO   ADULTORUM. 

SI  quis  adultus  sit  baptizandus,  debet  priiis  secun- 
dum Apostolicam  regiilam  in  Christiana  fide  ac 
Sanctis  moribus  diligenter  instrui,  et  per  aliquot  dies 
in  operibus  pietatis  exerceri,  ejusque  voluntas  et  pro- 
posituni  ssepius  expiorari,  et  non  nisi  sciens  et  volens, 
probeque  instructus  baptizari. 

At  vero  si  quis,  dum  instruitur,  in  mortis  periculum 
incidat,  baptizarique  voluerit,  habita  ratione  periculi 
vel  necessitatis  baptizetur. 

Adultorum  Baptismus,  ubi  commode  fieri  potest, 
ad  Episcopum  deferatur,  ut  si  illi  placuerit,  ab  eo 
solemniiis  conferatur ;  alioquin  Parochus  ipse  bapti- 
zet,  stata  cseremonia. 

Decet  autem  hujusmodi  Baptismum  ex  Apostolico 
instituto,  in  Sabbato  sancto  Paschatis,  vel  Pentecostes, 
solemniter  celebrari. 

Quare  si  circa  hsec  tempora  Catecliumeni  sint  bap- 
tizandi,  in  ipsos  dies,  si  nihil  impediat,  Baptismum 
differi  convenit. 

Veriim  si  circa,  seu  post  tempus  Pentecostes  aliqui 
conversi  fuerint,  qui  aegre  ferant  suum  Baptismum  in 
longum  tempus  differri,  et  ad  illud  festinent,  instruc  - 
tique  ac  rite  parati  esse  noscantur,  citius  baptizari 
possunt. 

Catechumenus  instructus  baptizetur  in  Ecclesia, 
seu  in  Baptisterio.  Patrinus  ei  assistat,  et  ipse  Cate- 
chumenus ad  Sacerdotis  interrogationes  respondeat, 
nisi  mutus  fuerit,  aut  omnino  surdus,  vel  ignota;  lin- 
guse  ;  quo  casu  vel  per  Patrinum,  si  illam  intelligat, 
aut  alium  interpretem,  vel  nutu  consensum  explicet 
suum. 

Pro  hujus  autem  veneratione  Sacramenti,  tam 
Sacerdotem  qui  adultos  baptizabit,  quam  ipsos  adul- 
tos  qui  sani  sunt,  convenit  esse  jejunos. 

Quare  non  post  epulas,  aut  prandia,  sed  ante  meri- 
diem (nisi  ex  rationabili  causa  aliter  faciendum  esset) 
eorum  Baptisma  celebretur. 


28  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 

Admonendus  est  Catechumenus,  ut  peccatorum 
suorum  poeniteat. 

Amentes  et  furiosi  non  baptizentur,  nisi  tales  a 
nativitate  fuerint;  tunc  enim  de  iis  idem  judicium 
faciendum  est,  quod  de  infantibus,  atque  in  fide 
EcclesiaB  baptizari  possunt. 

Sed  si  dilucida  habeant  intervalla,  dum  mentis 
compotes  sunt,  baptizentur,  si  velint.  Si  vero  ante- 
quam  insanirent,  suscipiendi  Baptismi  desiderium 
ostenderint,  ac  vitag  periculum  immineat,  etiamsi  noa 
sint  compotes  mentis,  baptizentur. 

Idemque  dicendum  est  de  eo,  qui  lethargo  aut 
phrenesi  laborat,  ut  tantum  vigilans  et  intelligens 
baptizetur ;  nisi  periculum  mortis  impendeat,  si  in  eo 
prills  apparuit  Baptismi  desiderium. 

Sacerdos  diligenter  curet  ut  certior  fiat  de  statu  et 
conditione  eorum  qui  baptizari  petunt,  praesertim  ex- 
terorum.  De  quibus  facta  diligenti  inquisitione  num 
alias  ac  rite  sint  baptizati,  caveat  ne  quis  jam  bapti- 
zatus,  imperitia,  vel  errore,  aut  ad  qusestum,  vel  ob 
aliam  causam,  fraude  dolove  iterum   baptizari  velit» 

Omnes  autem  de  quibus,  re  diligenter  investigata» 
probabilis  dubitatio  est  an  baptizati  fuerint,  si  nihil 
aliud  impediat,  sub  conditione  baptizentur. 

HcEretici  vero  ad  Catholicam  Ecclesiam  venientes, 
in  quorum  Baptismo  debita  forma  aut  materia  servata 
non  est,  rite  baptizandi  sunt:  sed  prius  errorum 
suorum  pravitatem  agnoscant,  et  detestentur,  et  in 
fide  Catholica  diligenter  instruantur:  ubi  vero  debita 
forma  et  materia  servata  est,  omissa  tantum  supplean- 
tur,  nisi  rationabili  de  causa  aliter  Episcopo  videatur. 

Ceterum  legantur  et  serventur  ea  quae  supra  de 
Baptismo  in  communi  prsescripta  sunt,  fol.  9. 

Not  A.  Precihus  Concilii  Provincialis  Baltimorensis  I. , 
a  Sa.  Me,  Pio  PP,  VIII.  concessum  est  Missio7iariis 
Foederatse  jlmericas  Dicecesiim  omnium,  id  in  Baptismo 
Adultorum  Ritus  ad  haptizandos  infantes  in  Rituali 
Romano  prdescriptus,  possit  adhiheri. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  29 

ORDO    SUPPLENDI    OMISSA    SUPER 
BxiPTIZATUM. 

iUM  urgente  mortis  periculo,  vel  alia  cogente 
necessitate,  sive  parvulus,  sive  adultus,  sacris 
Precibus  ac  Casremoniis  prnetermissis,  fuerit  baptiza- 
tus,  ubi  convaluerit,  vel  cessaveiit  periculum,  et  ad 
Ecclesiam  delatus  fuerit,  omissa  omnia  suppleantur: 
idemque  ordo  ac  ritus  servetur,  qui  in  Baptismo 
parvulorum  (si  fuerit  parvulus)  seu  adultorum  (si 
fuerit  adultus)  praescriptus  est.*  Excepto  quod  inter- 
rogatio.  An  velit  baptizari,  formaque  Baptismi,  et 
ablutio  preetermittuntur,  et  quasdam  Orationes,  et 
Exorcismi  suo  quique  loco  immutati,  ut  infra,  dicuntur. 
Sacerdos  igituVy  antequam  immittat  salem  in  os  hap- 
tizati,  manum  super  caput  ejus  imponens,  dicit : 

OREMUS.  ORATIO. 

^MNIPOTENS  sempiterne  Deus,  Pater  Domini 
nostri  Jesu  Christi,  respicere  digneris  super  hunc 
famulum  tuum  N.  quem  dudiim  ad  rudimenta  fidei 
vocare  dignatus  es;  omnem  caecitatem  cordis  ab  eo 
expelle  :  disrumpe  omnes  laqueos  satans,  quibus  fue- 
rat  colligatus :  aperi  ei  Domine  januam  pietatis  tu£e, 
ut  signo  sapienti^e  tuae  imbutus,  omnium  cupiditatum 
foetoribus  careat,  et  ad  suavem  odorem  prasceptorum 
tuorum  laetus  tibi  in  Ecclesia  tua  deserviat,  et  proii- 
ciat  de  die  in  diem,  ut  idoneus  sit  frui  gratia  Baptismi 
tui,  quem  suscepit,  salis  percepta  medicina.  Per 
eumdem  Christum  Dominum  nostrum,  ij.  Amen. 

Deinde posteaquam  modicum  salis  immisit  in  os  hap- 
tizati,  dicens :  Accipe  salem  sapientiee,  propitiatio  sit 
tibi  in  vitam  aeternam.  I§.  Amen.     Dicit: 

*  In  hisce  Faderaiis  jlmericce  Septentrionalis  Provwciis,  vigorc 
Aposlolici  Indulti  sxifpra  commemorati,  fol.  2S,  ordo  supphndi  omissa 
idem  est  pro  jididiis  ac  pro  Parvulis. 

3* 


30  DE    SACRAMENTO    BAPTISMI. 


OREMUS. 


DEUS  Patrum  nostrorum,  Deus  universae  condi- 
tor  veritatis,  te  supplices  exoramus  ut  hunc 
famulum  tuum  N.  respicere  digneris  propitius,  ut  hoc 
pabulum  sails  gustantem  non  diutius  esurire  permittas, 
quo  minus  cibo  expleatur  coelesti,  quatenus  sit  semper 
spiritu  fervens,  spe  gaudens,  tuo  semper  nomini  ser- 
viens,  et  quern  ad  novae  regenerationis  lavacrum  per- 
duxisti,  quaesumus,  Domine,  ut  cum  fidelibus  tuis 
promissionum  tuarum  aeterna  praemia  consequi  mere- 
atur.  Per  Christum  Dominum  nostrum.  I?.  Amen. 

Post  hsec  facto  signo  C?'ucis  in  fronte  haptizati^ 
didisque  ilHs  verbis: 

Et  hoc  signum  Crucis,  )^  quod  nos  fronti  ejus 
damus,  tu  maledicte  diabole  numquam  audeas  violare. 
Per  eumdem  Christum  Dominum  nostrum.  S^.  Amen, 
Manu  super  caput  ejus  imposita,  dicit : 

OREMUS. 

/Mi^TERNAM  ac  justissimam  pietatem  tuam  depre- 
'LjL^  cor,  Domine  sancte,  Pater  omnipotens,  aeterne 
Deus,  auctor  luminis  et  veritatis,  super  hunc  famulum 
tuum  N.  ut  digneris  eum  illuminare  lumine  intelli- 
gentias  tuse :  munda  eum,  et  sanctifica :  da  ei  scien- 
tiam  veram,  ut  dignus  sit  frui  gratia  Baptism!  tui, 
quem  suscepit :  teneat  firmam  spem,  consilium  rec- 
tum, doctrinam  sanctam,  ut  aptus  sit  ad  retinendam 
gratiam  Baptism!  tui.  Per  Christum  Dominum  nos- 
trum. ^.  Amen. 


DE    SACRAMENTO    BAPTISMI.  31 

RITUS    SERVANDUS,   CUM    EPISCOPUS 
BAPTIZAT. 

SI  Episcopus,  vel  S.  R,  E.  Cardinalis  parvulos 
vel  adultos  baptizare  voluerit,  parantur  et  ser- 
vantur  omnia,  ut  superius  de  ordine  i3aptismi  dictum 
est,  atque  haec  prasterea  quae  infra  notantur. 

Adsint  Cappellani,  vel  alii  Presbjteri,  et  Clerici 
superpelliceis  induti,  qui  ei  assistant  ac  ministrent. 

Ipse  vero  super  rochetum  sive  superpelliceum,  si 
est  Regularis,  accipiat  albam,  et  cingulum,  et  stolam, 
et  pluviale  violacei  colons,  ac  mitram :  atque  ita 
paratus  cum  ministris  procedat  ad  Baptismi  ministe- 
rium.  Et  dum  interrogat,  JV.  Quid  petis  ah  Ecclesia 
Dei?  ac  dum  facit  reliquas  interrogationes,  sedet 
cum  mitra:  cum  vero  exsufflat,  dicendo,  Exi  ah  eo 
immunde  spirit  us ;  surgit  cum  mitra.  Rursus  sedet, 
cum  signat  Catechumenum  signo  Crucis  in  fronte,  et 
in  pectore,  vel  dicit :  Accipe  signum  Crucis,  etc.  et 
cum  dicit  Orationes,  quae  praecedunt  vel  sequuntur 
benedictionem  salis,  surgit  deposita  mitra,  similiter 
cum  ipsum  salem  benedicit.  Cum  autem  salem  bene- 
dictum  immittit  in  os  baptizandi,  mitram  accipit,  et 
sedet.  Cum  vero  legit  Exorcismos,  et  dum  saliva 
aures  et  nares  Catechumeni  tangens  dicit,  Ephpheta, 
ac  dum  introducit  eum  in  Ecclesiam,  stat  cum  mitra. 
Cum  autem  dicit,  Credo  in  Deum  Patrem,  etc,  et 
Pater  noster,  super  Catechumenum,  stat  sine  mitra. 
Sed  cum  nomen  quaerit,  et  interrogat:  N.  Ahrenuntias 
satanae,  etc,  et  baptizandum  Oleo  sacro  in  pectore  et 
inter  scapulas  inungit,  sedet  cum  mitra:  quo  facto 
accipit  stolam,  et  pluviale  album.  Et  cum  rursus  in- 
terrogat de  Fide ;  Credis  in  Deum,  etc.  Vis  haptizari, 
etc.  et  cum  baptizat  per  infusionem,  sedet  cum  mitra. 
Si  vero  baptizat  per  immersionem,  mitram  retinens 
stare  debet. 


b2  DE    SACRAMENTO    BAPTISJII. 

Cum  denium  Chrismate  verticem  baptizati  linit,  et 
dat  ei  vesteni  candid  am,  et  candelam  accensam,  ac 
dicit,  Vade  in  pace,  etc.  sedet  cum  mitra. 

Si  autem  Pontifex  querapiam  a  Presbytero  jam 
catechizatum,  tantum  baptizare  voluerit,  sic  paratus 
vestibus  albis  incipiat,  postquam  ad  Baptisterium  de- 
ventum  fuerit,  dicens :  Quo  nomine  vocaris?  1^.  N. 
Episcopus  inteiTogat :  N,  Credis  in  Deum  Patrem 
omnipotent  em,  etc.  et  prosequitur  usque  in  finem  juxta 
ordinem  Baptismi,  ut  supra. 


BENEDICTIO   FONTIS   BAPTISMI 


EXTRA    SABBATUM    PASCH.^    ET   PENTECOSTES,    CUM   AQUA    CON- 
SECRATA   XON   HABETUR. 


Ex  concessione  Sa.  Me.  Pii  PP.  VIII. ^  Missionarii 
nostras  Provincix  uti  possunt  ireviori  formula,  qiice 
ad  caJcem  hvjus  Compendii  inverntur. 


DE 


SACRAMENTO   PCENITENTIJl. 


SANCTUM  Poenitentiae  Sacramentum,  ad  eos 
qui  post  Baptismum  lapsi  sunt,  in  gratiam  Dei 
restituendos,  a  Christo  Domino  institutum,  eo  dili- 
gentiiis  administrandum  est,  quo  frequentior  est  ejus 
usus,  et  quo  plura  requiruntur  ad  illud  recte  digneque 
tractandum  ac  suscipiendum.  Cum  autem  ad  illud 
constituendum  tria  concurrant,  materia,  forma,  et 
minister :  illius  quidem  remota  materia  sunt  peccata, 
proxima  vero  sunt  actus  poenitentis,  nempe  contritio, 
confessio,  et  satisfactio.  Forma  autem,  ilia  absolu- 
tionis  verba:  Ego  te  ahsolvo,  etc.  Minister  denique 
est  Sacerdos,  habens  potestatem  absolvendi  vel  ordi- 
nariam  vel  delegatam.  Sed  si  periculum  mortis  im- 
mineat,  approbatusque  desit  Confessarius,  quilibet 
Sacerdos  potest  a  quibuscumque  censuris  et  peccatis 
absolvere.  In  ejus  ministro  requiritur  etiam  bonitas, 
scientia,  atque  prudentia,  cum  sigillo  secretae  confes- 
sionis  sub  exacto  perpetuoque  silentio.  Quibus  et 
aliis  ad  id  opportunis  ut  optime  sint  instructi,  omni 
studio  curare  debent  Confessarii. 

In  primis  meminerit  Confessarius  se  judicis  pariter 
et  medici  personam  sustinere,  ac  divinas  justitiae  simul 
et  misericordiae  ministrum  a  Deo  constitutum  esse, 
ut  tamquam  arbiter  inter  Deum  et  homines,  honori 
divino  et  animarum  saluti  consulat. 

Ut  ergo  recte  judicare  queat,  discernens  inter 
lepram  et  lepram,  et  tamquam  peritus  medicus  anima- 


34  DE    SACRAMENTO    PCENITENTI^. 

rum  morbos  prudenter  curare,  et  apta  cuique  remedia 
applicare  sciat,  quantani  potest  maximam  ad  id 
scientiani  atque  prudentiam,  turn  assiduis  ad  Deum 
precibus,  turn  ex  probatis  Auctoribus,  prcEsertim  e 
Catechismo  Romano,  et  prudent!  consilio  peritorum, 
studeat  sibi  comparare. 

Sciat  casus  et  censuras  Sedi  Apostolicae  et  Ordi- 
nario  suo  reservatas,  et  suae  cuj usque  Ecclesise  con- 
stitutiones,  easque  diligenter  observet. 

Deinde  hujus  Sacramenti  doctrinam  omnem  recte 
nosse  studebit,  et  alia  ad  ejus  rectam  administrationem 
necessaria.  Atque  in  hoc  ministerio  ita  procedat,  ut 
infra  preescribitur. 


ORDO    MINISTRANDI    SACRAMENTUM 
PCENITENTI^. 

SACERDOS  ad  audiendam  confessionem  vocatus, 
promptam  facilemque  se  pra^beat:  ac  priusquam 
ad  audiendum  accedat,  si  tempus  suppetat,  ad  hoc 
ministerium  recte  sancteque  obeundum,  divinum  auxi- 
lium  piis  precibus  implorabit. 

In  Ecclesia,  non  autem  in  privatis  aedibus  confes- 
siones  audiat,  nisi  ex  causa  rationabili ;  qua3  cum 
inciderit,  studeat  tamen  id  decenti  ac  patenti  loco 
pra3stare. 

Habeat  in  Ecclesia  sedem  confessionalem,  in  qua 
sacras  confessiones  excipiat:  quae  sedes  patenti,  con- 
spicuo,  et  apto  Ecclesiae  loco  posita,  crate  perforata 
inter  poenitentem  et  Sacerdotem  sit  instructa. 

Superpelliceo  et  stola  violacei  coloris  utatur,  prout 
tempus  vel  locorum  feret  consuetudo. 

Poenitens,  si  opus  fuerit,  admoneatur  ut  qua  decet 
humilitate  mentis  et  habitus  accedat,  et  flexis  genibus 
si2:no  Crucis  se  muniat. 


DE    SACRAMENTO   PCENITENTLE,  33 

Mox  Confessarius  inquirat  de  illius  statu  (nisi  aiiter 
uotus  fuerit)  et  quampridem  sit  coiifessus,  et  an  im- 
positam  poenitentiam  adimpleverit,  num  rite  atque 
integre  alias  confessus  fuerit,  num  conscientiam 
suam,  ut  debet,  prius  diligenter  discusserit. 

Quod  si  poenitens  aliqua  censura  vel  casu  reservato 
sit  ligatus,  a  quo  ipse  non  possit  absolvere,  non  ab- 
solvat,  nisi  prius  obtenta  facultate  a  Superiore. 

Si  vero  Confessarius,  pro  personarum  qualitate, 
cognoverit  poenitentem  ignorare  Christianae  fidei  rudi- 
menta;  si  tempus  suppetat,  eum  breviter  instruat  de 
articulis  Fidei,  et  aliis  ad  salutem  cognitu  neces- 
sariis,  et  ignorantiam  ejus  corripiat,  illumque  admo- 
neat  ut  ea  postmodum  diligentius  addiscat. 

Turn  poenitens  confessionem  generalem  Latina  Tel 
vulgari  lingua  dicat;  scilicet,  Confiteor,  etc.  vel  saltern 
utatur  his  verbis :  Confiteor  Deo  omnipotenti,  et  tihi 
Pater,  Peccata  sua  exinde  coniiteatur,  adjuvante, 
quotiescumque  opus  fuerit,  Sacerdote :  qui  confiten- 
tem  non  reprehendet,  nisi  finita,  ut  dicetur,  confes- 
sione;  neque  interpellabit,  nisi  opus  fuerit  aliquid 
melius  intelligere :  proinde  fiduciam  ei  pr?ebeat,  et 
humaniter  suggerat  ut  omnia  peccata  sua  rite  et  in- 
tegre confiteatur,  remota  stulta  ilia  quorumdam  vere- 
cundia,  qua  prsepediti,  suadente  diabolo,  peccata  con- 
fiteri  non  audent. 

Si  poenitens  numerum,  et  species,  et  circumstantias 
peccatorum  explicatu  necessarias  non  expresserit, 
eum  Sacerdos  prudenter  interroget. 

Sed  caveat  ne  curiosis  aut  inutilibus  interrogationi- 
bus  quemquam  detineat,  praesertim  juniores  utriusque 
sexus,  vel  alios,  de  eo  quod  ignorant,  imprudenter 
interrogans,  ne  scandalum  patiantur,  indeque  peccare 
discant. 

Demum,  audita  confessione,  perpendens  peccato- 
rum, qufE  ille  admisit,  magnitudinem  ac  multitudinem, 
pro  eorum  gravitate,  ac  poenitentis  conditione,  oppor- 
tunas  correptiones  ac  monitiones,  prout  opus  esse 
viderit,  paterna  charitate  adhibebit,  et  ad  dolorem  et 


36  DE    SACRAMENTO    PCENITENTLE. 

contritlonem  efficacibus  verbis  adducere  conabitur, 
atque  ad  vitam  emendandam  ac  melius  instituendam 
inducet,  remediaque  peccatorum  tradet. 

Postremo  salutarem  et  convenientem  satisfactionem, 
quantum  spiritus  et  prudentia  suggesserint,  injungat, 
habita  ratione  status,  conditionis,  sexus  et  eetatis,  et 
item  dispositionis  poenitentium.  Videatque  ne  pro 
peccatis  gravibus  levissimas  poenitentias  imponat :  ne 
si  forte  peccatis  conniveat,  alienorum  peccatorum 
particeps  efficiatur.  Id  vero  ante  oculos  habeat,  ut 
satisfactio  non  sit  tantum  ad  novae  vitae  remedium,  et 
infirmitatis  medicamentum,  sed  etiam  ad  praeteritorum 
peccatorum  castigationem. 

Quare  curet,  quantum  fieri  potest,  ut  contrarias 
peccatis  poenitentias  injungat;  veluti  avaris  eleemo- 
synas,  libidinosis  jejunia  vel  alias  carnis  afflictiones, 
superbis  humilitatis  officia,  desidiosis  devotionis  sta- 
dia. Rarius  autem  vel  serius  confitentibus,  vel  in 
peccata  facile  recidentibus,  utilissimum  fuerit  con- 
sulere,  ut  saepe,  puta  semel  in  mense,  vel  certis  diebus 
solemnibus  confiteantur,  et  si  expediat,  communicent. 

Poenitentias  pecuniarias  sibi  ipsis  Confessarii  non 
applicent,  neque  a  poenitentibus  quidquam  tamquam 
ministerii  sui  prasmium  petant  vel  accipiant. 

Pro  peccatis  occultis,  quantumvis  gravibus,  mani- 
festam  poenitentiam  non  imponant. 

Videat  autem  diligenter  Sacerdos,  quando,  et  quibus 
conferenda,  vel  neganda,  vel  diiferenda  sit  absolutio, 
ne  absolvat  eos,  qui  talis  beneficii  sunt  incapaces; 
quales  sunt  qui  nulla  dant  signa  doloris,  qui  odia  et 
inimicitias  deponere,  aut  aliena,  si  possunt,  restituere, 
aut  proximam  peccandi  occasiorem  deserere,  aut  alio 
modo  peccata  derelinquere,  et  vitam  in  melius  emen- 
dare  nolunt;  aut  qui  publicum  scandalum  dederunt, 
nisi  publice  satisfaciant,  et  scandalum  tollant:  neque 
etiam  eos  absolvat,  quorum  peccata  sunt  Superioribus 
reservata. 

Si  vero  quis  confiteatur  in  periculo  mortis  consti- 
tutus,  absolvendus  est  ab  omnibus  peccatis  et  censuris. 


DE    SACRAMENTO    PffiNITENTI^.  37 

quantumvis  reservatis ;  (cessat  enira  tunc  omnis  reser- 
vatio ;)  sed  prius,  si  potest,  cui  debet,  satisfaciat :  ac 
si  periculum  evaserit,  et  aliqua  ratione  Superiori,  a 
quo  alias  esset  absolvendus,  se  sistere  teneatur;  cum 
primum  poterit,  coram  eo  se  sistat,  quidquid  debet 
preestiturus. 

Quod  si  inter  confitendum,  vel  etiam  antequam 
incipiat  confiteri,  vox  et  loquela  segrum  deficiat,  nuti- 
bus  et  signis  conetur,  quoad  ejus  fieri  poterit,  peccata 
poenitentis  cognoscere;  quibusutcumque  vel  in  genere 
vel  in  specie  cognitis,  vel  etiam  si  confitendi  deside- 
rium  sive  per  se  sive  per  alios  ostenderit,  absol- 
vendus est. 

Meminerit  porro  Sacerdos,  segris  non  esse  injungen- 
dam  gravem  aut  laboriosara  poenitentiam ;  sed  indicen- 
dam  tantum  illam,  quam,  si  convaluerint,  opportuno 
tempore  peragant.  Interim  juxta  gravitatem  morbi, 
aliqua  oratione,  aut  levi  satisfactione  imposita,  et 
acceptata,  absolvantur,  prout  opus  fuerit. 

AB SOLUTIONIS  FORMA. 

Cum  igitur  pcenitentem  absolvere  voluerit,  injuncfa 
ei  priuSy  et  ah  eo  acceptata  salutari  pcenitentia,  jjrimo 
dicit : 

Misereatur  tui  omnipotens  Deus,  et  dimissis  pec- 
catis  tuis  perducat  te  ad  vitam  asternam.     Amen. 

Deinde  dextera  versus  pcenitentem  elevata,  dicit: 

Indulgentiam,  absolutionem,  et  remissionem  pecca- 
torum  tuorum  tribuat  tibi  omnipotens  et  misericors 
Dominus.     Amen. 

Dominus  noster  Jesus  Christus  te  absolvat :  et  ego 

auctoritate  ipsius  te  absolvo  ab  omni  vinculo  excom- 

municationis,  suspensionis,  et  interdicti,  in  quantum 

possum,  et  tu  indiges.     Deinde  ego  te  absolvo  a  pec- 

4 


S8  DE    SACRAMENTO    PCENITENTI.E. 

catis  tuis,  in  nomine  Patris,  ^  et  Filii,  et  Spiritus 
sancti.     Amen. 

Si  pcenitens  sit  laicus,  omittitur  verhim,  suspen- 
sionis. 

Passio  Domini  nostri  Jesu  Christi,  merita  beatae 
Mariae  virginis,  et  omnium  Sanctorum,  quidquid  boni 
feceris,  et  mali  sustinueris,  sint  tibi  in  remissionem 
peccatorum,  augmentum  gratias,  et  prsemium  vitee 
JEternse.     Amen. 

In  confessionibiis  autern  frequeniiorihus  et  breviori- 
hus  omitti  potest,  Misereatur,  etc.  et  satis  erit  dicere: 
Dominus  noster  Jesus  Christus,  etc.  ut  supra,  usque 
ad  illud,  Passio  Domini,  etc. 

Urgente  verb  aliqua  gravi  necessitate  in  periculo 
mortis,  breviter  dicere  pot  erit : 

Ego  te  absolvo  ab  omnibus  censuris,  et  peccatis,  in 
nomine  Patris,  ©  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.     Amen. 

DE  ABSOLUTIONE  AB   EXCOMMUNICATIONE  IN 
FORO  EXTERIOm. 

SI  potestas  absolvendi  ab  excommunicationis  sen- 
tentia  Sacerdoti  commissa  fuerit  a  Superiore,  et 
in  mandato  certa  forma  sit  prsescripta,  ilia  omnino 
servanda  est:  si  vero  in  mandato  seu  commissione 
dicitur:  Jn  forma  Ecclesix  consueta  ahsolvat ;  hssc 
servanda  sunt. 

Primo,  ut  excommunicatus  ei,  ob  cujus  ofFensam  in 
excommunicationem  incurrit,  prius,  si  potest,  satisfa- 
ciat.  Quod  si  tunc  non  possit,  sufficientem  cautionem 
praebeat,  aut  saltem,  si  earn  praestare  non  potest,  juret 
se,  ut  primum  poterit,  satisfacturum. 

Secundo,  si  crimen,  ob  quod  in  excommunicationem 
incidit,  sit  grave,  juramentum  ab  eo  exigatur  de  pa- 


DE    SACRAMENTO    PffiNITENTl^.  39 

rendo  mandatis  Ecclesia3,  quae  illi  fient  pro  tali  causa: 
ac  prsecipue,  ne  deinceps  delinquat  contra  ilium  Cano- 
nein  vel  decretum,  contra  quod  faciendo,  censuram 
incurrit. 

Denique  hunc  absolvendi  ritum  observabit. 

Poenitentem  coram  se  utroque  genu  flexo,  in  humero 
[si  vir  fucrit)  usque  ad  camisiam  exclusive  denudato, 
virga  aut  funiculis  sedens  leviterpercuiit,  dicendo  totum 
Fsahnum  Miserere  mei  Deus,  etc.  cuin  Gloria  Patri,  etc. 

Deinde  surgit,  et  aperto  capite  dicit : 

Kyrie  eleison.  Christe  eleisou. 

Kvrie  eleison.  '' 

Pater  noster.  ^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

^.  Salvum  fac  servum  tuum  (vel  ancillam  tuam) 
Domine.  Ij  Deus  mens  sperantem  in  te. 

^.  Nihil  proficiat  iikimicus  in  eo  {vel  in  ea.) 

I^.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 

^.  Esto  ei  Domine  turris  fortitudinis. 

^.  A  facie  inimici. 

y.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

f^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

|EUS,  cui  proprium  est  misereri  semper  et  par- 
cere,  suscipe  deprecationem  nostram ;  ut  hunc 
famulum   tuum,   quem   excommunicationis    sententia 
constringlt,  miseratio  tus  pietatis  clementer  absolvat. 
Per  Christum  Dominum  nostrum.  I?.  Amen. 
Mox  sedet,  et  cooperto  capite  dicit : 


40  DE    SACRAMENTO    PGENITENTI^. 

Dominus  noster  Jesus  Christus  te  absolvat :  et  ego 
auctoritate  ipsius,  et  sanctissimi  Domini  nostri  Papae 
{vel  Reverendissimi  Episcopi  N.  vel  talis  Superioris) 
mihi  commissa,  absolvo  te  a  vinculo  excommunica- 
tionis,  in  quam  incurristi  {vel  incurrisse  declaratus  es) 
propter  tale  factum,  vel  causam,  etc.  et  restituo  te 
communioni  etunitati  fidelium,  et  Sanctis  Sacramentis 
Ecclesiae,  in  nomine  Patris,  )^  et  Filii,  et  Spiritus 
sancti. 

Quod  si  Sacerdoti  nulla  sit  a  Superiore  prsescripia 
forma,  nee  sibi  mandalum  id  in  forma  Ecclesix  com- 
muni  vel  consueta  ahsolvat ;  tunc  nihilominus  pro  rei 
gravitate  prxdictam  cseremoniam  et  Preces  adhiheat: 
at  verb  si  res  non  fuerit  adeb  gravis,  ahsolvere  poterit, 
dicens  : 

Dominus  noster  Jesus  Christus  te  absolvat :  et  ego 
auctoritate  ipsius,  et  sanctissimi  Domini  nostri  Papsa 
{si  a  Papa  fuerit  delegatus)  {vel  Reverendissimi  Epis- 
copi N.  vel  talis  Superioris)  mihi  concessa,  absolvo  te, 
etc.  ut  supra. 

In  faro  autem  interiori  Confessarius  hahens  facul- 
tatem  ahsolvendi  excommunicatiim,  absolvat  juxta  for- 
mafii  communem  sujjvd  prxscriptam  in  ahsolutione 
Sacramentali.     37. 

DE  MODO  ABSOLVENDI  A  SUSPENSIONE, 

VEL     AB     INTEBDICTO,     EXTRA     VEL     INTRA     SACRAMENTALEM 
CONFESSIONEM. 

SI  Sacerdoti  sit  commissa  facultas  ahsolvendi  ali- 
quern  d  suspensione  vel  inierdicto,  quamvis  nulla 
verba  sint  prsecipue  determinata,  uti  poterit  hac  formula. 


DE    SACRAMENTO    P(EXITENTI^.  41 

Pceniiens  dical:  Confiteor  Deo,  etc. 

Sacerdos:  Misereatur  tui,  etc.  Indulgentiam,  etc. 

Auctoritate  mihi  ab  N.  tradita,  ego  absolvo  te  a 
vinculo  suspensionis  quam  [yel  interdict!  quod)  prop- 
ter tale  factum  [yel  causam)  incurristi  (sen  incur- 
risse  declaratus  es)  in  nomine  Patris,  ^  et  Filii,  et 
Spiritus  sancti.     Amen. 

Si  verb  Confessario,  sive  in  foro  conscientisSy  sive 
extra,  data  est  potestas  dispensandi  super  irregulari- 
iate,  tunc  postquam  absolverit  a  peccaiis,  addat  conse- 
qiienter : 

Et  eadem  auctoritate  dispense  tecum  super  irregu- 
laritate  in  quam  (vel  irregularitatibus,  si  sint  plures, 
in  quas)  ob  talem  causam,  (vel  tales  causas,  eas 
exprimendo)  incurristi,  et  habilem  reddo,  et  restituo 
te  executioni  Ordinum  et  officiorum  tuorum,  in  nomine 
Patris,  )^  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.     Amen. 

Si  nullum  habet  Ordinem,  dicatur:  Habilem  reddo 
te  ad  omnes  Ordines  suscipiendos,  vel  etiam  ad  alia, 
juxta  tenorera  mandati. 

Quod  si  necesse  sit  tiiulum  henejicii   resiituere,  et 
fructus  male  perceptos  coiidonare,  suhjungat : 

Et  restituo  tibi  titulum  (seu  titulos)  Beneficii  (seu 
Beneficiorum)  et  condono  tibi  fructus  male  perceptos. 
In  nomine  Patris,  )^  et  Filii,  et  Spiritus  sancti. 
Amen. 

Advertat  autem  Sacerdos,  ne  ullo  modo  in  iis  facul- 
tatis  suse  terminos  excedat, 
4* 


DE 


SANCTISSIMO 

EUCHARISTIiE    SACRAMENTO. 


OMNIBUS  quidem  Ecclesias  Catholicce  Sacra- 
mentis  religiose  sancteque  tractandis,  magna  ac 
diligens  ciira  adhibenda  est ;  sed  prsecipue  in  adminis- 
trando  ac  suscipiendo  sanctissima?  Eucharistise  Sacra- 
mento, quo  nihil  dignius,  nihil  sanctius  et  admirabilius 
habet  Ecclesia  Dei ;  cum  in  eo  contineatur  pr^cipuum 
et  maximum  Dei  donum,  et  ipsemet  omnis  gratise  et 
sanctitatis  fons  auctorque  Christus  Dominus. 

Parochus  igitur  summum  studium  in  eo  ponat,  ut 
cum  ipse  venerabile  hoc  Sacramentum,  qua  decet 
reverentia,  debitoque  cultu  tractet,  custodiat,  et  ad- 
ministret ;  turn  etiam  populus  sibi  commissus  religiose 
colat,  sancte  frequenterque  suscipiat,  prsesertim  in 
majoribus  anni  solemnitatibus. 

Ideo  populum  ssepius  admonebit  qua  prseparatione, 
et  quanta  animi  religione  ac  pietate,  et  humili  etiam 
corporis  habitu  ad  tam  divinum  Sacramentum  debeat 
accedere ;  ut  praemissa  Sacramentali  confessione, 
omnes  saltem  a  media  nocte  jejuni,  et  utroque  genu 
flexo  Sacramentum  humiliter  adorent,  ac  reverenter 
suscipiant,  viris  quantum  fieri  potest  a  mulieribus 
separatis. 

Moneantur  prseterea  communicantes  ut  sumpto 
Sacramento  non  statim  ab  Ecclesia  discedant,  aut 
coUoquantur,  ne  statim  vagis  oculis  circumspiciant, 
aut  expuant,  neque  de  libro  statim  Orationes  recitent. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTIiE.  43 

ne  Sacramenti  species  de  ore  decidant :  sed,  qua  par 
est  devotione,  aliquantisper  in  oratione  permaneant, 
gratias  agentes  Deo  de  tarn  singulari  beneficio,  atque 
etiam  de  sanctissima  passione  Dominica,  in  cujus 
memoriale  hoc  mjsterium  celebratur  et  sumitur. 

Curare  porro  debet,  ut  perpetuo  aliquot  particulae 
consecratse  eo  numero,  qui  usui  infirmorum  et  aliorum 
fidelium  communioni  satis  esse  possit,  conserventur 
in  pyxide  ex  solida  decentique  materia,  eaque  munda, 
et  suo  operculo  bene  clausa,  albo  velo  cooperta,  et 
quantum  res  feret,  ornato  in  tabernaculo  clave  ob- 
serato. 

Hoc  autem  tabernaculum  conopeo  decenter  opertum, 
atque  ab  omni  alia  re  vacuum,  in  Altari  majori,  vel  in 
alio,  quod  venerationi  et  cultui  tanti  Sacramenti  com- 
modius  ac  decentius  videatur,  sit  coUocatum;  ita  ut 
nullum  aliis  sacris  functionibus,  aut  Ecclesiasticis 
officiis  impedimentum  afferatur.  Lampades  coram  eo 
plures,  vel  saltem  una,  diu  noctuque  perpetuo  collu- 
ceat ;  curabitque  Parochus  ut  omnia  ad  ipsius  Sacra- 
menti cultum  ordinata,  Integra,  mundaque  sint,  et 
conserventur. 

Sanctissimae  Eucharistire  particulas  frequenter  reno- 
vabit.  Hostise  vero,  seu  particulse  consecrand^e  sint 
recentes,  et  ubi  eas  consecraverit,  veteres  primo  dis- 
tribuat,  vel  sumat. 

Fideles  omnes  ad  sacram  Communionem  admit- 
tendi  sunt,  exceptis  iis  qui  justa  ratione  prohibentur. 
Arcendi  autem  sunt  publice  indigni ;  quales  sunt 
excommunicati,  interdicti,  manifesteque  infames ;  ut 
meretrices,  concubinarii,  foeneratores,  magi,  sortilegi, 
blasphemi,  et  alii  ejus  generis  publici  peccatores  :  nisi 
de  eorum  poenitentia  et  emendatione  constet,  et  pu- 
blico scandalo  prius  satisfecerint. 

Occultos  vero  peccatores,  si  occulte  petant,  et  non 
eos  emendatos  agnoverit,  repellat;  non  autem  si  pu- 
blice petant,  et  sine  scandalo  ipsos  praeterire  nequeat. 

Amentibus  prfeterea  seu  phreneticis  communicare 
non  licet;  licebit  tamen,  si  quando  habeant  lucida 


44  DE    SACRAMENTO    EUCHARISTIiE. 

intervalla,  et  devotionem  ostendant,  dum  in  eo  statu 
manent,  si  nullum  indignitatis  periculum  adsit. 

Ita  etiam,  iis  qui  propter  astatis  imbecillitatem  non- 
dum  hujus  Sacramenti  cognitionem  et  gustum  habent, 
administrari  non  debet. 


ORDO   MINISTRANDI   SACRAM    COM- 
MUNIONEM. 

SACERDOS  igitur  sanctissimam  Eucharistiam  mi- 
nistraturus,  Hostiis,  seu  particulis  pro  populi 
multitudine  consecratis,  vasculoque  uno,  vel  pluribus, 
decenti  et  commodo  loco  expositis..  cum  vino  et  aqua 
ad  purificationem  eorum  qui  Communionem  sumpse- 
rint,  et  ante  eos  linteo  mundo  extenso,  lotis  prius 
manibus,  et  superpelliceo  indutus,  ac  desuper  stola 
coloris  Officio  illius  diei  convenientis,  praecedente 
Clerico  seu  alio  ministro,  procedit  ad  altare  manibus 
junctis,  et  accensis  cereis;  facta  prius  et  postea  genu- 
flexione,  extrahit  pyxidem,  et  illani  super  corporale 
depositam  discooperit.  Minister  genibus  flexis,  no- 
mine populi  ad  cornu  Epistolae  facit  Confessionem 
generalem,  dicens :  Conjiteor  Deo,  etc,  Tum  Sacer- 
dos  iterum  genuflectit,  et  manibus  junctis  ante  pectus 
vertit  se  ad  populum  (advertens  ne  terga  vertat  Sacra- 
mento) et  in  cornu  Evangelii  dicit: 

Misereatur  vestri  omnipotens  Deus,  et  dimissis 
peccatis  vestris  perducat  vos  ad  vitam  oeternam.  ^. 
Amen.  Et  addit:  Indulgentiam,  absolutionem,  ^  et 
remissionem  peccatorum  vestrorum  tribuat  vobis  om- 
nipotens et  misericors  Dominus.  I^.  Amen.  Dicens^ 
Indulgentiam,  etc.  manu  dextera  in  formam  Crucis 
signal  communicandos. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^.  45 

Deinde  ad  Altare  se  convertity  geniifledit,  manu 
sinistra  pyxidem  prehendit,  et  duobus  digitis,  pollice 
et  indice,  Sacramentum  accipit,  et  elevat,  conversusque 
ad  populiim  in  medio  Altari  dicit  clara  voce :  Ecce 
Agnus  Dei,  ecce  qui  tollit  peccata  mundi.  Mox  siib- 
dit :  Domine  non  sum  dignus,  ut  intres  sub  tectum 
meum,  sed  tantum  die  verbo,  et  sanabitur  anima  mea ; 
quod  iterum  ac  tertio  repetit :  qua  formula  etiam 
utendiim  est,  cum  feminse  Communio  ministratur. 

Posted  ad  communicandum  accedlt,  incipiens  ab  Us 
qui  sunt  ad  partem  Epistolse  ;  sed  prirnd,  si  Sacerdo- 
tibus,  vel  aliis  ex  Chro  danda  sit  Communio,  Us  ad 
gradus  Altaris  genujiexis  prxheatur :  vel  si  commode 
fieri  potest,  intra  sepimentum  Pilaris  sint  a  laicls  dis- 
iincti.    Sacerdotes  vero  cum  stola  commiinicent.    * 

Sacerdos  unicuique  porrigens  Sacramentum,  et  fa- 
ciens  cum  eo  signum  Crucis  super  pyxiden  simul  dicit : 
Corpus  Domini  nostri  Jesu  Christi  custodiat  animam 
tuam  in  vitam  seternam.     Amen. 

Ubi  vero  omnes  communicaverint,  Sacerdos  reversus 
ad  Altare  dicere  poterit:  O  sacrum  convivium,  in  quo 
Christus  sumitur,  recolitur  memoria  passionis  ejus, 
mens  impletur  gratia,  et  futures  glorise  nobis  pignus 
datur.     ?v  .  Paiiem  de  ceelo  prsestitisti  eis. 

Minister  respondet:  Omne  delectamentum  in  se 
habentem. 

Tempore  Paschali  additur :  Alleluia. 

Mox  Sacerdos  dicit :  ^.  Domine  exaudi  orationem 
meam.  ^.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

^.  Dominus  vobiscum. 

ij.  Et  cum  spiritu  tuo. 


46  DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^. 

OREMUS. 

DEUS,  qui  nobis  sub  Sacramento  mirabili,  pas- 
sionis  tuse  memoriam  reliquisti,  tribue  quaesu- 
nius,  ita  nos  Corporis  et  Sanguinis  tui  sacra  mysteria 
venerari ;  ut  redemptionis  tuse  fructum  in  nobis  jugi- 
ter  sentiamus.  Qui  vivis  et  regnas  in  sfEcula  saecu- 
lorum.  I^.  Amen. 

Tempore  Paschali  dicitur  Or  alio: 

IPIRITUM  nobis,  Domine,  tuse  charitatis  infunde: 
ut  quos  Sacramentis  Paschalibus  satiasti,  tua 
facias  pietate  Concordes.  Per  Christum  Dominum 
nostrum.  ^.  Amen. 

Jlntequam  reponat  Sacramentum,  diligenter  advertat, 

ut  si  aliquod  fragmentum  digitis  adhseserit,  illud  in 

pyxidem   deponat ;    et    eusdem   digitos,   quibus   tetigit 

Sacramentum,  ahluat,   et  ahstergat  purijicatorio ;  ab- 

liitionem  verb  sumat,  si  celehraverity  aut  iis,  qui  tunc 

communicarunt,  sumendam  tradat,  aut  saltern  in  sacra- 

rium  injiciat.     Posted  genujlectens  reponit  Sacramen' 

turn  in  tabeimaculo,  et  clave  ohserat.     Delude  extenta 

manu  dextera,  hcnedicit  iis  qui  communicarunt ^  dicens : 

Benedictio   Dei  omnipotentis   Patris,  ^  et  Filii,  et 

Spiritus  sancti  descendat  super  vos,  et  maneat  semper. 

^.  Amen. 

Communio  autem  populi  intra  Missam  statim  poj-t 
Communionem  Sacerdotis  celebrantis  fieri  debet  (nisi 
quandoque  ex  rationabili  causa  post  Missam  sit  faci- 
enda)  cum  Orationes,  quae  in  Missa  post  Communionem 
dicuntur,  non  solum  ad  Sacerdotem,  sed  etiam  ad 
alios  communicantes  spectent. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^.  4T 

Itaque  Sacerdos,  sumpto  sacratissimo  Sanguine, 
antequam  se  purificet,  ponat  particulas  consecratas 
in  pyxide,  vel  si  pauci  sint  communicandi,  super  pate- 
nam,  nisi  in  principio  positse  fuerint  in  pyxide ;  et 
genuflectit,  ministro  interim  faciente  confessionem, 
ut  ^supra.  Postea  vertens  se  ad  populum,  in  cornu 
Evangelii  dicit:  Misereaiur  vestn,  etc.  et  eo  quo 
supra  dictum  est  modoporrigit  communicandis  Eucha- 
ristiam,  incipiens  a  ministris  Altaris,  si  velint  com- 
municare.  Finita  Communione,  revertitur  ad  Altare, 
nihil  dicens ;  et  non  dat  eis  benedictionem,  quia  illam 
dabit  in  fine  Missae.  Deinde  dicit  secreto.  Quod  ore 
sumpsimus,  etc.  ut  in  Missali,  se  purificat,  et  Missam 
absolvit.  Quod  si  contingat,  absoluta  Missa,  statim 
aliquos  interdum  communicare,  tunc  Sacerdos  adhuc 
planeta  indutus,  sacram  Communionem  eo  modo,  quo 
supra  dictum  est,  ministrabit. 

DE  COMMUNIONE  PASCHALI. 

CURET  autem  Parochus,  ut  in  Quadragesima  per 
se  vel  per  alios  Concionatores  populo  opportune 
denuntietur  Constitutio  Concilii  Lateranensis  sub  In- 
nocentio  III.  quae  sic  habet: 

"  Omnis  utriusque  sexus  fidelis,  postquam  ad  annos 
"  discretionis  pervenerit,  omnia  sua  peccata  confiteatur 
"  fideliter,  saltem  semel  in  anno,  proprio  Sacerdoti,  et 
*'  injunctam  sibi  poenitentiam  studeat  pro  viribus  adim- 
"  plere,  suscipiens  reverenter  ad  minus  in  Pascha 
"  Eucharistigp  Sacramentum,  nisi  forte  de  consilio  pro- 
"  prii  Sacerdotis,  ob  aliquam  rationabilem  causam  ad 
'*  tempus  ab  ejus  perceptione  duxerit  abstinendum  : 
'*  alioquin  et  vivens  ab  ingressu  Ecclesise  arceatur,  et 
"  moriens  Christiana  careat  sepultura." 

Ut  igitur  hoc  salutare  Concilii  decretum  inviola- 
biliter  servetur,  descripta  Parochus  habeat  nomina 
suorum  Parochianorum ;  et  qui  dicto  tempore  non 
communicaverint,  et  post  Octavam  Paschae  eos,  qui 


48  DE    SACRAMENTO    EUCHARISTl^. 

propria3  sal  litis  immemores  ssepiiis  admoniti  non  ob- 
temperaverint,  Ordinario  suo  denuntiet. 

Dabit  quoque  operam  Parochus,  quoad  ejus  fieri 
potest,  ut  in  ipso  die  saiictissimo  Paschse  communi- 
cent;  quo  die  ipse  per  se,  nisi  legitime  impediatur, 
parochiae  suae  fidelibus  hoc  Sacramentum  niinistrabit. 
Alienae  vero  parochiae  fideles  ad  proprium  Parochum 
remittet,  prseter  peregrinos  et  advenas,  et  qui  certum 
domicilium  non  habent :  quibus  ipse  sacram  prasbebit 
Communionem,  si  ad  ilium  accesserint  rite  parati ; 
vel  ubi  est  ea  consuetudo,  eos  ad  Cathedralis  Ecclesise 
Parochos  remittet.  In  ceteris  vero  servabit  ea,  quae 
in  libro  de  statu  animarum,  ut  infra,  prsescribuntur. 

iEgrotis  quoque  parochialibus,  etiamsi  Commu- 
nionem extra  praescriptos  Paschales  dies  sumpserint, 
in  Paschalibus  diebus  illam  deferet  ac  niinistrabit. 

DE  COMMUNIONE  INFIRMORUM. 

VIATICUM  sacratissimi  Corporis  Domini  nostri 
Jesu  Christi  summo  studio  ac  diligentia  a3gro- 
tantibus  opportuno  tempore  procurandum  est,  ne  forte 
contingat  illos  tanto  bono,  Parochi  incuria,  privates 
decedere.  Cavendum  autem  in  primis  est,  ne  ad  in- 
dignos  cum  aliorum  scandalo  deferatur,  quales  sunt 
publici  usurarii,  concubinarii,  notorie  criminosi,  nomi- 
natim  excommunicati  aut  denuntiati,  nisi  sese  priiis 
sacra  Confessione  purgaverint,  et  publicas  offensioni, 
prout  de  jure,  satisfecerint. 

Hortetur  Parochus  infirmum,  ut  sacram  Commu- 
nionem sumat,  etiam  si  graviter  non  a3grotet,  aut 
mortis,  periculum  non  immineat,  maxime  si  Festi 
alicujus  celebritas  id  suadeat;  neque  ipse  illam  minis- 
trare  recusabit. 

Pro  Viatico  autem  niinistrabit,  cum  probabile  est 
quod  eam  amplius  sumere  non  poterit.  Quod  si  feger, 
sumpto  Viatico,  dies  aliquot  vixerit,  vel  periculum 
mortis  evaserit,  et  communicare  voluerit,  ejus  pio 
desiderio  Parochus  non  deerit. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^.  49 

Potest  quidem  Viaticum  brevi  morituris  dari  non 
jejunis;  id  tamen  diligenter  curandum  est  ne  iis 
tribuatur  a  quibus  ob  phrenesim,  sive  ob  assiduam 
tussim,  aliumve  similem  morbum,  aliqua  i^idecentia 
cum  injuria  tanti  Sacramenti  timeri  potest.  Ceteris 
autem  infirmis,  qui  ob  devotionem  in  aegritudine  com- 
municant, danda  est  Eucharistia  ante  omnem  cibum  et 
potum,  non  aliter  ac  ceteris  fidelibus,  quibus  nee  etiam 
per  modum  medicinae  ante  aliquid  sumere  licet. 

S^d  alicui  ad  adorandum  solum,  seu  devotionis,  sea 
cujusvis  rei  praetextu  ad  ostendendum  non  deferatur. 

Deferri  autem  debet  hoc  sanctum  Sacramentum  ab 
Ecclesia  ad  privatas  segrotantium  domos  decenti  ha- 
bitu,  superposito  mundo  velamine,  manifeste  atque 
honorifice,  ante  pectus  cum  omni  reverentia  et  timore, 
semper  lumine  praecedente. 

Parochus  igitur  processurus  ad  communicandum 
infirmum,  aliquot  campansB  ictibus  jubeat  convocari 
Parochianos,  seu  confraternitatem  sanctissimi  Sacra- 
menti (ubi  fuerit  instituta)  seu  alios  pios  Christi 
fideles,  qui  sacram  Eucharistiam  cum  cereis  seu  in- 
tortitiis  comitentur,  et  umbellam  seu  baldachinum, 
ubi  haberi  potest,  deferant.  Prsemoneat  ut  uej^ri 
cubiculum  mundetur,  et  in  eo  paretur  mensa  linteo 
mundo  cooperta,  in  qua  sanctissimum  Sacramentum 
decenter  deponatur. 

Parentur  luminaria,  ac  duo  vascula,  alterum  cum 
vino,  alterum  cum  aqua;  praeterea  linteum  mundum 
ante  pectus  communicandi  ponatur,  atque  alia  ad 
ornatum  loci,  pro  cujusque  facultate. 

Ubi  vero  convenerint  qui  Eucharistiam  comitaturi 
sunt,  Sacerdos  indutus  superpelliceo  et  stola,  et,  si- 
haberi  potest,  pluviali  albi  colons,  Acolythis  seu 
Clericis,  aut  etiam  Presbjteris  (si  locus  feret)  super- 
pelliceo pariter  indutis  comitatus,  decenter,  et  de  more 
acceptas  aliquot  particulas  consecratas,  vel  unam  tan- 
tum  (si  longius  aut  difficilius  iter  sit  faciendum)  ponat 
in  pyxide,  seu  parva  custodia,  quam  proprio  suo  oper- 
culo  cooperit;  et  velum  sericum  superimponit ;  ipse 
5 


50  DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^. 

vero  Sacerdos  imposito  sibi  priiis  ab  utroque  humera 
oblongo  velo  decenti,  utraque  manu  accipiat  vas  cum 
Sacramento,  et  deinde  umbellam  seu  baldachinum 
subeat,  nudo  capite  processurus. 

PrcEcedat  semper  Acoljthiis,  vel  alius  minister 
deferens  laternam  (noctu  autem  hoc  Sacramentum 
deferri  non  debet,  nisi  necessitas  urgeat)  sequantur 
duo  Clerici,  vel  qui  illorum  vices  suppleant;  quorum 
alter  aquam  benedictam  cum  aspersorio,  et  bursam 
cum  corporali,  quod  supponendum  erit  vasculo  sanc- 
tissimi  Sacramenti  super  mensa  in  cubiculo  inlirmi,  et 
cum  linteolo  purificatorio  ad  digitos  Sacerdotis  abster- 
gendos ;  alter  hunc  librum  Ritualem  deferat,  et  cam- 
panulam  jugiter  pulset.  Succedant  deinde  deferentes 
intortitia.  Postremo  Sacerdos  Sacramentum  gestans 
elevatum  ante  pectus  sub  umbella,  dicens  Psalmum 
Miserere,  et  alios  Psalmos,  et  Cantica.  Quod  si  lon- 
gius  aut  difficilius  iter  obeundum  sit,  et  fortasse  etiam 
equitandum,  necesse  erit  vas,  in  quo  Sacramentum 
defertur,  bursa  decenter  ornata,  et  ad  collum  appensa, 
apte  includere,  et  ita  ad  pectus  alligare  atque  obstrin- 
gere,  ut  neque  decidere,  neque  pyxide  excuti  Sacra- 
mentum queat. 

Ingrediens  vero  locum  uhi  jacet  injirmus,  dicat^ 
Pax  huic  domui.  1^.  Et  omnibus  habitantibus  in  ea. 
Turn  depositum  Sacramentum  super  mensa,  supposito 
corporali,  gcnuflexus  adorat,  omnibus  in  genua  pro-' 
cumbentibus ;  et  7nox  accepta  aqua  benedicta,  aspergit 
injirmum,  et  cubiculum,  dicens  Antiphonam :  Asperges 
me  Domine  hyssopo,  et  mundabor :  lavabis  me,  et 
super  nivem  dealbabor;  et  primum  versum  Psalmi, 
Miserere  mei  Deus,  cum  Gloria  Patri.  Sicut  erat,  etc. 
Deinde  repetitur  Antiph,  Asperges  me,  etc.     Posted 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

^»  Qui  fecit  caelum  et  terram. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTLB.  51 

^!^.  Dotnlne  exaudi  orationem  meam. 
ij.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
^,  Dominus  vobiscum. 
I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

EXAUDI  nos,  Domine  sancte,  Pater  omnipotens, 
seterne  Deus:  et  mittere  digneris  sanctum  An- 
gelum  tuum  de  coelis,  qui  custodiat,  foveat,  protegat, 
visitet  atque  defendat  omnes  habitantes  in  hoc  habi- 
taculo.     Per  Christum  Dominum  nostrum,  ij.  Amen. 

His  dictiSj  accedat  ad  infirmumy  ut  cognoscat  num 
sit  bene  dispositus  ad  suscipiendum  sacrum  Viaticum,  et 
utrum  velit  aliqua  peccata  conjiteri ;  et  ilium  audiat, 
atque  absolvat:  quamvis  prius  deberet  esse  rite  con- 
fessus,  nisi  necessitas  aliter  urgeat.  Posted  facta  de 
more  Confessione  generali,  sive  ab  irifirmo,  sive  ejus 
nomine  ah  alio,  Sacerdos  dicit :  Misereatur,  etc.  In- 
dulgentiam,  etc. 

Deinde  facta  genuflexione,  accipit  Sacramenium  de 
vasculo,  atque  illud  elevans  ostendit  infirmo,  dicens: 
Ecce  Agnus  Dei,  ecce  qui  tollit  peccata  mundi,  et 
more  solito  ter  dicat :  Domine  non  sum  dignus,  ut 
intres  sub  tectum  meum ;  sed  tantum  die  verbo,  et 
sanabitur  anima  mea.  £t  infrmus  simul  cum  Sacer- 
dote  dicat  eadem  verba,  saltern  semel,  submissa  voce; 
turn  SaCerdos  dans  infirmo  Eucharistiam,  dicat:  Ac- 
cipe  frater  [vel  soror)  Viaticum  Corporis  Domini  nos- 
tri  Jesu  Christi,  qui  te  custodiat  ab  hoste  maligno,  et 
perducat  in  vitam  aeternam.     Amen. 


52  DE    SACRAMENTO    EUCHARISTIiE. 

Si  verb  Commimio  non  daturper  modum  Viatici,  dicaf 
more  ordinario:  Corpus  Domini  nostri  Jesu  Christi 
custodiat  animam  tuam  in  vitam  aeternam.     Amen. 

Quod  si  mors  immineat,  et  periculum  sit  in  mora, 
tunc  dicto  Misereatur,  etc.  prxdictis  Precibus  omni- 
bus, vel  ex  parte  omissis,  ei  statim  Viaticum  prseheatur. 
Posted  Sacerdos  ahluat  digitos,  nihil  dicens  ;  et  injirmo 
detur  ahlutio.  Deinde  dicat :  J^.  Dominus  vobiscum. 
I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

0  REMUS. 

DOMINE  sancte,  Pater  omnipotens,  seterne  Deus, 
te  fideliter  deprecamur,  ut  accipienti  fratri  nos- 
tro  {vel  sorori  nostrae)  sacrosanctum  Corpus  Domini 
nostri  Jesu  Christi  Filii  tui,  tam  corpori  quam  animae 
prosit  ad  remedium  sempiternum  :  Qui  tecum  vivit  et 
regnat  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus,  per  omnia 
saecula  saeculorum.  ]^.  Amen. 

His  expletis,  si  altera  particula  Sacramenti  super- 
fuerit  [superesse  autem  semper  debet,  prseterquam  in 
casu  jam  dicto)  genujlectit,  surgit,  et  accipiens  vas  cum 
Sacramento ,  facit  cum  eo  signum  Crucis  super  infir- 
mum,  nihil  dicens,  et  reverenter  illud  deferens,  or  dine 
quo  venerat,  revertitur  ad  Ecclesiam  dicendo  Psalmum 
Laudate  Dominum  de  coelis,  et  alios  Psalmos  et  Hym- 
nos,prout  tempus  feret.  CUm  pervenerit  ad  Ecclesiam, 
ponit  Sacramentum  super  Altare,  adorat,  deinde  dicit  .* 

J^.  Panem  de  coelo  prsestitisti  eis. 

fj.  Omne  delectamentum  in  se  habentem. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    SACRAMENTO    EUCHARISTI^E.  53 

OREMUS. 

DEUS,  qui  nobis  sub  Sacramento  mirabili,  pas* 
sionis  tuae  memoriam  reliquisti,  tribue  quaesu- 
mus,  ita  nos  Corporis  et  Sanguinis  tui  sacra  mysteria 
venerari ;  ut  redemptionis  tuae  fructum  in  nobis  jugi- 
ter  sentiamus.  Qui  vivis  et  regnas  cum  Deo  Patre, 
etc.     Amen. 

Deinde  annuntiat  Indulgentias  a  summis  Ponti- 
ficibus  concessas  sanctissimum  Sacramentum  comi- 
tantibus. 

Postea  cum  Sacramento  in  pyxide  velo  cooperta 
faciat  signum  Crucis  super  populum,  nihil  dicens. 
Postremo  illud  in  loco  suo  reponat. 

Quod  si  ob  difficultatem  aut  longitudinem  itineris, 
vel  quia  ea  qua  decet  veneratione  Sacramentum  ad 
Ecclesiam  commode  reportari  non  potest,  sumpta  fue- 
rit  una  tantum  particula  consecrata,  ut  dictum  est, 
tunc  ea  infirmo  administrata,  Sacerdos  prasdictis  Pre- 
cibus  recitatis,  eum  manu  benedicit,  et  una  cum  aliis 
private  habitu,  extinctis  luminibus,  umbella  demissa, 
latente  pyxide,  ad  Ecclesiam,  vel  domum  quisque 
suam  revertatur. 


DE 


SACRAMENTO 

EXTREME    UNOTIONIS. 


EXTREME  Unctionis  Sacramentum  a  Christo 
Domino  institutum,  tamquam  coelestis  medicina, 
non  aniinse  solum,  sed  etiam  corpori  salutaris,  omni 
studio  ac  diligentia  periculose  aegrotantibus  adhiben- 
dum  est;  et  eo  quidem  tempore,  si  fieri  possit,  cum 
illis  adhuc  integra  mens  et  ratio  viget:  ut  ad  uberiorem 
Sacramenti  gratiam  percipiendam,  ipsi  etiam  suam 
fidem,  ac  piam  animi  voluntatem  conferre  possint, 
dum  sacro  liniuntur  Oleo. 

In  quo  illud  in  primis  ex  generali  Ecclesise  consue- 
tudine  observandum  est,  ut  si  tempus,  et  infirmi  con- 
ditio permittat,  ante  extremam  Unctionem,  Pcenitentiae 
et  Eucharistise  Sacramenta  infirmis  prsebeantur. 

Habeat  igitur  Parochus  loco  nitido  et  decenter 
ornato,  in  vase  argenteo  seu  stanneo,  diligenter  custo- 
ditum  sacrum  Oleum  infirmorum,  quod  singulis  annis 
Feria  v.  in  Coena  Domini  ab  Episcopo  benedictum, 
veteri  combusto,  renovandum  est.  Id  tamen,  si  forte 
infra  annum  aliquo  modo  ita  deficiat,  ut  sufficere  non 
posse  videatur,  neque  aliud  benedictum  haberi  queat, 
modico  Oleo  non  benedicto  in  minori  quantitate  super- 
infuso,  reparari  potest. 

Oleum  porro  ipsum  vel  per  se  solum,  vel  in  bom- 
bacio,  seu  re  simili  servari  potest:  sed  ad  evitandum 
effusionis  periculum,  multo  commodius  ad  infirmos 
defertur  in  bombacio. 


DE    SACRAMENTO    EXTREME    UNCTIONIS.  55 

Debet  autem  hoc  Sacramentum  infirmis  praeberi, 
qui  cum  ad  usum  rationis  pervenerint,  tarn  graviter 
laborant,  ut  mortis  periculuin  imminere  videatur,  et  iis 
qui  pra?  senio  deficiunt,  et  in  diem  videntur  morituri, 
etiam  sine  alia  infirmitate. 

Infirmis  autem,  qui  dum  sana  mente  et  integris 
sensibus  essent,  illud  petierint,  seu  verisimiliter 
petiissent,  seu  dederint  signa  contritionis,  etiamsi 
deinde  loquelam  amiserint,  vel  amentes  eftecti  sint, 
vel  delirent,  aut  non  sentiant,  nihilominus  praebeatur. 

Sed  si  infirmus,  dum  phrenesi  aut  amentia  laborat, 
verisimiliter  posset  quidquam  facere  contra  reveren- 
tiam  Sacramenti,  non  inungatur,  nisi  periculum  tolla- 
tur  omnino. 

Impoenitentibus  vero,  et  qui  in  manifesto  peccato 
mortali  moriuntur,  et  excommunicatis,  et  nondiim 
baptizatis  penitus  denegetur. 

Non  ministretur  etiam  prselium  inituris,  aut  navi- 
gationem,  aut  peregrinationem,  aut  alia  pericula  subi- 
turis,  aut  reis  ultimo  supplicio  mox  afficiendis,  aut 
pueris  rationis  usum  non  habentibus. 

Si  quis  autem  laborat  in  extremis,  et  periculum 
immineat  ne  decedat  antequam  finiantur  Unctiones; 
cito  ungatur,  incipiendo  ab  eo  loco :  Per  istam  sanc- 
tam  Unctionem,  etc.  ut  infra.  Deinde  si  adhuc  super- 
vivat,  dicantur  Orationes  prsetermissae,  suo  locopositae. 

Quod  si  dubitet  an  vivat  adhuc,  Unctionem  prose- 
quatur,  sub  conditione  pronuntiando  formam,  dicens : 
Si  vivis,  per  istam  sanctam  Unctionem,  etc.  ut  infra. 

Si  vero  dum  inungitur,  infirmus  decedat,  Presbvter 
ultra  non  procedat,  et  praedictas  Orationes  omittat. 

Si  autem  acciderit  infirmum  post  peccatorum  suo- 
rum  confessionem  ad  exitum  vitse  properare,  tunc 
cum  sacro  Viatico  poterit  et  Oleum  infirmorum  ad 
eum  deferri,  per  ipsum  Sacerdotem  qui  defert  sacram 
Eucharistiam.  Si  tamen  alius  Presbyter  vel  Diaconus, 
qui  Oleum  sanctum  deferat,  haberi  possit,  per  ipsum 
deferatur :  qui  superpelliceo  indutus,  cum  Oleo  sacro 
occulte  delate  sequatur   Sacerdotem  Viaticum  per- 


56  DE    SACRAMENTO    EXTREME    UNCTIONIS. 

tantem,  et  postquam  infirmus  Viaticum  sumpserit,  in- 
ungatur  a  Sacerdote. 

In  eadem  infirmitate  hoc  Sacramentum  iterari  non 
debet,  nisi  diuturna  sit,  ut  cum  infirmus  convaluerit, 
iterum  in  periculum  mortis  incidit. 

Quinque  vero  corporis  partes  prsecipue  ungi  de- 
bent,  quas  veluti  sensuum  instrumenta  homini  natura 
tribuit;  nempe  oculi,  aures,  nares,  os,  et  manus : 
attamen  pedes  etiam  et  renes  ungendi  sunt;  sed 
renum  unctio  in  mulieribus,  honestatis  gratia,  semper 
omittitur ;  atque  etiam  in  viris,  quando  infirmus  com- 
mode moveri  non  potest.  Sed  sive  in  mulieribus,  sive 
in  viris,  alia  corporis  pars  pro  renibus  ungi  non  debet. 

Manus  vero,  quae  reliquis  infirmis  interius  ungi 
debent,  Presbyteris  exterius  ungantur. 

Dum  oculos,  aures,  et  alia  corporis  membra,  quae 
paria  sunt,  Sacerdos  ungit,  caveat  ne  alterum  ipsorum 
inungendo,  Sacramenti  formam  prius  absolvat,  quam 
ambo  hujusmodi  paria  membra  perunxerit. 

Si  quis  autem  sit  aliquo  membro  mutilatus,  pars 
loco  illi  proxima  inungatur,  eadem  verborum  forma. 

Hujus  autem  Sacramenti  forma,  qua  sancta  Romana 
Ecclesia  utitur,  solemnis  ilia  precatio  est,  quam  Sacer- 
dos ad  singulas  unctiones  adhibet,  cum  ait: 

**  Per  istam  sanctam  Unctionem,  et  suam  piissimam 
"  misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
"  visum,  sive  per  auditum,  etc.  deliquisti." 


ORDO    MINISTRANDI    SACRAMENTUM 
EXTREME   UNCTIONIS. 

SACERDOS  igiturhoc  Sacramentum  ministraturus, 
quatenus  fieri  poterit,  parari  curet  apud  infirmum 
mensam  mappa  Candida  coopertam;  itemque  vas,  in 
quo  sit  bombacium,  seu  quid  simile,  in  septem  globulos 
distinctum,  ad  abstergendas  partes  inunctas ;  medul- 


DE    SACRAMENTO    EXTREMiE    UNCTIONIS.  57 

lam  panis  ad  detergendos  digitos,  et  aquam  ad  ablu- 
endas  Sacerdotis  manus;  ceream  item  candelam,  quae 
deinde  accensa  ipsi  ungenti  lumen  prsebeat.  Denique 
operam  dabit  ut  quanta  poterit  munditia  ac  nitore 
hoc  Sacramentum  ministretur. 

Deinde  convocatis  Clericis  seu  ministris,  vel  saltern 
uno  Clerico,  qui  Crucem  sine  hasta,  Aquam  benedic- 
tam  cum  aspersorio,  et  librum  Ritualem  deferat,  ipse 
Parochus  decenter  accipit  vas  sacri  Olei  infirmorum 
sacculo  serico  violacei  coloris  inclusum,  illudque  caute 
defert,  ne  eftundi  possit.  Quod  si  longius  iter  pera- 
gendum,  aut  etiam  equitandum  sit,  vel  alias  adsit 
periculum  elFusionis,  vas  Olei  sacculo  aut  bursa  in- 
clusum, ut  dictum  est,  ad  coUum  appendat,  ut  com- 
modius  et  securius  perferat.  Procedat  autem  sine 
sonitu  campanulas. 

Cum  perventum  fuerit  ad  locum,  ubi  jacet  in/lnnus, 
Sacerdos  intrans  cubicidum  dicit:  Pax  huic  domui. 
I^.  Et  omnibus  habitantibus  in  ea. 

Deinde  deposito  Oleo  super  mensam,  superpelliceo 
stolaque  violacea  indutus,  aegroto  Crucem  pie  deoscu- 
landam  porrigit:  mox  in  modum  crucis  eum  Aqua 
benedicta,  et  cubiculum  et  circumstantes  aspergit, 
dicens  Antiphonam  Asperp^es,  etc.  Quod  si  a^grotus 
voluerit  confiteri,  audiat  ilium,  et  absolvat.  Deinde 
piis  verbis  ilium  consoletur,  et  de  hujus  Sacramenti 
vi  atque  efficacia,  si  tempus  ferat,  breviter  admoneat ; 
et  quantum  opus  sit,  ejus  animum  confirmet,  et  in 
spem  erigat  vitse  aeternae. 

Posted  dicat  versiculum:   Adjutorium  nostrum  in 

nomine   Domini.     ^.    Qui    fecit   coelum   et   terram. 

?^.  Dominus  vobiscum.  ^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

INTROEAT,  Domine  Jesu  Christe,  domum  banc 
sub  nostrae  humilitatis  ingressu,  aeterna  felicitas, 
divina  prosperitas,  serena  laetitia,  charitas  fructuosa, 
sanitas   sempiterna:    efFugiat   ex   hoc    loco   accessus 


58  DE    SACRAMENTO    EXTREME    UNCTIONIS. 

daemonum ;  adsint  Angeli  pacis,  domumque  hanc  de- 
serat  omnis  maligna  discordia.  Magnifica,  Domine, 
super  nos  nomen  sanctum  tuum ;  et  benedic  ^  nostras 
conversationi :  sanctifica  nostrse  humilitatis  ingres- 
sum,  qui  sanctus  et  pius  es,  et  permanes  cum  Patre 
et  Spiritu  sancto,  in  ssecula  saeculorum.     Amen. 

Oremus,  et  deprecemur  Dominum  nostrum  Jesum 
Christum,  ut  benedicendo  benedicat  SB  hoc  taberna- 
culum,  et  omnes  habitantes  in  eo,  et  det  eis  Angelum 
bonum  custodem,  et  faciat  eos  sibi  servire  ad  conside- 
randum  mirabilia  de  lege  sua :  avertat  ab  eis  omnes 
contrarias  potestates :  eripiat  eos  ab  omni  formidine, 
et  ab  omni  perturbatione,  ac  sanos  in  hoc  tabernaculo 
custodire  dignetur.  Qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto 
vivit  et  regnat  Deus  in  ssecula  saeculorum.     Amen. 

OREMUS. 

EXAUDI  nos,  Domine  sancte,  Pater  omnipotens, 
aeterne  Deus :  et  mittere  digneris  sanctum  Ange- 
lum tuum  de  coelis,  qui  custodiat,  foveat,  protegat, 
visitet,  atque  defendat  omnes  habitantes  in  hoc  habi- 
taculo.    Per  Christum  Dominum  nostrum.   I?.  Amen. 

Qux  Orationes,  si  tcmpus  non  patiatur,  ex  partCy 
vel  in  totum  poterunt  omitti.  Turn  de  more  facta  Con- 
fessione  generali.  Latino  vel  vulgari  sermone,  Sacerdos 
dicat :  Misereatur  tui,  etc.  Indulgentiam,  etc. 

Antequam  Parochus  incipiat  ungere  injirmum,  mo- 
neat  adstantes,  ut  pro  illo  orent ;  et  iibi  commodum 
fuerit,  pro  loco  et  tempore,  et  adstantium  numero  vel 
qualitafe,  recitent  septem  Psalmos  Pcenitentiales  cum 


DE    SACRABIENTQ    EXTREME    UNCTIONIS.  59 

Litaniis,  vel  alias  Freces,  dum  ipse  Unctionis  Sacra- 
mentum  administrate  Mox  dicat: 

IN  nomine  Patris,  )$(  et  Filii,  )$(  et  Spiritus  ^  sancti, 
extinguatur  in  te  omnis  virtus  diaboli  per  imposi- 
tionem  manuum  nostrarum,  et  per  invocationem  om- 
nium sanctorum  Angelorum,  Archangelorum,  Patri- 
archarum,  Prophetarum,  Apostolorum,  Martyrum, 
Confessorum,  Virginum,  atque  omnium  simul  Sanc- 
torum.    Amen. 

Deinde  intindo  pollice  in  Oleo  sando  in  modum 
Cruds  ungit  injirmum  in  partihus  liic  subscriptis, 
aptando  propria  loco  verba  fornix  in  hunc  modum: 

AD   OCULOS. 

PER  istam  sanctam  Unctionem  )$(  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid 
per  visum  deiiquisti.     Amen. 

Minister  verb  si  est  in  Sacris,  vel  ipsemet  Sacerdos, 
post  quamlibet  Undionem  tergat  loca  inuncta  novo 
glohulo  bombacii,  vel  rei  similis,  eumque  in  vase  7nundo 
reponat,  et  ad  Ecclesiam  posted  deferatf  combiirat, 
cineresque  projidat  in  Sacrarium. 

AD  AURES. 

Per  istam  sanctam  Unctionem  ©  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
auditum  deiiquisti.     Amen. 

AD  NABES. 

Per  istam  sanctam  Unctionem  ©  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
odoratum  deiiquisti.     Amen. 


60  DE    SACRAMENTO    EXTREMiE    UNCTIONIS. 

AD  OS,  COMPRESSIS  LABIIS. 

Per  istam  sanctam  Unctionem  )$(  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
gustum  et  locutionem  deliquisti.     Amen. 

AD  MANUS. 

Per  istam  sanctam  Unctionem  ©  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
tactum  deliquisti.     Amen. 

Et  adverte  quod  SacerdotibuSy  ut  dictum  est,  manus 
non  inunguntur  interiuSy  sed  exterius, 

AD  PEDES. 

Per  istam  sanctam  Unctionem  ©  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
gressum  deliquisti.     Amen. 

AD  ,LUMBOS  SIVE  RENES.* 

Per  istam  sanctam  Unctionem  ©  et  suam  piissimam 
misericordiam,  indulgeat  tibi  Dominus  quidquid  per 
lumborum  delectationem  deliquisti.    Amen. 

Hxc  autem  unciio  ad  lumboSy  ut  dictum  est,  omittitur 
semper  infeminis,  et  etiam  in  viris,  qui  oh  injirmitatem 
viXy  aut  sine  periculo  moveri  non  possunt. 

Quibus  omnibus  peractis,  Sacerdos  dicit:  Kjrie  elei- 
son.  Christe  eleison.  Kyrie  eleison.  Pater  noster,  etc. 
"fr.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem.  ]^.  Sed  libera 

*  NoTA.  Usu^  invaluit  in  hac  Provincia  hanc  unc- 
tionem, etiam  in  viris,  semper  omittendi. 


DE    SACRAMENTO    EXTREM-13    UNCTIONIS.  61 

nos  a  malo.  jlf.  Salvum  fac  servum  tuum.  ^.  Deus 
meus  sperantem  in  te.  J^.  Mitte  ei  Domine  auxilium 
de  sancto.  ^.  Et  de  Sion  tuere  eum.  ^.  Esto  ei  Do- 
mine turris  fortitudinis.  I^.  A  facie  inimici.  J^.  Nihil 
proficiat  inimicus  in  eo.  ]^.  Et  filius  iniquitatis  non 
apponat  nocere  ei.  ?^.  Domine  exaudi  orationem 
meam.  ^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat.  ?^.  Dominus 
vobiscum.  ij.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DOMINE  Deus,  qui  per  Apostolum  tuum  Jacobum 
locutus  es :  Infirmatur  quis  in  vobis  ?  inducat 
Presbyteros  Ecclesiae,  et  orent  super  eum,  ungentes 
eum  Oleo  in  nomine  Domini :  et  oratio  fidei  salvabit 
infirmum,  et  alleviabit  eum  Dominus :  et  si  in  pec- 
catis  sit,  remittentur  ei :  cura,  qusesumus,  Redemptor 
noster,  gratia  sancti  Spiritus  languores  istius  infirmi, 
ejusque  sana  vulnera,  et  dimitte  peccata,  atque  dolores 
cunctos  mentis  et  corporis  ab  eo  expelle,  plenamque 
interius  et  exterius  sanitatem  misericorditer  redde,  ut 
ope  misericordiae  tuae  restitutus,  ad  pristina  reparetur 
officia.  Qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto  vivis  et  reg- 
nas  Deus  in  saecula  saeculorum.     Amen. 

OREMUS. 

RESPICE,  quaesumus  Domine,  famulum  tuum  N. 
in  infirmitate  sui  corporis  fatiscentem,  et  animam 
refove,  quam  creasti:  ut  castigationibus  emendatus, 
se  tua  sentiat  medicina  salvatum.    Per  Christum  Do- 
minum  nostrum.     Amen. 
6 


62  DE    SACRAMENTO    EXTREME    UNCTIONIS. 


OREMUS. 

^OMINE  sancte,  Pater  omnipotens,  8eteriie  Deus, 
qui  benedictionis  tuce  gratiam  aegris  infundendo 
corporibus,  facturam  tuam  multiplici  pietate  custodis  : 
ad  invocationem  tui  nominis  benignus  assiste,  ut  famu- 
lum  tuum  ab  aegritudine  liberatum,  et  sanitate  dona- 
turn,  dextera  tua  erigas,  virtute  confirmes,  potestate 
tuearis,  atque  Ecclesise  tucs  sanctae,  cum  omni  desi- 
derata prosperitate  restituas.  Per  Christum  Dominum 
nostrum.     Amen. 

Ad  extremum,  pro  personas  qualitate,  salutaria  mo- 
nita  breviter  praebere  poterit,  quibus  infirmus  ad 
moriendum  in  Domino  confirmetur,  et  ad  fugandas 
daemonum  tentationes  roboretur. 

Denique  Aquam  benedictam,  et  Crucem,  nisi  aliam 
habeat,  coram  eo  relinquet,  ut  illam  frequenter  aspi- 
ciat,  et  pro  sua  devotione  osculetur  et  amplectatur. 

Admoneat  etiam  domesticos  et  ministros  infirmi,  ut 
si  morbus  ingravescat,  vel  infirmus  incipiat  agonizare, 
statim  ipsum  Parochum  accersant,  ut  morientem  adju- 
vet,  ejusque  animam  Deo  commendet:  sed  si  mors 
immineat,  priusquam  discedatj  Sacerdos  animam  Deo 
rite  commendabit. 

Quas  autem  pertinent  ad  visitationem  curamque 
infirmorum,  et  ad  juvandos  morientes,  ad  commen- 
dationem  animae,  et  ad  exequias,  infra  suis  locis 
praescribuntur. 


DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM. 


DE  VISITATIONE  ET  CURA  INFIRMORUM. 

Px\ROCHUS  in  primis  meminisse  debet,  non  pos- 
tremas  esse  muneris  sui  partes,  a3grotantiurn 
curam  habere.  Quare  cum  primum  iioverit  quempiam 
ex  fidelibus  curse  suae  commissis  cegrotare,  non  expec- 
tabit  ut  ad  eum  vocetur,  sed  ultro  ad  ilium  accedat; 
idque  non  semel  tantum,  sed  Scepiiis,  quatenus  opus 
fuerit:  horteturque  parochiales  suos  ut  ipsum  admo- 
neant,  cum  aliquem  in  Parochia  sua  aegrotare  conti- 
gerit,  praecipue  si  morbus  gravior  fuerit. 

Ad  hoc  juvabit,  pra^sertim  in  amplis  Parochiis, 
aegrotorum  notam  seu  catalogum  habere,  ut  cuj usque 
statum  et  conditionem  cognoscat,  eorumque  memo- 
riam  facilius  retinere,  et  illis  opportune  subvenire 
possit. 

Quod  si  Parochus  legitime  impeditus,  infirmorum, 
ut  quando  plures  sunt,  visitationi  interdum  vacare  non 
potest;  id  praestandum  curabit  per  alios  vSacerdotes, 
si  quos  habet  in  Parochia  sua,  aut  saltern  per  laicos 
homines  pios,  et  Christiana  charitate  pr^ditos. 

jEgrotos  visitans,  ea,  qua  Sacerdotes  Domini  decet, 
honestate  et  gravitate  se  habeat,  ut  non  aegris  solum, 
sed  sibi  et  domesticis  verbo  et  exemplo  prosit  ad 
salutem. 

Eorura  vero  prascipuam  curam  geret,  qui  humanis 
auxiliis  destituti,  benigni  ac  providi  Pastoris  charita- 
tem  et  operam  rec[uirunt.  Quibus  si  non  potest  ipse 
succurrere  de  suo,  et  eleemosynas  iliis,  prout  debet 
si  facultas  suppetit,  erogare  ;  quantum  fieri  potest,  sive 
per  charitatis,  vel  alterius  nominis  Confraternitatem, 
si  in  ea  civitate  vel  loco  fuerit,  sive  per  privatas  sive 
per  publicas  collectas  et  eleemosynas,  illorum  neces- 
sitatibus  succurrendum  curabit. 

In  primis  autem  spiritualem  aegrotantium  curam 
suscipiat,  omnemque  diligentiam  in  eo  ponat,  nt  in 
via  salutis  eos  dirigat,  atque  a  diabolicis  insidiis  salu- 
tarium  adjumentorum  praesidio  defendat  ac  tueatur. 


64  DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM. 

Accedat  autem  ad  cegrotum  ita  paratus,  ut  in 
promptu  habeat  argumenta  ad  persuadendum  apta; 
ac  praesertim  Sanctorum  exempla,  quae  plurimum  va- 
lent:  quibus  eum  in  Domino  consoletur,  excitet,  ac 
recreet.  Horteturque  ut  omnem  spem  suam  in  Deo 
ponat,  peccatorum  suorum  poeniteat,  divinam  miseri- 
cordiam  imploret,  et  infirmitatis  poenas,  tamquam 
paternam  Dei  visitationem,  patienter  ferat,  et  ad  salu- 
tem  suam  provenisse  credat,  ut  vitam  moresque  suos 
melius  instituat. 

Deinde  qua  par  est  prudentia  et  charitate,  hominem 
ad  sacram  confessionem  inducat,  et  confitentem  audiat, 
etiamsi  velit  totius  vitas  peccata  confiteri ;  ac  si  opus 
fuerit,  tam  infirmo,  quam  ejus  familiaribus  vel  pro- 
pinquis  in  memoriam  revocet,  quod  Lateranensis 
Concilii,  ac  plurium  Summorum  Pontificum  decretis 
cavetur  sub  gravibus  poenis,  ne  Medici  ultra  tertiam 
vicem  segrotos  visitent,  nisi  prius  ipsis  certo  constet 
illos  corifessionis  Sacramento  rite  expiatos  fuisse. 

lllud  praeterea  diligenter  servari  curabit,  ne  quis 
pro  corporali  salute  aliquid  aegroto  suadeat,  vel  adhi- 
beat,  quod  in  detrimentum  animae  convertatur. 

Ubi  vero  periculum  immineat,  Parochus  monebit 
aegrotum,  ne  dagmonum  astutia,  neque  Medicorum 
pollicitationibus,  neque  propinquorum  aut  amicorum 
blanditiis  se  ullo  modo  decipi  sinat,  quo  minus  ea, 
qufe  ad  animae  salutem  pertinent,  opportune  procuret, 
et  qua  par  est  devotione  et  celeritate,  sancta  Sacra- 
menta,  dum  sana  mens  est,  integrique  sensus,  reli- 
giose suscipiat,  citra  fallacem  illam  ac  perniciosam 
procrastinationem,  quae  plurimos  ad  aeterna  supplicia 
perduxit,  in  diesque  fallente  diabolo  perducit. 

Quod  si  aeger  aliquis  hortationibus  ac  monitis  Sacer- 
dotum,  vel  amicorum  et  domesticorum  consiliis  adduci 
non  potest  ut  velit  peccata  sua  confiteri,  tunc  non 
omnino  desperanda  res  est;  sed  quamdiu  ille  vivit, 
I'epetendae  sunt  frequenter  variae  et  efficaces  Sacer- 
dotum  et  aliorum  piorum  hominum  exhortationes ; 
proponendaque  aeternae  salutis  damna,  et  sempiternae 


DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM.  65 

mortis  supplicia,  ostendendaque  immensa  Dei  miseri- 
cordia,  eum  ad  poenitentiam  provocantis,  ad  ignoscen- 
dum  paratissimi.  Adhibendae  sunt  etiam  turn  privatae, 
turn  pubiicce  ad  Deum  preces,  ad  divinani  gratiam 
impetrandain  pro  salute  miseri  decumbentis. 

Videbit  denique  Sacerdos,  quibus  potissimiim  ten- 
tationibus  aut  pravis  opinionibus  seger  sit  subjectus, 
eique,  prout  opus  fuerit,  apta  remedia  prudenter  ad- 
hibebit. 

Sacras  Imagines  Christi  Domini  crucifixi,  beatoe 
Marias  Yirginis,  et  Sancti  quem  aeger  proecipue  vene- 
ratur,  ob  oculos  ejus  apponi  curabit.  Vasculum  item 
adsit  Aquas  benedictae,  qua  frequenter  aspergatur. 

Proponet  etiam  asgrotanti,  prout  ejus  conditio  feret, 
aliquas  breves  Orationes,  et  pias  mentis  ad  Deum  ex- 
citationes;  praesertim  versiculos  e  Psalmorum  libro, 
vel  Orationem  Dominicam,  et  Salutationem  Angeli- 
cam,  Sjmbolum  Fidei,  vel  Passionis  Domini  nostri 
meditationem,  et  Sanctorum  martjria  et  exempla,  ac 
coelestis  glorias  beatitudinem.  Haac  tamen  opportune 
et  discrete  suggerantiir,  ne  aegroto  molestia,  sed  leva- 
men  afFeratur. 

Consoletur  infirmum,  dicens  se  pro  eo  in  Missse 
sacrificio,  et  aliis  precibus  oraturum,  curaturumque 
ut  alii  itidem  pro  eo  faciant;  idque  re  ipsa  prssstabit. 

Si  morbus  gravior,  vel  cum  periculo  iuerit,  aegroto 
suadeat  ut,  dum  Integra  mente  est,  rem  suam  omnem 
recte  constituat,  et  testamentum  faciat;  si  quid  habeat 
alienum,  restituat,  et  ad  remedium  animas  suae  pro 
facultatibus,  quod  in  Domino  ei  placuerit,  disponat: 
sed  hose  suggerendo,  omnis  avaritias  nota  caveatur. 

Hortetur  denique  ut,  si  convaluerit,  ante  omnia  ad 
Ecclesiam  veniat,  ubi  Deo  gratias  agat  de  restituta 
valetudine,  et  sacram  Communionem  pie  suscipiat,  ac 
deinceps  meliorem  vitce  disciplinam  teneat. 

Sequentes  Preces  omnes,  vel  ex  parte,  prout  iempus 

et  cegrotorum  conditio  feret,  arhitrio   Sacerdotis  dici 

vel  omitti  possunt. 


66  DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM. 

Sacerclos  igitur  injirmi  cuhiculum  ingressus,  primum 
dicat :  Pax  huic  domui.  1^.  Et  omnibus  habitantibus 
in  ea.  Mox  infirmwrit  et  lectum  ejus,  et  cuhiculum 
aspergat  Aqua  benedicta,  dicens  Antiphonam,  Asperges 
me  Domine,  etc.  Deinde  erga  injirmum  officium  suum 
'praestety  ut  supra  dictum  est.  Quo  prxstito,  vel  ante- 
quam  discedat,  dicere  poterit  supra  infirmum  aliquem 
Psalmum  ex  quatuor  prioribus  Pcenitentiatibus,  vel 
Psalmum.  90.  Qui  habitat  in  adjutorio,  etc,  cum 
Gloria  Patri.  in  fine.  Posted  dicat:  Kyrie  eleison. 
Christe  eleison.   Kjrie  eleison.     Pater  noster,  etc. 

'^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationera. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

^.  Salvum  fac  servum  tuum. 

^.  Deus  mens  sperantem  in  te. 

j2r.  Mitte  ei  Domine  auxiliuni  de  Sancto. 

I^.  Et  de  Sion  tuere  eum. 

'ff.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo. 

^.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 

^.  Esto  ei  Domine  turris  fortitudinis. 

ij.  A  facie  inimici. 

J^.  Dominus  opem  ferat  illi. 

ij.  Super  lectum  doloris  ejus. 

ff.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

]^.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

'ff.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM.  67 

OREMUS. 

ijEUS,  cui  proprium  est  misereri  semper  et  par- 
cere,  suscipe  deprecationem  nostram :  ut  nos, 
et  hunc  famulum  tuum,  qiios  delictorum  catena  con- 
stringitj  miseratio  tuae  pietatis  clementer  absolvat. 

Deus,  infirmitatis  humanae  singulare  praesidium, 
auxilii  tui  super  infirmum  famulum  tuum  ostende  vir- 
tutem  :  ut  ope  misericordia?  tus  adjutus,  Ecclesiee  tuae 
sanctdC  incolumis  reprassentari  mereatur. 

Concede  hunc  famulum  tuum,  quresumus  Domine 
Deus,  perpetua  mentis  et  corporis  sanitate  gaudere : 
et  gloriosa  beatse  Mariae  semper  virginis  intercessione, 
a  praesenti  liberari  tristitia,  et  seterna  perfrui  laetitia. 
Per  Christum  Dominum  nostrum,     ^i.  Amen. 

Benedictio  Dei  omnipotentis,  Patris,  )^  et  Filii,  et 
Spiritus  sancti,  descendat  super  te,  et  maneat  semper. 
]^.   Amen. 

Deinde  aspergat  eum  aqua  benedicta, 

MODUS  JUVANDI  MORIENTES. 

NGRAVESCENTE  morbo,  Parochus  infirmum  fre- 
quentius  visitabit,  et  ad  salutem  diligenter  juvare 
nondesinet;  monebitque  instante  periculo  se  confes- 
tim  vocari,  ut  in  tempore  praesto  sit  morienti ;  sump- 
toque  sanctissimo  Viatico,  et  sacra  Unctione  adhibita, 
si  periculum  immineat,  statim  commendationis  animae 
officium  praestabit,  de  quo  infra.  Sed  si  tempus  sup- 
petat,  sequentia  pietatis  officia  praestare  poterit,  si  ita 
expedire  judicaverit,  pro  conditione  personae. 

Ac  primo,  si  aegrotus  indulgentiam  legitima  aucto- 
ritate  concessam  consequi  possit,  earn  illi  reducat  ad 


68  DE    VISITATIONE    ET    CURA    INFIRMORUM. 

mentem,  proponatque  quid  ad  earn  consequendam  agi 
debeat;  prsesertim,  lit  contrito  corde  sanctissimum 
nomen  Jesu  semel  vel  Scepiiis  invocet. 

Deinde  hortetur  infirmum,  et  excitet  ut,  dum  mente 
viget,  eliciat  actus  fidei,  spei,  et  charitatis,  aliariimque 
virtutum,  nempe : 

"  Ut  firmiter  credat  omnes  articulos  Fidei,  et  quid- 
*'  quid  sanctaRomanaEcclesiaCatholica  et  Apostolica 
"  credit  et  docet. 

'*  Ut  speret  Christum  Dominum  nostrum  pro  sua 
"  immensa  dementia  sibi  fore  propitium,  et  merito  ejus 
"  sanctissim^  Passionis,  et  per  intercessionem  beatae 
•'  Mariae  et  omnium  Sanctorum  se  vitam  aeternam 
"  consecuturum. 

"  Ut  toto  corde  diligat,  et  maxime  diligere  cupiat 
"  Dominum  Deum  ea  dilectione,  qua  ilium  diligunt 
"  Beati  Sanctique  omnes. 

"  Ut  ob  amorem  Dei  doleat  ex  corde  de  omni  of- 
*'  fensa,  qualitercumque  contra  Dominum  Deum  et 
"  proximum  commissa. 

*'  Ut  ex  corde  ob  amorem  Dei  parcat  omnibus,  qui 
*'  sibi  quoquo  modo  fuerint  molesti,  aut  inimici. 

"  Ut  ab  iis  veniam  postulet,  quos  aliquando  dictis 
"  aut  factis  ofFendit. 

**  Ut  quern  patitur  dolorem,  et  morbi  molestiam, 
"  propter  Deum  in  poenitentiam  peccatorum  suorum 
"  patienter  toleret. 

"  Ut,  si  Dominus  sibi  salutem  corporis  praastare 
"  dignabitur,  proponat  de  cetero  pro  viribus  suis  a 
"  peccatis  cavere,  et  ejus  mandata  servare." 

Hortetur  prasterea,  ut  eo  modo,  quo  potest,  saltern 
ex  corde  ita  per  intervalla  precetur: 

Miserere  mei  Deus  secundum  magnam  misericor- 
diam  tuam. 

In  te  Domine  speravi,  non  confundar  in  aeternum. 

In  manus  tuas  Domine  commendo  spiritum  meum ; 
redemisti  me  Domine  Deus  veritatis. 


ORDO    COMMEND ATIONIS    ANIM.E.  69 

Deus  in  adjutorium  meum  intende,  Domine  ad  ad- 
juvandum  me  festina. 

Esto  mihi  Domine  in  Deum  protectorem. 

Deus  propitius  esto  mihi  peccatori. 

Dulcissime  Domine  Jesu  Christe,  per  virtutem 
sanctissimaB  Passionis  tuaj  recipe  me  in  numerum 
electorum  tuorum. 

Domine  Jesu  Christe,  suscipe  spiritum  meum. 

Maria  mater  gratiae,  mater  misericordias,  tu  nos  ab 
hoste  protege,  et  hora  mortis  suscipe. 

Sancte  Angele  Dei,  mihi  custos  assiste. 

Omnes  sancti  Angeii,  et  omnes  Sancti  intercedite 
pro  me,  et  mihi  succurrite. 

Haec  et  his  similia  poterit  prudens  Sacerdos  vulgari 
vel  Latino  sermone,  pro  personse  captu,  morienti 
suggerere. 

Deinde  sequentes  Preces  quanta  poterit  majori  de- 
votione  dicat,  admoneatque  domesticos  et  circum- 
stantes,  ut  simul  orent  pro  moriente. 

ORDO   COMMENDATIONIS  ANIMiE. 

^AROCHUS  ad  decedentis  animse  commendatio- 
nem  accedens,  Clericum  saltem  unum,  si  potest, 
secum  habeat,  qui  deferat  vasculum  Aquas  benedictas, 
superpelliceum  et  stolam  violaceam,  quibus  ipse  Sacer- 
dos ante  infirmi  cubiculum  indutus,  locum  ingrediens 
dicat : 

Pax  huic  domui,  et  omnibus  habitantibus  in  ea. 

Deinde  aspergat  23grotum,  lectum,  et  circumstantes 
Aqua  benedicta,  dicens : 

Asperges  me  Domine  hyssoppo,  et  mundabor,  etc. 
Postea  Salvatoris  nostri  crucifixi  imaginem  aegroto 


70  ORDO    COMMENDATIONIS    ANIM^. 

osculandam  preebeat,  verbis  efficacibus  eum  ad  spem 
seternse  salutis  erigens,  ipsamque  imaginem  coram  eo 
ponat,  lit  illam  aspiciens  salutis  suae  spem  sumat. 

Deinde  accensa  candela,  genibus  flexis  cum  omni- 
bus circumstantibus  breves  Litanias  devote  recitet,  in 
hunc  modum  : 


IT^YRIE  eleison. 

JL%-  Christe  eleison. 

Kyrie  eleison. 

Sancta  Maria, 

Ora  pro  eo. 

Omnes  sancti  Angeli  et  Archangeli, 

Orate  pro  eo. 

Sancte  Abel, 

Ora. 

Omnis  chorus  justorum, 

Ora. 

Sancte  Abraham, 

Ora. 

Sancte  Joannes  Baptista, 

Ora. 

Sancte  Joseph, 

Ora. 

Omnes  sancti  Patriarchae  et  Prophetas, 

Orate. 

Sancte  Petre, 

Ora. 

Sancte  Paule, 

Ora. 

Sancte  Andrea, 

Ora. 

Sancte  Joannes, 

Ora. 

Omnes  sancti  Apostoli  et  Evangelistae, 

Orate. 

Omnes  sancti  Discipuli  Domini, 

Orate. 

Omnes  sancti  Innocentes, 

Orate. 

Sancte  Stephane, 

Ora. 

Sancte  Laurenti, 

Ora. 

Omnes  sancti  Martyres, 

Orate. 

Sancte  Sylvester, 

Ora. 

Sancte  Gregori, 

Ora. 

Sancte  Augustine, 

Ora. 

Omnes  sancti  Pontifices  et  Confessores, 

Orate. 

ORDO    COMMENDATIONIS    ANIM^. 


n 


Sancte  Benedicte, 

Sancte  Francisce, 

Ornnes  sancti  Monachi  et  Eremitae, 

Sancta  Maria  Magdalena, 

Sancta  Lucia, 

Omnes  sanctae  Virgines  et  Viduae, 


Ora. 
Ora. 

Orate. 

Ora. 

Ora. 
Orate. 


Omnes  Sancti  et  Sanctae  Dei, 

Propitius  esto, 

Propitius  esto, 

Propitius  esto, 

Ab  ira  tua, 

A  periculo  mortis, 

A  mala  morte, 

A  poenis  inferni, 

Ab  omni  malo, 

A  potestate  diaboli, 

Per  nativitatem  tuam, 

Per  crucem  et  passionem  tuam, 

Per  mortem  et  sepulturam  tuam. 

Per  gloriosam  resurrectionem  tuam. 

Per  admirabilem  ascensionem  tuam. 

Per  gratiam  Spiritus  sancti  Paracliti, 

In  die  judicii. 


Intercedite  pro  eo. 

Parce  ei  Domine. 

Libera  eum  Domine. 

Libera. 


Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 
Libera. 


Peccatores,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  ei  parcas,  Te  rogamus. 

Kyrie  eleison.     Christe  eleison. 
Kyrie  eleison. 

Deinde  cum  in  agone  sui  exitus  anima  anxiattcr, 
dicantur  sequentes  Orationes: 


72  ORDO    COMMENDATIONIS   ANIM^. 

ORATIO. 

PROFICISCERE  anima  Christiana  de  hoc  mundo, 
in  nomine  Dei  Patris  omnipotentis,  qui  te  crea- 
vit :  in  nomine  Jesu  Christi  Filii  Dei  vivi,  qui  pro  te 
passus  est :  in  nomine  Spiritus  sancti,  qui  in  te  efFusus 
est:  in  nomine  Angelorum  et  Archangelorum :  in 
nomine  Thronorum  et  Dominationum :  in  nomine 
Principatuum  et  Potestatum  :  in  nomine  Cherubim  et 
Seraphim :  in  nomine  Patriarcharum  et  Prophetarum  : 
in  nomine  sanctorum  Apostolorum  et  Evangelistarum : 
in  nomine  sanctorum  Martjrum  et  Confessorum:  in 
nomine  sanctorum  Monachorum  et  Eremitarum:  in 
nomine  sanctarum  Virginum,  et  omnium  Sanctorum 
et  Sanctarum  Dei :  hodie  sit  in  pace  locus  tuus,  et 
habitatio  tua  in  sancta  Sion.  Per  eumdem  Christum 
Dominum  nostrum.     ]^.  Amen. 

OR^TIO. 

DEUS  misericors,  Deus  clemens,  Deus,  qui  secun- 
dum multitudinem  miserationum  tuarum  pec- 
cata  poenitentium  deles,  et  praeteritorum  criminum 
culpas  venia  remissionis  evacuas :  respice  propitius 
super  hunc  famulum  tuum  N.  et  remissionem  omnium 
peccatorum  suorum  tota  cordis  confessione  poscentem 
deprecatus  exaudi.  Renoya  in  eo,  piissime  Pater, 
quidquid  terrena  fragilitate  corruptum,  vel  quidquid 
diabolica  fraude  violatum  est:  et  unitati  corporis 
Ecclesiai  membrum  redemptionis  annecte.  Miserere 
Domine  gemituum,  miserere  lacrymarum  ejus  :  et  non 


ORDO    COMMENDATIONIS    ANIM^.  73 

liabentem  fiduciam,  nisi  in  tua  misericordia,  ad  tu« 
sacramentum  reconciliationis  admitte.  Per  Christum 
Dominum  nostrum.     ^.  Amen. 

COMMENDO  te  omnipotenti  Deo,  charissime  fra- 
ter,  et  ei,  cujus  es  creatura,  committo :  ut  ciim 
humanitatis  debitum  morte  interveniente  persolveris, 
ad  auctorem  tuum,  qui  te  de  limo  terras  formaverat, 
revertaris.  Egredienti  itaque  animae  tuse  de  corpore 
splendidus  Angelorum  coetus  occurrat:  judex  Apos- 
tolorum  tibi  senatus  adveniat:  candidatorum  tibi 
Martyrum  triumphator  exercitus  obviet :  liliata  ruti- 
lantium  te  Confessorum  turma  circumdet:  jubilantium 
te  Virginum  chorus  excipiat ;  et  beatse  quietis  in  sinu 
Patriarcharum  te  complexus  astringat:  mitis  atque 
festivus  Christi  Jesu  tibi  aspectus  appareat,  qui  te 
inter  assistentes  sibi  jugiter  interesse  decernat.  Ig- 
nores omne  quod  horret  in  tenebris,  quod  stridet  in 
flammis,  quod  cruciat  in  tormentis.  Cedat  tibi  teter- 
rimus  satanas  cum  satellitibus  suis :  in  adventu  tuo 
te  comitantibus  Angelis  contremiscat,  atque  in  aeternse 
noctis  chaos  immane  difFugiat.  Exurgat  Deus,  et  dis  - 
sipentur  inimici  ejus ;  et  fugiant  qui  oderunt  eum,  a 
facie  ejus.  Sicut  deficit  fumus,  deficiant;  sicut  fluit 
cera  a  facie  ignis,  sic  pereant  peccatores  a  facie  Dei ; 
et  justi  epulentur,  et  exultent  in  conspectu  Dei. 
Confundantur  igitur  et  erubescant  omnes  tartarese 
legiones,  et  ministri  satanae  iter  tuum  impedire  non 
audeant.  Liberet  te  a  cruciatu  Christus,  qui  pro  te 
crucifixus  est.  Liberet  te  ab  seterna  morte  Christus, 
qui  pro  te  mori  dignatus  est.  Constituat  te  Christus 
7 


74  ORDO    COMMENDATIONIS    ANIM^E. 

Filius  Dei  vivi  intra  paradisi  sui  semper  amoena  viren- 
tia,  et  inter  oves  suas  te  verus  ille  Pastor  agnoscat. 
lile  ab  omnibus  peccatis  tuis  te  absolvat;  atque-  ad 
dexteram  suam  in  electorum  suorum  te  sorte  consti- 
tuat.  Redemptorem  tuum  facie  ad  faciem  videas,  et 
praesens  semper  assistens,  manifestissimam  beatis  ocu- 
lis  aspicias  veritatem.  Constitutus  igitur  inter  agmina 
beatorum,  contemplationis  divinaa  dulcedine  potiaris 
in  saecula  saeculorum.     ^.  Amen. 

ORATIO. 

SUSCIPE  Domine  servum  tuum  in  locum  sperandse» 
sibi   salvationis   a  misericordia  tua.     I?.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui  ex  omnibus  peri- 
culis  inferni,  et  de  laqueis  poenarum,  et  ex  omnibus 
tribulationibus.     ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Henoch  et  Eliam  de  communi  morte  mundi.  ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Noe  de  diluvio.     ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Abraham  de  Ur  Chaldseorum.     ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti  Job 
de  passionibus  suis.     Ij.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Isaac  de  hostia,  et  de  manu  patris  sui  Abrahae. 
ij.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti  Lot 
de  Sodomis,  et  de  flamma  ignis.     ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 


OUDO    COMMENDATIONIS    ANIMJ2.  T5 

Moysen  de  manu  Pharaonis  regis  jEgjptiorum. 
^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Danielem  de  lacu  leoniim.     I?,  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti  tres 
pueros  de  camino  ignis  ardentis,  et  de  manu  regis 
iniqui.     ^.  Ainen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Susa^nam  de  falso  crimine.     ^.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
David  de  manu  regis  Saul,  et  de  manu  Golias. 
I?.  Amen. 

Libera  Domine  animam  servi  tui,  sicut  liberasti 
Petrum  et  Paulum  de  carceribus.     I^.  Amen. 

Et  sicut  beatissimam  Theclam  virginem  et  mar- 
tjrem  tuam  de  tribus  atrocissimis  tormentis  liberasti, 
sic  liberare  digneris  animam  hujus  servi  tui,  et  tecum 
facias  in  bonis  congaudere  coelestibus-     1^.  Amen. 

OR^TIO. 

I^^OMMENDAMUS  tibi  Domine  animam  famuli 
^-^  tui  N.  precamurque  te  Domine  Jesu  Christe, 
Salvator  mundi,  ut  propter  quam  ad  terram  miseri- 
corditer  descendisti,  Patriarcharura  tuorum  sinibus 
insinuare  non  renuas.  Agnosce  Domine  creaturam 
tuam,  non  a  diis  alienis  creatam,  sed  a  te  solo  Deo 
vivo  et  vero :  quia  non  est  alius  Deus  praeter  te,  et 
non  est  secundum  opera  tua.  Lsetitica  Domine  ani- 
mam ejus  in  conspectu  tuo,  et  ne  memineris  iniquita- 
tum  ejus  antiquarum,  et   ebrietatum  quas  suscitavit 


76  ORDO    COMMENDATIONIS    ANIM^. 

furor,  sive  fervor  mali  desiderii.  Licet  cnim  pecca- 
verit,  tamen  Patrem,  et  Filium,  et  Spiritum  sanctum 
non  negavit,  sed  credidit,  et  zelum  Dei  in  se  habuit, 
et  Deum,  qui  fecit  omnia,  fideliter  adoravit. 

ORATIO. 

DELICT  A  juventutis,  et  ignorantias  ejus,  qu^su- 
mus,  ne  memineris  Domine :  sed  secundum 
magnam  misericordiam  tuam  memor  esto  illius  in 
gloria  charitatis  tua?.  Aperiantur  ei  coeli,  coUeetentur 
illi  Ano;eli.  In  reo-mim  tuum  Domine  servum  tuum 
suscipe.  Suscipiat  eum  sanctus  Michael  Archangelus 
Dei,  qui  militise  coelestis  meruit  principatum.  Veniant 
ilii  obviam  sancti  Angeli  Dei,  et  perducant  eum  in 
civitatem  coelestem  Jerusalem.  Suscipiat  eum  beatus 
Petrus  Apostolus,  cui  a  Deo  claves  regni  ccelestis  tra- 
ditae  sunt,  Adjuvet  eum  sanctus  Paulus  Apostolus, 
qui  dignus  fuit  esse  vas  electionis.  Intercedat  pro  eo 
sanctus  Joannes  electus  Dei  Apostolus,  cui  revelata 
sunt  secreta  coelestia.  Orent  pro  eo  omnes  sancti 
Apostoli,  quibus  a  Domino  data  est  potestas  ligandi 
atque  solvendi.  Intercedant  pro  eo  omnes  Sancti  et 
electi  Dei,  qui  pro  Christi  nomine  tormenta  in  hoc 
S3eculo  sustinuerunt :  ut  vinculis  carnis  exutus,  per- 
venire  mereatur  ad  gloriam  regni  ccelestis,  prs&stante 
Domino  nostro  Jesu  Christo :  Qui  cum  Patre  et  Spiritu 
sancto  vivit  et  regnat  in  seecula  sseculorum.  I^.  Amen. 

Si  vero  diutius  laboret  anima,  potent  legi  super  eum  Evangelium 
sancti  Joannis.    Joan.  17. 

Sublevatis  oculis  in  coelum  Jesus  dixit,  etc. 


ORDO    COMMENDATIONIS    ANIMiE.  77 

Passio   Domini  nostri  Jesu  Christi  secundum  Jo- 
annem.     Caip,  18. 
Dici  prceterea  possunt  Psalmi  117  et  118. 

Confitemini  Domino  quoniam  bonus,  etc.    Beati  im- 
maculati,  etc. 

IN  EXPIRATIONE. 

CUM  vero  tempus  expirandi  institerify  tunc  maxime 
ah  omnibus  circumstantihus  Jiexis  genibus  vehe- 
menter  orationi  instandum  est.  Ipse  verb  moriens,  si 
potest,  dicat ;  vel  si  non  potest,  assistens,  sive  Sacerdos 
pro  eo  clara  voce  pronuntiet :  JESU,  JESU,  JESU. 
Quod,  et  ea  quds  sequuntur,  ad  illius  aures,  si  videhitur, 
eiiam  saepius  repetat.  In  manus  tuas  Domine  com- 
mendo  spiritum  meum.  Domine  Jesu  Christe  suscipe 
spiritum  meum.  Sancta  Maria  ora  pro  me.  Maria 
mater  gratias,  mater  misericordiae,  tu  me  ab  hoste 
protege,  et  hora  mortis  suscipe. 

Tunc  uH  viget  pia  consuetudo,  pidsetur  campana 

parochialis  Ecclesise  aliquibus  ictibus  ad  signijicanditm 

Jidelihus  in  urhe,  vel  loco,  aut  extra  in  suhurbanis  exis- 

tentibus,  instant  em  mortem  expiraniis  asgroti,  ut  pro  eo 

Deum  rogare  possint. 

Egressa  anima  de  corpore,  statim  dicatur  hoc 
^.  Subvenite  Sancti  Dei,  occurrite  Angeli  Domini, 
suscipientes  animam  ejus,  OfFerentes  earn  in  conspectu 
Altissimi.  J^.  Suscipiat  te  Christus  qui  vocavit  te, 
et  in  sinum  Abrahse  Angeli  deducant  te.  J^.  Susci- 
pientes animam  ejus,  Offerentes  earn  in  conspectu 
Altissimi.  ^.  Requiem  seternam  dona  ei  Domine,  et 
7* 


78  ORDO    COMMENDATIONIS    AMM^. 

lux  perpetua  luceat  ei.  Offerentes  earn  in  conspectu 
Altissimi.  Kyrie  eleison.  Christe  eleison.  Kjrie 
eleison.     Pater  noster. 

?^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

X^.  Requiem  aeternam  dona  ei  Domine. 

I^.  Et  lux  perpetua  luceat  ei. 

Xr.  A  porta  inferi. 

1^.  Erue  Domine  animam  ejus. 

?^.  Requiescat  in  pace. 

I^.  Amen. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

TIBI  Domine  commendamus  animam  famuli  tui 
N.  ut  defunctus  saeculo  tibi  vivat:  et  quae  per 
fragilitatem  humanee  conversationis  peccata  commisit, 
tu  venia  misericord issimse.  pietatis  absterge.  Per 
Christum  Dominum  nostrum.     Amen. 

Interim  deiur  campand  signum  transitus  defuncti 
pro  loci  consuetudine,  ut  audientes  pro  ejus  anima 
Deum  precentur.  iJeinde  corpus  de  more  honeste  com- 
positum  loco  decenii  cum  lumine  collocetur ;  ac  parva 
Crux  super  jiectus  inter  manus  defuncti  ponaiur :  aid 
uM  Crux  desit,  manus  in  modum  Cnicis  componantur : 
inferdumque  cispergatur  Aqua  be?iedicta:  et  interim 
donee  efferatur,  qui  adsunt,  sive  Sacerdotes,  sive  alii, 
orahunt  pro  defuncto. 


DE    EXEQUIIS.  79 


DE   EXEQUIIS. 

SACRAS  cscremonias  ac  ritus,  quibus  ex  antiquis- 
siina  traditione,  et  Summorum  Pontificum  insti- 
tutis  saiicta  mater  Ecclesia  Catholica  in  tiliorum 
suorum  exequiis  uti  solet,  tamquam  vera  religionis 
niysteria,  Christianaeque  pietatis  signa,  et  fidelium 
mortuoruiii  saluberrima  suffragia,  Parochi  summo  stu- 
dio servare  debent,  atque  usu  retinere. 

His  itaque  prsestandis,  qua  par  est  modestia  ac 
devotione  ita  se  iiabebunt,  ut  ad  defunctorum  salutem, 
simulque  ad  vivorurn  pietatem,  quemadmodum  vere 
sunt,  non  ad  qusestum,  ejusmodi  ritus  sancte  instituti 
esse  videantur. 

Nullum  corpus  sepeliatur,  prsesertim  si  mors  repen- 
tina  fuerit,  nisi  post  debitum  temporis  intervallum,  ut 
nullus  omnino  de  morte  relinquatur  dubitandi  locus. 

Quod  anticjuissimi  est  instituti,  illud,  quantum  fieri 
poterit,  retineatur,  ut  Missa  pra^sente  corpore  defuncti 
pro  eo  celebretur,  antequam  sepultura?  tradatur. 

Si  quis  die  festo  sit  sepeliendus,  Missa  propria  pro 
defunctis  prfcsente  corpore  celebrari  ])oterit;  dum 
tamen  Conventualis  Missa  et  Officia  divina  non  impe- 
diantur,  magnaque  diei  celebritas  non  obstet. 

Caveant  omnino  Parochi  aliique  Sacerdotes,  ne  se- 
pulturse  vel  exequiarum  seu  anniversarii  mortuorum 
Officii  causa  quidquam  paciscantur,  aut  tamquam  pre- 
tium  exigant;  sed  iis  eleemosynis  contenti  sint,  quse 
aut  probata  consuetudine  dari  solent,  aut  Ordinarius 
constituerit.  Neque  permittant  ut  pallia  aut  alia 
Altaris  ornamenta  ad  ornatum  feretri  vel  tumbai  ad- 
hibeantur. 

Ciim  autem  antiquissimi  ritus  Ecclesiastici  sit, 
cereos  accensos  in  exequiis  et  funeribus  deferre,  cave- 
ant item  ne  ejusmodi  ritus  omittatur,  ac  ne  quid  avare 
aut  indiscne  in  eo  committatur. 

Pauperes  vero,  quibus  mortuis  nihil  aut  ita  parum 
superest,  ut   propriis   impensis   humari  non  possint. 


80  DE    EXEQUIIS. 

gratis  omnino  sepellantur:  ac  debita  lumina  suls  im- 
pensis,  si  opus  fuerit,  adhibeant  Sacerdotes  ad  quos 
defuncti  cura  pertinet,  vel  aliqua  pia  Confraternitas, 
si  fuerit,  juxta  loci  consuetudinem. 

Ubi  viget  antiqua  consuetudo  sepeliendi  mortuos  in 
Coemeteriis,  retineatur,  et  ubi  fieri  potest,  restituatur; 
at  vero  cui  locus  sepulturae  dabitur  in  Ecclesia,  humi 
tantum  detur.  Cadavera  autem  prope  altaria  non 
sepeliantur. 

Sepulchra  Sacerdotum  et  Clericorum  cujuscumque 
Ordinis,  ubi  fieri  potest,  a  sepulchris  laicorum  sepa- 
rata sint,  ac  decentiori  loco  sita ;  atque  ita,  ubi  com- 
modum  fuerit,  ut  alia  pro  Sacerdotibus,  alia  pro  infe- 
rioris  Ordinis  Ecclesise  ministris  parata  sint. 

Sacerdos,  aut  cujusvis  Ordinis  Clericus  defunctus 
vestibus  suis  quotidianis  communibus  usque  ad  tala- 
rem  vestem  inclusive,  turn  desuper  sacro  vestitu 
Sacerdotal i  vel  Clericali,  quern  Ordinis  sui  ratio  de- 
poscit,  indui  debet.  Sacerdos  quidem  super  talarem 
vestem,  amictu,  alba,  cingulo,  manipulo,  stola,  et 
casula  seu  planeta  violacea  sit  indutus. 

Diaconus  vero  induatur  amictu,  alba,  cingulo,  mani- 
pulo, stola  super  humerum  sinistrum,  quse  sub  axilla 
dextra  annectatur,  et  Dalmatica  violacea. 

Subdiaconus  autem  amictu,  alba,  cingulo,  manipulo, 
et  tunicella. 

Alii  prseterea  inferiorum  Ordinum  Clerici  super- 
pelliceo  supra  vestem  talarem  ornari  debent;  singuli 
praedicti  cum  tonsura  ac  birretis  suis. 

Nullum  porro  cadaver  perpetuae  sepulturae  traditum 
ex  uUa  cujusvis  Ordinis  Ecclesia  asportari  liceat,  nisi 
de  licentia  Ordinarii. 

Laici  cadaver,  quolibet  generis  aut  dignitatis  titulo 
praeditus  ille  fuerit,  Clerici  ne  deferant,  sed  laici. 

Corpora  defunctorum  in  Ecclesia  ponenda  sunt 
pedibus  versus  altare  majus,  vel  si  conduntur  in  Ora- 
toriis  aut  Capellis,  ponantur  cum  pedibus  versis  ad 
illarum  altaria:  quod  etiam  pro  situ   et  loco  fiat  in 


DE    EXEQUIIS.  81 

sepulchre.     Presbyteri   vero    habeant    caput  versus 
altare. 

Ceterum  nemo  Christianus  in  communione  fidelium 
defunctus,  extra  Ecclesiam  aut  coemeterium  rite  bene- 
dictum  sepeliri  debet :  sed  si  necessitas  cogat  ex  ali- 
quo  eventu  aliquando  ad  tempus  aliter  fieri,  curetur, 
ut  quateniis  fieri  poterit,  corpus  in  locum  sacrum 
quamprimum  transferatur,  et  interim  semper  Crux 
capiti  illius  apponi  debet,  ad  significandum  ilium  in 
Christo  quievisse. 

aUIBUS  NON  LrCET  DARE  ECCLESIASTICAM  SEPULTURAM. 

IGNORARE  non  debet  Parochus,  qui  ab  Ecclesias- 
tica  sepultura  ipso  jure  sunt  excludendi ;  ne  quem- 
quam  ad  illam  contra  sacrorum  Canonum  decreta 
umquam  admittat. 

Negatur  igitur  Ecclesiastica  sepultura  Paganis,  Ju- 
dceis,  et  omnibus  infidelibus,  haereticis,  et  eorum  fauto- 
ribus ;  apostatis  a  Christiana  fide;  schismaticis,  et 
publicis  excommunicatis  majori  excommunicatione ; 
interdictis  nominatim,  et  iis  qui  sunt  in  loco  inter- 
dicto,  eo  durante. 

Se  ipsos  occidentibus  ob  desperationem,  vel  iracun- 
diam  (non  tamen  si  ex  insania  id  accidat)  nisi  ante 
mortem  dederint  signa  poenitentias. 

Morientibus  in  duello,  etiamsi  ante  obitum  dederint 
poenitentiae  signa. 

Manifestis  et  publicis  peccatoribus,  qui  sine  poeni- 
tentia  perierunt. 

lis,  de  quibus  publice  constat,  quod  semel  in  anno 
non  susceperint  Sacramenta  Confessionis  et  Commu- 
nionis  in  Pascha;  et  absque  ullo  signo  contritionis 
obi  e  runt. 

Infantibus  mortuis  absque  Baptismo. 

Ubi  vero  in  praedictis  casibus  dubium  occurrerit, 
Ordinarius  consulatur. 


82  DE    EXEQUIIS. 

EXEQUIARUM  ORDO. 

CONSTITUTO  tempore,  quo  corpus  ad  Ecclesiam 
deferendum  est,  convocetur  Clerus,  et  alii,  qui 
funeri  interesse  debent,  et  in  Parochialem,  vel  in 
aliam  Ecclesiam,  juxta  loci  consuetudinem,  ordine 
conveniant;  ac  datis  certis  campanse  signis,  eo  modo 
et  ritu  quo  in  eo  loco  fieri  solet,  Parochus  indutus 
superpelliceo  et  stola  nigra,  vel  etiam  pluviali  ejusdem 
coloris,  Clerico  praeferente  Crucem,  et  alio  Aquani 
benedictam,  ad  domum  defuncti  una  cum  aliis  proce- 
dit-  Distribuuntur  cerei,  et  accenduntur  intortitia. 
Mox  ordinatur  Processio,  prsecedentibus  laicorum 
Confraternitatibus,  si  adsint;  turn  sequitur  Clerus 
regularis,  et  saecularis  per  ordinem,  binique  proce- 
dunt,  praelata  Cruce,  devote  Psalmos,  ut  infra,  decan- 
tantes,  Parocho  praecedente  feretrum  cum  lu minibus. 
Inde  sequuntur  alii  funus  comitantes,  et  pro  defuncto 
Deum  rite  deprecantes  sub  silentio. 

Parochus  vero,  antequam  cadaver  efFeratur,  illud 
aspergit  Aqua  benedicta.  Mox  dicit  Antiphonam 
Si  iniquifates  ohservaveris,  et  Psalmum  De  profundis 
clamavi  ad  te  Domine,  etc,  in  fine,  Requiem  seternam 
dona  el  Domine,  et  lux  perpetua  luceat  ei,  et  repetit 
Antiphonam  totam  Si  iniquitales,  etc. 

Ant,  Si  iniquitates. 

PSALM  us  129. 

DE  profundis  clamavi  ad  te  Domine :  *  Domine 
exaudi  vocem  meam. 
Fiant  aures  tuae  intendentes,  *  in  vocem  depreca- 
tionis  meoe. 

Si  iniquitates  observaveris  Domine :  *  Domine  quis 
sustinebit  ? 

Quia  apud  te  propitiatio  est :  *  et  propter  legem 
tuam  sustinui  te  Domine. 


DE    EXEQUIIS.  83 

Sustlnuit  anima  mea  in  verbo  ejus  :  *  speravit  anima 
mea  in  Domino. 

A  custodia  matutina  usque  ad  noctem,  *  speret  Israel 
in  Domino. 

Quia  apud  Dominum  misericordia :  *  et  copiosa  apud 
eum  redemptio. 

Et  ipse  redimet  Israel,  *  ex  omnibus  iniquitatibus 
ejus. 

Requiem  aeternam  *  dona  ei  Domine. 

Et  lux  perpetua  *  luceat  ei. 

Jlnt,  Si  iniquitates  observaveris  Domine  :  Domine, 
quis  sustinebit  ? 

Deinde  cadaver  elFertur,  Parochusque  de  domo 
procedens  statim  gravi  voce  intonat  Antiphonam 
UxuUabunt  Domino  ;  et  Cantores  inchoant  Psalmum 
Miserere  met  Deus  secundum  magnam^  etc.  Clero 
alternatim  prosequente,  ac  si  longitudo  itineris  postu- 
laverit,  dicantur  Psalmi  Gradual es  Jid  Dominum  cum 
tribularer,  vel  alii  Psalmi  ex  Officio  mortuorum :  et 
in  fine  cujusque  Psalmi  dicitur  Requiem  seternam  dona 
ei  Domine^  etc.  qui  Psalmi  devote,  distincte,  gravique 
voce  recitari  debent  usque  ad  Ecclesiam. 

Ant.  Exultabunt  Domino. 

PSALMUS  50. 

MISERERE  mei  Deus,  *  secundum  magnam  mise- 
ricordiam  tuam. 
Et  secundum  multitudinem  miserationura  tuarum,  * 
dele  iniquitatem  meam. 

Amplius  lava  me  ab  iniquitate  mea:  *  et  a,  peccato 
meo  munda  me. 

Quoniam  iniquitatem  meam  ego  cognosce  :  *  et  pec- 
catum  meum  contra  me  est  semper. 


84  DE    EXEQUIIS. 

Tibi  soli  peccavi,  et  malum  coram  te  feci :  *  ut 
justificeris  in  sermonibus  tuis,  et  vincas  cum  judicaris. 

Ecce  enim  in  iniquitatibus  conceptus  sum :  *  et  in 
peccatis  concepit  me  mater  mea. 

Ecce  enim  veritatem  dilexisti :  *  incerta  et  occulta 
sapientise  tuae  manifestasti  mihi. 

Asperges  me  hyssopo,  et  mundabor :  *  lavabis  me, 
et  super  nivem  dealbabor. 

Auditui  meo  dabis  gaudium  et  laetitiam :  *  et  exul- 
tabunt  ossa  humiliata. 

Averte  faciem  tuam  a  peccatis  meis :  *  et  omnes 
iniquitates  meas  dele. 

Cor  mundum  crea  in  me  Deus  :  *  et  spiritum  rectum 
innova  in  visceribus  meis. 

Ne  projicias  me  a  facie  tua:  *  et  spiritum  sanctum 
tuum  ne  auferas  a  me. 

Redde  mihi  leetitiam  salutaris  tui :  *  et  spiritu  prin- 
cipali  confirma  me. 

Docebo  iniquos  vias  tuas :  *  et  impii  ad  te  conver- 
tentur. 

Libera  me  de  sanguinibus  Deus,  Deus  salutis 
meae  :  *  et  exultabit  lingua  mea  justitiam  tuam. 

Domine  labia  mea  aperies :  *  et  os  meum  annuntia- 
bit  laudem  tuam. 

Quoniam  si  voluisses  sacrificium,  dedissem  utique  :  * 
holocaustis  non  delectaberis. 

Sacrificium  Deo  spiritus  contribulatus :  *  cor  con- 
tritum  et  humiliatum  Deus  non  despicies. 

Beniffne  fac  Domine  in  bona  voluntate  tua  Sion :  * 
ut  aedificentur  muri  Jerusalem. 


DE    EXEQUIIS.  85 

Tunc  acceptabis  sacrificium  justitiae,  oblationes, 
et  holocausta:  *  tunc  imponent  super  altare  tuum 
vitulos. 

Requiem  aeternaAi,  etc. 

Ant.  Exultabunt  Domino  ossa  humiliata. 

Ad  ingressum  EcclesiaB  repetitur  Antiph.  Exul- 
tabunt Domino  ossa  humiliata.  Deinde  Ecclesiam 
ingressi,  cantant  Responsorium  Cantore  incipiente,  et 
Clero  alternatim  respondente,  videlicet: 

Subvenite  Sancti  Dei,  occurrite  Angeli  Domini,  sus- 
cipientes  animam  ejus,  Offerentes  earn  in  conspectu 
Altissimi.  "^.  Suscipiat  te  Christus  qui  vocavit  te,  et 
in  sinum  Abrahae  Angeli  deducant  te.  1^.  Suscipien- 
tes  animam  ejus,  Oflferentes  earn  in  conspectu  Altissi- 
mi. ?^.  Requiem  seternam  dona  ei  Domine,  et  lux 
perpetua  luceat  ei.  Oiferentes  eam  in  conspectu  Al- 
tissimi. 

Deposito  feretro  in  medio  Ecclesiae,  ita  ut  defuncti 
pedes,  si  fuerit  laicus,  sint  versus  altare  majus ;  si 
vero  fuerit  Sacerdos,  ut  dictum  est,  caput  sit  versus 
ipsum  altare ;  et  cereis  accensis  circa  corpus,  statim, 
nisi  quid  impediat,  ut  infra  monebitur,  dicatur  Offi- 
cium  mortuorum,  cum  tribus  Nocturnis,  et  Laudi- 
bus ;  et  duo  ex  Clero  incipiant  absolute  Invitato- 
rium. 

Regem,  cui  omnia  vivunt,  Venite  adoremus,  et  repe- 
titur a  Clero,  Regem,  cui  omnia  vivunt,  etc.  Psalm. 
Venite,  exultemus,  etc.  et  duplicantur  Antiphonse, 

Ad  Jinem  Officii  post  Antiphonam   Cantici   Bene- 
dictus,  etc.  Ego  sum  resurrectio,  dicitur  Pater  noster, 
secreto. 
8 


86  DE    EXEQUIIS. 

Jf'  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

I^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

^,  A  porta  inferi. 

^.  Erue  Domine  animam  ejus» 

^.  Requiescat  in  pace. 

ij.  Amen. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam, 

!^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  OR^Tia. 

ABSOLVE,  quaesumus  Domine,  animam  famuli 
tui  ab  omni  vinculo  delictorum,  ut  in  resurrec- 
tionis  gloria  inter  Sanctos  et  electos  tuos  resuscitatus 
respiret.  Per  Christum  Dominum  nostrum.  ^.  Amen» 

Dum  in  Officio  dicuntur  Laudes,  Sacerdos  cum 
ministris  paratur  ad  celebrandam  Missam  solemnem 
pro  defuncto,  si  tempus  congruens  fuerit,  ut  in  die 
depositionis  in  Missali  Romano. 

Finita  Missa,  Sacerdos,  deposita  casula  seu  pla- 
neta,  et  manipulo,  accipit  pluviale  nigri  coloris ;  et 
Subdiaconus  accipit  Crucem,  et  accedit  ad  feretrum, 
et  se  sistit  ad  caput  defuncti  cum  Cruce,  medius  inter 
duos  Acolythos  seu  ceroferarios  cum  candelabris,  et 
candelis  accensis :  et  omnes  alii  de  Clero  veniunt 
ordinatim  in  gradu  suo  cum  candelis  accensis,  et  stant 
in  circuitu  feretri :  tum  sequitur  Sacerdos  cum  Dia- 
cono,  et  assistente,  aliisque  ministris,  et  facta  reve- 
rentia  Altari,  sistit  se  contra  Crucem  ad  pedes 
defuncti,  retro  astantibus  ei  a  sinistris  duobus  Acoly- 
this,  uno  cum  thuribulo  et  navicula  incensi,  altero 
cum  vase  Aquae  benedictae  et  aspersorio;  et  Acolytho 
seu  Clerico  tenente  librum,  absolute  dicit  sequenteni 
Orationem. 


DE    EXEQUIIS.  87 

NON  intres  in  judicium  cum  servo  tuo  Domine, 
quia  nullus  apud  te  justificabitur  homo,  nisi  per 
te  omnium  peccatorum  ei  tribuatur  remissio.  Non 
ergo  eum,  qusesumus,  tua  judicialis  sententia  premat, 
quern  tibi  vera  supplicatio  fidei  Christianse  commen- 
dat:  sed  gratia  tua  illi  succurrente,  mereatur  evadere 
judicium  ultionis,  qui  dum  viveret,  insignitus  est 
signaculo  sanctae  Trinitatis :  qui  vivis  et  regnas  in 
saecula  saeculorum.    I^'.  Amen. 

Deinde  Cant  ore  incipient  ey  Clerus  circumstans  cant  at 
sequens  Responsorium : 

Libera  me  Domine  de  morte  aeterna,  in  die  ilia  tre- 

menda :     Quando  coeli  movendi  sunt  et  terra :     Dum 

veneris  judicare  saeculum  per  ignem.     ^.  Tremens 

factus  sum  ego,  et  timeo,  dum  discussio  venerit,  atque 

Ventura  ira.     Quando   coeli  movendi   sunt,  et   terra. 

X^.  Dies  ilia,   dies   irae,  calamitatis   et  miserise,  dies 

magna,  et  amara  valde :     Dum  veneris.     ^.  Requiem 

aeternam  dona  ei  Domine,  et  lux  perpetua  luceat  ei. 

%.  Libera  me,  usque  ad  primum  versum. 

Dum  cantatur  praedictum  Responsorium,  Sacerdos, 
Acolvtho  seu  Diacono  ministrante,  accipit  incensum 
de  navicula,  et  ponit  in  thuribulum,  et  finito  Respon- 
sorio,  Cantor  cum  primo  Choro  dicit: 

Kyrie    eleison.     Et    secundus    Chorus    respondei: 

Christe  eleison.     Deinde  omnes  simul  dicunt :     Kyrie 

«eleison. 

Mox  Sacerdos  dicit  alta  voce.  Pater  noster,  etc.  et 
secreto  dicitur  ab  omnibus :  et  ipse  interim  accipit  a 
Diacono  vel  Acolytho  aspersorium  Aquse  benedictse, 
et  facta  profunda  inclinatione  Cruci,  quae  est  ex  ad- 


88  DE    EXEQUIIS. 

verso,  Diacono  seu  ministro  genuflectente,  et  fimbrias 
pluvialis  sublevante,  circu  miens  feretrum  (si  transit 
ante  Sacramentum  genuflectit)  aspergit  corpus  de- 
functi,  deinde  reversus  ad  locum  suum,  Diacono 
ministrante,  accipit  thuribulum,  et  eodem  modo  cir- 
cuit feretrum,  et  corpus  incensat,  ut  asperserat:  pos- 
tea  reddito  thuribulo  ei  a  quo  acceperat,  stans  in  loco 
suo,  Acolvtho  seu  alio  ministro  tenente  librum  aper- 
tum  ante  se,  dicit : 

^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

1^.  Sed  libera  nos  a.  malo. 

J^.  A  porta  inferi. 

^.  Erue  Domine  animam  ejus. 

^,  Requiescat  in  pace. 

l4'  Amen. 

'ji/',  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

"^.  Dominus  vobiscum. 

1^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORJiTIO. 

DEUS,  cui  proprium  est  misereri  semper,  et  par- 
cere  :  te  supplices  exoramus  pro  anima  famuli 
tui  N.  quam  hodie  de  hoc  sseculo  migrare  jussisti :  ut 
non  tradas  eam  in  manus  inimici,  neque  obliviscaris 
in  finem,  sed  jubeas  eam  a  Sanctis  Angelis  suscipi,  et 
ad  patriam  paradisi  perduci :  ut  quia  in  te  speravit 
et  credidit,  non  poenas  inferni  sustineat,  sed  gaudia 
seterna  possideat.  Per  Christum  Dominum  nostrum. 
^.  Amen. 

Si  defuncius  fuerit  Sacerdos,  in  Oratione  dicatur, 
pro  anima  famuli  tui  Sacerdotis,  quam  hodie,  etc. 


DE    EXEQUIIS.  89 

Finita  Oratione,  corpus  defertur  ad  sepulchrum,  si 
tunc  deferendum  sit;  et  dum  portatur,  Clerici  cantant 
Antiphonam : 

In  paradisum  deducant  te  Angeli :  in  tuo  adventu 

suscipiant  te  Martjres,  et  perducant  te  in  civitatem 

sanctam  Jerusalem.     Chorus  Angelorum  te  suscipiat, 

et  cum   Lazaro  quondam   paupere  aeternam  habeas 

requiem. 

Cum  autem  pervenerit  ad  sepulchrum,  si  non  est 
benedictum,  Sacerdos  illud  benedicit,  dicens  banc 
Orationem : 

■OREMUS, 

DEUS,  cujus  miseratione  animse  fidelium  requies- 
cunt,  hunc  tumulum  benedicere  dignare,  eique 
Angelum  tuum  sanctum  deputa  custodem  ;  et  quorum 
quarumque  corpora  hic  sepeliuntur,  animas  eorum  ab 
omnibus  absolve  vinculis  delictorum,  ut  in  te  semper 
cum  Sanctis  tuis  sine  fine  laetentur.  Per  Christum 
Dominum  nostrum.     ^.  Amen. 

Dicta  Oratione,  Sacerdos  Aqua  benedicta  aspergat, 
deinde  incenset  corpus  defuncti,  et  tumulum. 

Quod  si  corpus  tunc  ad  sepulturam  non  deferatur, 
oraisso  Responsorio,  In  paradisum,  etc.  et  benedic- 
tione  sepulchri,  si  jam  est  benedictum,  prosequatur 
Officium  ut  infra,  quod  numquam  omittitur;  et  in- 
tonet : 

Ant,  Ego  sum. 


B 


CANTICUM  ZACHARI.E.    Luc.  1. 

ENEDICTUS  Dominus  Deus  Israel,  *  quia  visi- 
tavit,  et  fecit  redemptionem  plebis  suae. 
Et   erexit  cornu  salutis   nobis,  *  in  domo   David 


pueri  sui. 

8* 


90  DE    EXEQUIIS. 

Sicut  locutus  est  per  os  sanctorum,  *  qui  a  saeculo 
sunt,  prophetarum  ejus. 

Salutem  ex  inimicis  nostris,  *  et  de  manu  omnium 
qui  oderunt  nos. 

Ad  faciendam  misericordiam  cum  patribus  nostris :  * 
et  memorari  testamenti  sui  sancti. 

Jusjurandum,   quod    juravit  ad   Abraham   patrem 
nostrum,  *  daturum  se  nobis: 

Ut  sine  timore  de  manu  inimicorum  nostrorum  libe- 
rati,  *  serviamus  illi. 

In  sanctitate  et  justitia  coram  ipso,  *  omnibus  die- 
bus  nostris. 

Et  tu  puer,  Propheta  Altissimi  vocaberis :  *  praeibis 
enim  ante  faciem  Domini  parare  vias  ejus : 

Ad  dandam  scientiam  salutis  plebi  ejus :  *  in  remis- 
sionem  peccatorum  eorum. 

Per  viscera  misericordiae  Dei  nostri :  *  in  quibus 
visitavit  nos  oriens  ex  alto : 

lUuminare  his,  qui  in  tenebris,  et  in  umbra  mortis 
sedent :  *  ad  dirigendos  pedes  nostros  in  viam  pacis. 

Requiem  eeternam. 

Ant.  Ego  sum  resurrectio  et  vita ;  qui  credit  in  me, 
etiam  si  mortuus  fuerit,  vivet:  et  omnis,  qui  vivit,  et 
credit  in  me,  non  morietur  in  seternum. 

Posted  Sacerdos  dicit  Kyrie  eleison.  Chiiste  elei- 
son.  Kyrie  eleison.  Pater  noster,  etc.  interim  corpus 
asp  er  git. 

W.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

I?.  Sed  libera  nos  a  malo. 

J^.  A  porta  inferi. 


DE    EXEQUIIS.  91 


I^.  Erue  Domine  animam  ejus. 

J^.  Requiescat  in  pace. 

^.  Amen. 

X^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

'^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


OREMUS. 


FAC,  quaesumus  Domine,  hanc  cum  servo  tuo  de- 
functo  {vel  famula  tua  defuncta)  misericordiam, 
ut  factorum  suorum  in  poenis  non  recipiat  vicem,  qui 
{vel  quse)  tuam  in  votis  tenuit  voluntatem ;  ut  sicut 
hie  eum  (vel  eam)  vera  fides  junxit  fidelium  turmis, 
ita  illic  eum  {vel  eam)  tua  miseratio  societ  Angelicis 
choris.    Per  Christum  Dominum  nostrum.    I?.  Amen. 

1^.  Requiem  ceternam  dona  ei  Domine. 

I^.  Et  lux  perpetua  luceat  ei. 

y.  Requiescat  in  pace. 

E^.  Amen. 

X''.  Anima  ejus,  et  animse  omnium  fidelium  defunc- 
torum  per  misericordiam  Dei  requiescant  in  pace. 

^.  Amen. 

Deinde  d  sepultura  in  JScclesiam,  vel  in  Sacristiam 

reverteates  dicant  sine  cantu  Antiphonam,  Si  iniqui- 

tates,  cum  Psalmo  De  profundis,  etc.     Requiem  aeter- 

nam  dona  eis  Domine,  etc.  ut  mprd,  fol.  82. 

Si  vero  ob  rationabilem  causam,  videlicet  ob  tem- 
poris  angustiam,  vel  aliorum  funeriim  instantem  neces- 
sitatein,  praedictum  Officium  mortuorum  cum  tribus 
Nocturnis  et  Laudibus  dici  non  potest;  deposit©  in 


92  DE    EXEQUIIS    PARVULORUM. 

Ecclesia  feretro  cum  corpore,  dicatur  saltern  primum 
Nocturnum  cum  Laudibus,  vel  etiam  sine  laudibus, 
maxime  ubi  ejusmodi  viget  consuetude,  incipiendo  ab 
Invitatorio,  Regem,  cui  omnia  vivunt,  Venite,  ete.  Et 
posted  omnia  alia  dicantur,  quae  supra  praescripta  sunt 
dicenda  post  Officium  mortuorum,  et  Missam. 

Quod  si  etiam  ea  fuerit  temporis  angustia,  vel  alia 
urgens  necessitas,  ut  unum  Nocturnum  cum  laudibus 
dici  non  possit,  alias  praedictae  Preces  et  suffragia 
numquam  omittantur. 

Missa  vero,  si  hora  fuerit  congruens,  ritu  pro  de- 
functis,  ut  in  die  obitus,  proesente  corpore,  non  omit- 
tatur,  nisi  obstet  magna  diei  solemnitas,  aut  aliqua 
necessitas  aliter  suadeat;  et  post  Missam  fiat  ut 
supra. 


DE   EXEQUIIS   PARVULORUM. 

IN  primis  admonendi  sunt  Parochi,  ut  juxta  vetus- 
tam  et  laudabiiem  Ecclesiarum  consuetudinem, 
parvulorum  corpuscula  non  sepeliantur  in  communi- 
bus  et  promiscuis  coemeteriorum  et  Ecclesiarum  sepul- 
turis;  sed  ut  pro  illis  in  Parochialibus  Ecclesiis,  aut 
illarum  coemeteriis,  quatenus  commode  fieri  potest, 
speciales  et  separates  ab  aliis  loculos  et  sepulturas 
habeant,  seu  fieri  curent,  in  quibus  non  sepeliantur, 
nisi  qui  baptizati  fuerint  infantes,  vel  pueri  qui  ante 
annos  discretionis  obierunt. 

In  funere  parvulorum  ut  plurimum  non  pulsantur 
campanae :  quod  si  pulsentur,  non  sono  lugubri,  sed 
potius  festivo  pulsari  debent. 

ORDO  SEPELIENDI  PARVULOS. 

CUM  igitur  infans  vel  puer  baptizatus  defunctus 
fuerit  ante  usum  rationis,  induitur  juxta  setatem, 
et  imponitur  ei  corona  de  floribus,  seu  de  herbis  arc- 


DE    EXEQUIIS    PARVULORUM.  93 

maticis  et  odoriferis,  in  signum  integritatis  carnis  et 
virginitatis ;  et  Parochus  superpelliceo  et  stola  alba 
indutus,  et  alii  de  Clero,  si  adsint,  praecedente  Cruce, 
quae  sine  hasta  defertur,  accedunt  ad  domum  defuncti 
cum  Clerico  aspersorium  deferente.  Sacerdos  asper- 
git  corpus,  deinde  dicit : 

Jlnt,     Sit  nomen  Domini. 


PSALMUS  112. 

LAUD  ATE  pueri  Dominum:*  laudate  nomen 
Domini. 

Sit  nomen  Domini  benedictum,*  ex  hoc  nunc  et 
usque  in  saeculum. 

A  solis  ortu  usque  ad  occasum,*  laudabile  nomen 
Domini. 

Excelsus  super  omnes  Gentes  Dominus,*  et  super 
coelos  gloria  ejus. 

Quis  sicu,t  Dominus  Deus  noster,  qui  in  altis  habi- 
tat,* et  humilia  respicit  in  coelo  et  in  terra  ? 

Suscitans  a  terra  inopem,*  et  de  stercore  erigens 
pauperem : 

Ut  collocet  eum  cum  principibus,*  cum  principibus 
populi  sui. 

Qui  habitare  facit  sterilem  in  domo,*  matrem  filio- 
rum  laetantem. 

Gloria  Patri,  et  filio. 

^nt.  Sit  nomen  Domini  benedictum,  ex  hoc  nunc, 
et  usque  in  saeculum. 

Dum  portatur  ad  Ecclesiam,  dicatur : 


94  DE    EXEQUIIS    PARVULORUM. 

PSALMUS  118. 

lEATI  immaculati  in  via:  *  qui  ambulant  in  lege 
Domini. 

Beati  qui  scrutantur  testimonia  ejus :  *  in  toto  corde 
exquirunt  eum. 

Non  enim  qui  operantur  iniquitatem,  *  in  viis  ejus 
ambulaverunt. 

Tu  mandasti  *  mandata  tua  custodiri  nimis. 

Utinam  dirigantur  viae  meae,  *  ad  custodiendas  jus- 
tificationes  tuas. 

Tunc  non  confundar,  *  cum  perspexero  in  omnibus 
mandatis  tuis. 

Confitebor  tibi  in  directione  cordis :  *  in  eo  quod 
didici  judicia  justitiae  tuae. 

Justificationes  tuas  custodiam :  non  me  derelin- 
quas  usquequaque. 

In  quo  corrigit  adolescentior  viam  suam  ?  *  in  cus- 
todiendo  sermones  tuos. 

In  toto  corde  meo  exquisivi  te :  *  ne  repellas  me  a 
mandatis  tuis. 

In  corde  meo  abscondi  eloquia  tua :  *  ut  non  pec- 
cem  tibi. 

Benedictus  es  Domine:  *  doce  me  justificationes 
tuas. 

In  labiis  meis  *  pronuntiavi  omnia  judicia  oris  tui. 

In  via  testimoniorum  tuorum  delectatus  sum,  *  sicut 
in  omnibus  divitiis. 

In  mandatis  tuis  exercebor:  *  et  considerabo  vias 
tuas. 


DE    EXEQITIIS   PARVULORUM.  95 

In  justificationibus  tuis  meditabor :  *  non  obliviscar 
sermones  tuos.     Gloria  Patri. 


R 


ETRIBUE  servo  tuo,  vivifica  me :  *  et  custodiam 
sermones  tuos. 
Revela  oculos  meos :  *  et  considerabo  mirabilia  de 


lege  tua. 

Incola  ego  sum  in  terra:  *  non  abscondas  a  me 
mandata  tua. 

Concupivit  anima  mea  desiderare  justificationes 
tuas,  *  in  omni  tempore. 

Increpasti  superbos :  *  maledicti  qui  declinant  a 
mandatis  tuis. 

Aufer  a  me  opprobrium,  et  contemptum:  *  quia 
testimonia  tua  exquisivi. 

Etenim  sederunt  principes,  et  adversum  me  loque- 
bantur :  *  servus  autem  tuus  exercebatur  in  justifica- 
tionibus tuis. 

Nam  et  testimonia  tua  meditatio  mea  est :  *  et  consi- 
lium meum  justificationes  tuae. 

Adhaesit  pavimento  anima  mea:  *  vivifica  me  se- 
cundum verbum  tuum. 

Vias  meas  enuntiavi,  et  exaudisti  me :  *  doce  me 
justificationes  tuas. 

Viam  justificationum  tuarum  instrue  me :  *  et  exer- 
cebor  in  mirabilibus  tuis. 

Dormitavit  anima  mea  prae  taedio :  *  confirma  me  in 
verbis  tuis. 

Viam  iniquitatis  amove  a  me :  *  et  de  lege  tua 
miserere  mei. 


96  DE    EXEQUIIS    PARVULORUM. 

Viam  veritatis  elegi:  *  judicia  tua  non  sum  oblitus. 

Adhsesi  ivLtimoniis  tuis  Domine:  *  noli  me  con- 
fundere. 

Viam  mandatorum  tuorum  cucurri,  *  cum  dilatasti 
cor  meum.     Gloria  Patri,  etc. 

Et  si  tempiis  superestj  did  potest: 

PSALMUS  148. 

LAUD  ATE  Dominum  de  coelis:  *  laudate  eum  in 
excelsis. 

Laudate  eum  omnes  Angeli  ejus :  *  laudate  eum 
omnes  virtutes  ejus. 

Laudate  eum  sol  et  luna:  *  laudate  eum  omnes 
Stellas  et  lumen. 

Laudate  eum  coeli  coelorum :  *  et  aquae  omnes  quas 
super  cceIos  sunt,  laudent  nomen  Domini. 

Quia  ipse  dixit,  et  facta  sunt :  *  ipse  mandavit,  et 
creata  sunt. 

Statuit  ea  in  asternum,  et  in  saeculum  sseculi:* 
praeceptum  posuit,  et  non  prseteribit. 

Laudate  Dominum  de  terra:  *  dracones,  et  omnes 
abyssi. 

Ignis,  grando,  nix,  glacies,  spiritus  procellarum:  * 
quae  faciunt  verbum  ejus  : 

Montes,  et  omnes  colles :  *  ligna  fructifera,  et 
omnes  cedri: 

Bestiae,  et  universa  pecora :  *  serpentes,  et  volucres 
pennatae : 

Reges  terras,  et  omnes  populi :  *  principes,  et  omnes 
judices  terrae. 


DE    EXEQUIIS    PARVULORUM.  97 

Juvenes,  et  virgines,  senes  cum  junioribus  laudent 
nomen  Domini :  *  quia  exaltatum  est  nomen  ejus  solius. 

Confessio  ejus  super  coelum  et  terram:  *  et  exal- 
tavit  cornu  populi  sui. 

Hymnus  omnibus  Sanctis  ejus :  *  filiis  Israel ;  populo 
appropinquanti  sibi.     Gloria  Patri,  etc. 

PSALMUS  149. 

CANTATE  Domino  canticum  novum :  *  laus  ejus 
in  ecclesia  sanctorum. 

Laetetur  Israel  in  eo,  qui  fecit  eum :  *  et  filii  Sion 
exultent  in  rege  suo. 

Laudent  nomen  ejus  in  choro :  *  in  tympano  et 
psalterio  psallant  ei. 

Quia  beneplacitum  est  Domino  in  populo  suo :  *  et 
exaltabit  mansuetos  in  salutem. 

Exultabunt  sancti  in  gloria :  *  laetabuntur  in  cubili- 
bus  suis. 

Exaltationes  Dei  in  gutture  eorum ;  *  et  gladii  anci- 
pites  in  manibus  eorum  : 

.     Ad  faciendam  vindictam  in  nationibus ;  *  increpa- 
tiones  in  populis. 

Ad  alligandos  reges  eorum  in  compedibus :  *  et 
nobiles  eorum  in  manicis  ferreis. 

Ut  faciant  in  eis  judicium  conscriptum  :  *  gloria 
hasc  est  omnibus  Sanctis  ejus.     Gloria  Patri,  etc. 


98  DE    EXEQUIIS   PARVULORTJM. 

PSALMUS   150. 

LAUD  ATE  Dorainum  in  Sanctis  ejus:  *  laudate 
eum  in  firmamento  virtu tis  ejus. 

Laudate  eum  in  virtutibus  ejus  :  *  laudate  eum  se- 
cundum multitudinem  magnitudinis  ejus. 

Laudate  eum  in  sono  tubas :  *  laudate  eum  in  psal- 
terio,  et  cithara. 

Laudate  eum  in  tympano,  et  choro :  *  laudate  eum 
in  chordis,  et  organo. 

Laudate  eum  in  cymbalis  benesonantibus :  laudate 
eum  in  cymbalis  jubilationis:  *  omnis  spiritus  laudet 
Dominum. 

Gloria  Patri,  etc. 

Cum  autem  pervenerit  ad  Ecclesianiy  dicaiur: 
Ant.  Hie  accipiet. 

PSALMUS  23. 

jOMINI  est  terra,  et  plenitudo  ejus;  *  orbis  ter- 
rarum,  et  universi,  qui  habitant  in  eo. 

Quia  ipse  super  maria  fundavit  eum:  *  et  super 
flumina  prseparavit  eum. 

Quis  ascendet  in  montem  Domini  ?  *  aut  quis  stabit 
in  loco  sancto  ejus  ? 

Innocens  manibus  et  mundo  corde:  *  qui  non  ac- 
cepit  in  vano  animam  suam,  nee  juravit  in  dolo 
proximo  suo. 

Hie  accipiet  benedictionem  a  Domino :  *  et  miseri- 
cordiam  a  Deo  salutari  suo. 


DE    EXEQUIIS    PARVULORUM.  99 

Haec  est  generatio  quserentium  eum,  *  quaerentium 
faciem.  Dei  Jacob. 

AttoUite  portas  principes  vestras,  et  elevamini 
portae  a3ternales :  *  et  introibit  Rex  gloriee. 

Quis  est  iste  Rex  glorias  ?  *  Dominus  fortis  et  po- 
tens,  Doininus  potens  in  praelio. 

AttoUite  portas  principes  vestras,  et  elevamini 
portee  eeternales :  *  et  introibit  Rex  gloria3. 

Quis  est  iste  Rex  gloriae  ?  *  Dominus  virtutum  ipse 
est  Ilex  glorice.     Gloria  Patri. 

Ant.  Hie  accipiet  benedictionem  a  Domino,  et 
misericordiam  a  Deo  salutari  suo,  quia  haec  est  gene- 
ratio  quaerentium  Dominum. 

Posted  dicituVy  Kyrie  eleison.  Christe  eleison. 
Kyrie  eleison.  Pater  noster,  secreto  ;  interim  corpus 
aspergit. 

X^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

^.  Me  autem  propter  innocentiam  suscepisti. 

1?.  Et  confirmasti  me  in  conspectu  tuo  in  aeternum. 

A .  Dominus  vobiscum. 

]^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  et  mitissime  Deus,  qui  omnibus 
parvulis  renatis  fonte  Baptismatis,  dum  migrant 
a  saeculo,  sine  ullis  eorum  meritis  vitam  illico  largiris 
(Eternam,  sicut  animae  hujus  parvuli  hodie  credimus 
te  fecisse :  fac  nos,  qusesumus  Domine,  per  interces- 
sionem   beatse    Marias   semper   virginis,   et    omnium 


100  DE    EXEQUIIS   PARVULORUM. 

Sanctorum  tuorum,  hie  purificatis  tibi  mentibus  famu- 
lari,  et  in  Paradiso  cum  beatis  parvulis  perenniter 
sociari.     Per  Christum  Dominum  nostrum. 

^.  Amen. 

Dum  portatur  ad  himulum,  et  etiam  si  tunc  non  por- 
telw,  dicitur  Antiph.  Juvenes,  et  virgines.  Psalmus 
Laudato  Dominum  de  coelis,  etc.  ut  supra,  fol.  96,  et 
in  fine,  Gloria  Patri,  etc.  Et  repettiur  Antiphonaz 
Juvenes,  et  virgines,  senes  cum  junioribus  laudent 
nomen  Domini. 

Kyrie  eleison.  Christe  eleison.  Kjrie  eleison. 
Pater  noster,  secreto. 

"p.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

;^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

X^.  Sinite  parvulos  venire  ad  me. 

^,.  Talium  est  enim  regnum  coelorum. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  sanctse  puritatis 
amator,  qui  animam  hujus  parvuli  ad  coelorum 
regnum  hodie  misericorditer  vocare  dignatus  es,  dig- 
neris  etiam  Domine  ita  nobiscum  misericorditer  agere  ; 
ut  meritis  tuae  sanctissimae  Passionis,  et  intercessione 
beatae  Mariae  semper  Virginis,  et  omnium  Sanctorum 
tuorum,  in  eodem  regno  nos  cum  omnibus  Sanctis  et 
electis  tuis  semper  facias  congaudere.  Qui  vivis  et 
regnas  cum  Deo  Patre  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus, 
per  omnia  saecula  saeculorum.     M.  Amen. 


DE    EXEQUIIS    PARVULORUM.  101 

Demde  Sacerdos  corpus  aspergat  Aqua  henedicta^  et 
thurificet,  similiter  et  tumulwn;  posted  sepelialur. 

Cum  autem  d  sepultura  revertuntur  in  Ucclesiam, 
dicatur : 

Ant.    Benedicite. 


CANTIUUM  TRIUM  PUERORUM.    Dan.  3. 

BENEDICITE   omnia  opera  Domini    Domino :  * 
laudate  et  superexaltate  eum  in  seecula. 

Benedicite  Angeli  Domini   Domino :  *  benedicite 
coeli  Domino. 

Benedicite   aqus    omnes,  quse   super   coelos  sunt. 
Domino :  *  benedicite  omnes  virtutes  Domini  Domino. 

Benedicite  sol  et  luna  Domino :  *  benedicite  stellss 
coeli  Domino. 

Benedicite  omnis  imber,  et  ros  Domino:  *  benedi- 
cite om^es  spiritus  Dei  Domino. 

Benedicite  ignis   et   cestus   Domino :  *  benedicite 
frigus  et  eestus  Domino. 

Benedicite  rores  et  pruina  Domino :  *  benedicite 
orelu  et  frigus  Domino. 

Benedicite  glacies  et  nives  Domino :  *  benedicite 
noctes  et  dies  Domino. 

Benedicite  lux  et  tenebrse  Domino:  *  benedicite 
fulgura  et  nubes  Domino. 

Benedicat  terra  Dominum  :  *  laudet  et  superesaltet 
eum  in  saecula. 

Benedicite  montes  et  colles  Domino :  *  benedicite 
universa  germinantia  in  terra  Domino. 

Benedicite  fontes  Domino :  *  benedicite  maria  et 
ilumina  Domino. 
9* 


102  DE    EXEQUIIS    PARVULORUM. 

Benedicite  cete,  et  omnia  quae  moventur  in  aquis. 
Domino  :  *  benedicite  omnes  volucres  coeli  Domino. 

Benedicite  omnes  bestiae  et  pecora  Domino :  *  bene- 
dicite filii  hominura  Domino. 

Benedicat  Israel  Dominum :  *  laudet  et  superexaltet 
eum  in  saecula. 

Benedicite  sacerdotes  Domini  Domino  :  *  benedicite 
servi  Domini  Domino. 

Benedicite  spiritus  et  animae  justorum  Domino:  * 
benedicite  sancti  et  humiles  corde  Domino. 

Benedicite  Anania,  Azaria,  Misael  Domino :  *  lau- 
date  et  superexaltate  eum  in  saecula. 

Benedicamus  Patrem  etFilium  cum  sancto  Spiritu:  * 
laudemus  et  superexaltemus  eum  in  saecula. 

Benedictus  es  Domine  in  firmamento  coeli :  *  et 
laudabilis,  et  gloriosus,  et  superexaltatus  in  saecula. 

Ant,  Benedicite  Dominum  omnes  electi  ejus,  agite 
dies  laetitiae,  et  confitemini  illi. 

Deinde  ante  altare  dicit  Sacerdos :  Dominus  vobis- 
cum.     ^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

^EUS,  qui  miro  ordine  Angelorum  ministeria 
hominumque  dispensas :  concede  propitius ;  ut 
a  quibus  tibi  ministrantibus  in  coelo  semper  assistitur, 
ab  his  in  terra  vita  nostra  muniatur.  Per  Christum 
Dominum  nostrum.    ^.  Amen. 


DE 


SACRAMENTO    MATRIMONII. 


PAROCHUS  admonitus  de  aliquo  matrimonio  in 
sua  Parochia  contrahendo,  primum  cognoscat  ex 
his  ad  quos  spectat,  qui  et  quales  sint,  qui  matrimo- 
niutn  contrahere  volunt:  An  inter  eos  sit  aliquod 
Canonicum  impedimentum :  Utrum  sponte,  libere, 
et  secundum  honestatem  Sacramenti  velint  contra- 
here: Utrum  sint  in  astate  legitima;  ut  vir  saltern 
quatuordecim,  mulier  vero  duodecim  annos  expleverit, 
et  uterque  sciat  rudimenta  Fidei,  cum  ea  deinde  filios 
suos  docere  debeant. 

Noverit  ex  probatis  Auctoribus,  quae  sint  Canonica 
impedimenta  matrimonii  contrahendi,  et  quae  con- 
tractum  dirimant;  et  qui  sint  gradus  consanguinitatis 
et  affinitatis,  et  item  cognationis  spiritualis  ex  Bap- 
tismi  vel  Confirmationis  Sacramento  contractee. 

Habeat  in  primis  ipse  bene  cognita  praecepta  ilia 
omnia,  quse  in  matrimoniis  rite  conficiendis  servari 
oportere,  sacri  Canones,  et  prascipue  sancta  Synodus 
Tridentina  jussit;  dabitque  operam  ut  ilia  in  Paro- 
chia sua  accurate  exacteque  serventur. 

Praesertim  vero  meminerit  matrimonia  inter  rap- 
torem  et  raptam,  dum  ipsa  in  raptoris  potestate  man- 
serit,  inita,  necnon  clandestina,  et  quaelibet  matri- 
monia, quae  aliter  quam  praesente  Parocho,  vel  alio 
Sacerdote  de  ipsius  Parochi  vel  Ordinarii  licentia,  et 
duobus  vel  tribus  testibus  contrahuntur,  ex  ipsius 
Concilii  decretis  irrita  omnino  ac  nulla  esse. 

Est  autem  proprius  Parochus  qui  adesse  debet,  is, 
in  cujus  Parochia  matrimonium  celebratur,  sive  viri 
sive  mulieris. 


104  DE    SACRAMENTO    MATRIMONII. 

Caveat  praeterea  Parochus,  ne  facile  ad  contrahen- 
dum  matrimonium  admittat  vagos  et  peregrines,  et 
qui  incertas  habent  sedes ;  neque  item  eos,  qui  antea 
conjugati  fuerunt;  ut  sunt  uxores  militum,  vel  capti- 
vorum,  vel  aliorum,  qui  peregrinantur ;  nisi  diligenter 
de  iis  omnibus  facta  inquisitione,  et  re  ad  Ordinarium 
delata,  ab  eoque  habita  de  ejusmodi  matrimonii  cele- 
brandi  licentia,  quae  gratis  concedatur. 

Antequam  matrimonium  contrahatur,  ter  a  proprio 
contrahentium  Parocho  continuis  diebus  festis  in  Ec- 
clesia  intra  Missarum  solemnia  ad  ipsius  Concilii 
praescriptum  publice  denuntietur,  inter  quos  matri- 
monium sit  contrahendum. 

Si  vero  vir  et  mulier  Parochiae  sint  diversae,  in 
utraque  Parochia  fiant  denuntiationes  :  quibus  denun- 
tiationibus  factis,  si  nullum  legitimum  opponatur  im- 
pedimentum,  ad  celebrationem  matrimonii  procedatur. 
Sed  si  quid  obstat,  ultra  Parochus  non  procedat. 

Quod  si  aliquando  probabilis  fuerit  suspicio,  vel 
alia  rationabilis  causa  subsit,  arbitrio  Episcopi,  matri- 
monium malitiose  impediri  posse,  si  tot  praecesserint 
denuntiationes ;  tunc  de  licentia  Ordinarii,  vel  una 
tantum  fiat  denuntiatio,  vel  saltern  Parocho,  et  duobus 
vel  tribus  testibus  prassentibus  matrimonium  celebre- 
tur.  Deinde  ante  illius  consummationem  denuntia- 
tiones in  Ecclesia  fiant;  ut,  si  aliqua  subsunt  impedi- 
menta, facilius  detegantur,  nisi  aliter  Ordinarius  ipse 
expedire  judicaverit. 

Has  autem  denuntiationes  Parochus  facere  non  ag- 
grediatur,  nisi  prius  de  utriusque  contrahentis  libero 
consensu  sibi  bene  constet. 

Si  vero  infra  duos  menses  post  factas  denuntiationes 
matrimonium  non  contrahatur,  denuntiationes  repe- 
tantur,  nisi  aliter  Episcopo  videatur. 

Denuntiationes  autem  fiant  hoc  modo.  Inter  Mis- 
sarum solemnia  Parochus  populum  admoneat  in  hanc 
sententiam  vulgari  sermone : 

Notum  sit  omnidus  Mc  prassentihiis,  quod  N.  vir,  et 
N.  mulier,  ex  tali  vel  tali  familia,  et  Parochia,  Deo 
adjuvantey  intendunt  inter  se  confrahere  matrimonium. 


DE    SACRAMENTO    MATRIMONII.  105 

Proinde  admonemus  omnes  et  singidos,  ut  si  quis  nove- 
rit  aliquod  consanguinitatis,  vel  affinitaiis,  aut  cogna- 
tionis  spiritualisy  vel  quodvis  aliud  impedimentum  inter 
eos  esse,  quod  matrimonium  contrahendum  invicem  im- 
pediat,  illud  qudm  primum  nobis  denuntiare  deheat;  et 
hoc  admonemus primb,  si  fuerit  prima;  vel  secundo,  si 
fuerit  secunda ;  vel  tertio,  si  fuerit  tertia  denuntiatio: 

Moneat  Parociius  conjuges,  ut  ante  benedictionem 
Sacerdotalem  in  templo  suscipiendam,  in  eadem  domo 
non  cohabitent,  neque  matrimonium  consumment,  nee 
etiam  simul  maneant,  nisi  aliquibus  propinquis,  vel 
aliis  praesentibus ;  quae  benedictio  a  nuUo  alio,  quam 
ab  ipso  Parocho,  seu  ab  alio  Sacerdote  de  ipsius  Paro- 
chi  vel  Ordinarii  licentia,  fieri  debet. 

Caveat  etiam  Parochus,  ne  quando  conjuges  in 
primis  nuptiis  benedictionem  acceperint,  eos  in  se- 
cundis  benedicat,  sive  mulier,  sive  etiam  vir  ad  secun- 
das  nuptias  transeat.  Sed  ubi  ea  viget  consuetude, 
ut  si  mulier  nemini  umquam  nupserit,  etiamsi  vir 
aliam  uxorem  habuerit,  nuptias  benedicantur,  ea  ser- 
vanda est-  Sed  viduae  nuptias  non  benedicat,  etiamsi 
ejus  vir  numquam  uxorem  duxerit. 

Matrimonium  in  Ecclesia  maxime  celebrari  decet; 
sed  si  domi  celebratum  fuerit  prsesente  Parocho  et 
testibus,  sponsi  veniant  ad  Ecclesiam  benedictionem 
accepturi,  et  tunc  caveat  Sacerdos  ne  iterum  a  con- 
trahentibus  consensum  exigat;  sed  tantum  benedic- 
tionem illis  conferat,  celebrata  Missa,  ut  infra  dicetur. 

Admoneantur  prseterea  conjuges,  ut  antequam  con- 
trahant,  sua  peccata  diligenter  confiteantur,  et  ad 
sanctissimam  Eucharistiam,  atque  ad  Matrimonii 
Sacramentum  suscipiendum  pie  accedant,  et  quomodo 
in  eo  recte  et  christiane  conversari  debeant,  diligen- 
ter instruantur  ex  divina  Scriptura,  exemplo  Tobiae  et 
Sarae,  verbisque  Angeli  Raphaelis  eos  edocentis,  quam 
sancte  conjuges  debeant  convivere. 

Postremo  meminerint  Parochi,  a  Dominica  prima 
Adventus  usque  ad  diem  Epiphaniae,  et  a  Feria  quarta 
Cinerum  usque  ad  Octavam  Paschse  inclusive,  solem- 


106         DE  SACRAMENTO  MATRIMONII. 

nitates  nuptiarum  prohibitas  esse ;  ut  nuptlas  benedi- 
cere,  sponsam  traducere,  nuptialia  celebrare  convivia. 
Matrimonium  autem  omni  tempore  contrahi  potest. 
Nuptiae  verd  qua  decet  modestia  et  honestate  fiant: 
sancta  enim  res  est  matrimonium,  sancteque  trac- 
tandum. 

Quce  omnia  fere  ex  sacri  Concilii  Tridentini  decre- 
tis  desumpta,  et  item  alia,  quae  ibi  de  matrimonio  rite 
contrahendo  prsecipiuntur,  sunt  diligenter  servanda. 

RITUS  CELEBRANDI   MATRIMONII   SACR AMENTUM. 

PAROCHUS  igitur  matrimonium  celebraturus, 
publicationibus  factis  tribus  diebus  Festis,  ut 
dictum  est,  si  nullum  obstet  legitimum  impedimen- 
tum,  in  Ecclesia  superpelliceo  et  alba  stola  indutus, 
adhibito  uno  saltern  Clerico  superpelliceo  pariter  in- 
duto,  qui  librum  et  vas  Aquss  benedictas  cum  asper- 
sorio  deferat,  coram  tribus  aut  duobus  testibus,  virum 
et  mulierem,  quos  parentum  vel  propinquorum  suorum 
praesentia  cohonestari  decet,  de  consensu  in  matrimo- 
nium interroget  utrumque  sigillatim  in  hunc  modum 
vulgari  sermone : 

*  N.  vis  accipere  N.  hic  praesentem  in  tuam  legiti- 
mam  uxorem  juxta  ritum  sanctae  Matris  Ecclesise  ? 
Respondeat  sponsus :  Volo. 

3Iox  Sacerdos  sponsam  interroget:  N.  vis  accipere 

*Q.  N.,  Wilt  thou  take  N.  here  present  for  thy  lawful  wife, 
according  to  the  rite  of  our  holy  Mother  the  Church  ? 

Ji.  I  will. 

Q.  N.,  Wilt  thou  take  N.  here  present  for  thy  lawful  husband, 
according  to  the  rite  of  our  holy  Mother  the  Church  ? 

^.  I  will.  _ 

D.  N.,  Voulez-vous  prendre  N.,  qui  est  ici  presente,  pour  votre 
legitime  epouse,  suivant  le  rite  de  notre  mere  la  sainte  Eglise  ? 

R.  Oui,  je  le  veux. 

D.  Et  vous,  N.,  voulez-vous  prendre  N.,  qui  est  ici  present, 
pour  votre  legitime  epoux,  suivant  le  rite  de  notre  mere  la  sainte 
Eglise  ? 

a.  Oui,  je  le  veux. 


DE    SACRAMENTO    MATRIMONII.  107 

N.  hic  prassentem  in  tuum  legitimum  maritum  juxta 

ritum  sanctae  Matris  Ecclesiae  ?     Respondeat :  Volo. 

Nee  sufficit  consensus  unius ;  sed  debet  esse  ambo- 
rum,  et  expressus  aliquo  signo  sensibili,  sive  fiat  per 
se,  sive  per  procuratorem.  Mutuo  igitur  contrahen- 
tium  consensu  intellecto,  Sacerdos  jubeat  cos  invicem 
jungere  dexteras  dicens  :  * 

Ego    conjungo   vos    in   matrimonlum,   In   nomine 

Patris,  ©  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.     Amen. 

Vel  aliis  utatur  verbis  juxta  receptum  uniuscujusque 
Provinciae  ritum ;  postea  eos  aspergat  aqua  benedicta : 
mox  benedicat  annulum. 

^   BENEDICTIO  ANNULI. 

X^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

I^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

?^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I?.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

^If.  Dominus  vobiscum. 

I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

O  REMUS. 

BENEDIC  ^  Domine  annulum  hunc,  quem  nos  in 
tuo  nomine  benedicimus,  ©  ut  quae  eum  gesta- 
verit,  fidelitatem  integram  sue  sponso  tenens,  in  pace 
et  voluntate  tua  permaneat,  atque  in  mutua  charitate 

*  Matrimonia  Catholicorum  cum  Acatholicis  non  sunt  benedi- 
cenda:  plures  enim  summi  Pontifices,  prsesertim  Clemens  VIII, 
expresse  prohibuerunt  ne  hujusmodi  connubiis  sacerdotalis  bene- 
dictio  impendatur.  Hinc  Concilium  Provinciale  Baltimorense 
quartum  in  Decreto  primo  sic  habet:  "  Meminerint  Sacerdotes 
•'  pluribus  SS.  Pontificum  decretis  vetari  ne  ullus  sacer  ritus  fiat, 
•*  vel  vestis  sacra  adhibeatur  dum  foedera  hujusmodi  ineuntur,  quae 
•<  neque  intra  Ecclesiam  ineiinda  sunt." 


108  DE    SACRAMENTO    MATRIMONII. 

semper  vivat.     Per    Christum    Dominum    nostrum. 

-^.   Amen. 

Deinde  Sacerdos  aspergat  annulum  aqua  benedicta 
in  modum  Crucis,  et  sponsus  acceptum  annulum  de 
manu  Sacerdotis  imponit  in  digito  annulari  sinistrse 
manus  sponsae,  Sacerdote  dicente : 

In  nomine  Patris,  ©  et  Filii,  et  Spiritus  sancti. 
Amen.     Mox  suhjungat: 

ir.  Confirma  hoc  Deus,  quod  operatus  es  in  nobis. 
I(J.  A  templo  sancto   tuo,  quod   est  in  Jerusalem. 
Kyrie    eleison.     Christe    eleison.     Kyrie    eleison. 
Pater  noster,  secreid, 

ir,  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

X^.  Salvos  fac  servos  tuos. 

"Sj..  Deus  mens  sperantes  in  te. 

^,  Mitte  eis  Domine  auxilium  de  sancto. 

]^.  Et  de  Sion  tuere  eos. 

J^.  Esto  eis  Domine  turris  fortitudinis. 

^.  A  facie  inimici. 

X^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^'.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

^.  Dominus-vobiscum. 

^,  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

RESPICE,  qusesumus  Domine,  super  hos  famulos 
tuos,  et  institutis  tuis,  quibus  propagationem 
humani  generis  ordinasti,  benignus  assiste ;  ut  qui  te 
auctore  junguntur,  te  auxiliante  serventur.  Per 
Christum  Dominum  nostrum.     Amen. 


DE    SACRAMENTO   MATRIMONII.  109 

His  expletis,  si  benedicendae  sint  nuptias,  Parochus 
Missam  pro  Sponso  et  Sponsa,  ut  in  Missali  Romano, 
telebret  juxta  sequens  Decretum,  servatis  omnibus 
quae  ibi  praescribuntur. 

URBIS  ET   ORBIS. 

*'  /^UUM  ex  peculiaribus  dubiis  ex  parte  non- 
**  VgJJ,  nullorum  Parochorum,  seu  aiiorum,  ad  prJE- 
**  scriptarum  in  rubricis  regularum  observantiam 
*'  deputatorum,  Sac.  Rituum  Congregationi  propositis 
*'  compertum  fiierit  non  levem  alicubi  subortam  esse 
*'  dubitationem  et  controversiam  super  intelligentia 
**  generalis  illius  Rubricce  quag  in  Missali  Romano  ad- 
*'  scripta  legitur  ante  Missam  pro  Sponso  et  Sponsa, 
'*  videlicet:  Quod  si  benedictio  iiuptiaruTU  facienda  sit 
"■^ pro  Sponso  et  Sponsa  die  Dominica,  vel  alio  diefesto, 
"  dicatur  Missa  de  Dominita  vel  festo,  etc.  cum  com- 
"  memoratione  sequeniis  Missse  pro  Sponso  et  Sponsa  ; 
"  dum  aliqui  censent  rubricam  illam  locum  habere  in 
"  omnibus  diebus  quibus  celebretur  Officium  et  Missa 
"  de  festo  duplici,  sive  majoris,  sive  minoris  ritus, 
*'  quibusque  proinde  minime  licet  praemissas  inibi 
"  Missas  votivas  pro  Sacerdotum  devotione  celebrare  : 
*'  alii  vero  putant  prsefata  verba  vel  alio  die  festo  in- 
"  telligenda  tantiim  esse  de  festis  solemnioribus  et 
"  festivis  de  prsecepto.  Hinc  sacra  eadetn  Congre- 
"  gatio,  reference  Eminentissimo  et  Reverendissimo 
"  Domino  Cardinali  Corsino,  Episcopo  Sabinensi,  ad 
"  dirimendas  imposterum  controversias,et  dubitationes 
*'  de  medio  tollendas,  prfesenti  general!  Decreto  sta- 
"  tuit:  In  celebratione  nuptiarum  quae  fit  extra  diem 
"  Dominicum,  vel  alium  diem  festum  de  prascepto,  seu 
"  in  quo  occurrat  duplex  primce  vel  secundae  classis, 
"  etiamsi  fiat  Officium  et  Missa  de  festo  duplici  per 
*'  Annum,  sive  majori,  sive  minori,  dicendam  esse 
"  Missam  pro  Sponso  et  Sponsa,  in  fine  Missalis  post 
*'  alias  votivas  specialiter  assignatam  :  in  diebus  vero 
*'  Dominicis  aliisque  diebus  festis  de  prajcepto,  ac 
10 


110  DE    SACRAMENTO    MATRIMONII, 

*'  dupUcibus  primas  et  secundae  Classis,  dicendam  esse 
*'  Missam  de  festo  cum  commeraoratione  Missse  pro 
"  Spo7iso  et  Sponsa.     Atque  ita  decrevit,  et  servari 
"  man  davit.'' 
Die  20  Decembris,  17S3. 

**  Factaque  deinde  per  me  Secretarium  de  prsedictia 
"  Sanctisiimo  Domino  nostro  PIO  Papa  VI.  relatione, 
*'  Sanctitas  sua  pr^efatum  Sacrse  Congregationis  gene- 
'•  rale  Decretum  confirmavit,  et  ubique  executioni 
**  dandum  esse  prcecepit.'' 

Die  Januarii  7,  17S4. 

J.    CARD.    ARCHINTrS    Prsf. 


Loco  .^  Sigilli. 


AlROLDI. 
5.  R.   C.  Seer. 


Ceterum,  si  quse  Provinciae  aliis,  ultra  proedictas, 
laudabilibus  cousuetudinibus  et  caeremoniis  in  cele- 
brando  Matrimonii  Sacramento  utuntur,  eas  sancta 
Tridentina  Synodus  optat  retineri. 

Peractis  omnibus,  Parochus  manu  sua  describat  in 
libro  Matrimoniorum  nomina  conjugum,  et  testium,  et 
alia  juxta  formulam  prsescriptam  :  idque,  licet  alius 
Sacerdos,  vel  a  se,  vel  ab  Ordinario  delegatus,  Matri- 
monium  celebraverit. 


BENEDICTIO    MULIERIS    POST    PARTUM.  Ill 

DE  BENEDICTIONE  MULIERIS  POST  PARTUM. 

SI  qua  puerpera  post  partum  juxta  piam  ac  lauda- 
bilem  consuetudinem  ad  Ecclesiam  venire  volue- 
rit,  pro  incolumitate  sua  Deo  gratias  actura,  petieritque 
a  Sacerdote  benedictionem,  ipse  superpelliceo  et  stola 
alba  indutus,  cum  ministro  aspergillutn  deferente,  ad 
fores  Ecclesiae  accedat,  ubi  illam  genuflectentem,  et 
candelam  accensam  in  manu  tenentem,  Aqua  bene- 
dicta  aspergat,  deinde  dicat : 

?^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

^,  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

Ant.  Haec  accipiet. 

PSALMUS  23. 

DOMINI  est  terra,  et  plenitude  ejus  :  *  orbis  ter- 
rarum,  et  universi  qui  habitant  in  eo. 

Quia  ipse  super  maria  fundavit  eum:  *  et  super 
flumina  prseparavit  eum. 

Quis  ascendet  in  montem  Domini  ?  *  aut  quis  stabit 
in  loco  sancto  ejus  ? 

Innocens  manibus  et  mundo  corde,  *  qui  non  acce- 
pit  in  vano  animam  suam,  nee  juravit  in  dolo  proximo 
suo. 

Hie  accipiet  benedictionem  a  Domino :  *  et  miseri- 
cordiam  a  Deo  salutari  suo. 

Haec  est  generatio  quaerentium  eum:  *  quserentium 
faciem  Dei  Jacob. 

Attollite  portas  principes  vestras,  et  elevamini  portae 
ffiternales:  *  et  introibit  Rex  gloriae. 


112  BENEDICTIO    MULIERIS    POST    PARTUM. 

Quis  est  iste  Rex  glorias  ?  *  Dominus  fortis  et  po- 
tens,  Dominus  potens  in  praelio. 

Attollite  portas  principes  vestras,  et  elevamini  portae 
aeternales :  *  et  introibit  Rex  glorise. 

Quis  est  iste  Rex  gloriae  ?  ■■'  Dominus  virtutum  ipse 
est  Rex  gloriae. 

Gloria  Patri,  etc. 

Ant.  Hsc  accipiet  benedictionem  a  Domino,  et 
misericordiam  a  Deo  salutari  suo  :  quia  hsec  est  gene- 
ratio  quaerentium  Dominum. 

Deinde  porrigens  ad  manum  mulieris  extremam  par- 
tem stolse,  earn  introducit  in  Ecclesiam,  dicens : 

Ingredere   in   templum   Dei,   adora   Filium   beatae 

Marias  Virginis,  qui  tibi  fecunditatem  tribuit  prolis. 

I^t  ipsa  ingressa  genuflectit  coram  Jlltari,  et  orat, 
gratias  agens  Deo  de  benejiciis  sibi  collatis ;  et  Sacer- 
dos  dicit: 

Kjrie  eleison.  Christe  eleison.  Kyrie  eleison.s 
Pater  noster,  secreto. 

if.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

]^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

J^.  Salvam  fac  ancillam  tuam  Domine. 

^.  Deus  meus  sperantem  in  te. 

^.  Mitte  ei  Domine  auxilium  de  sancto. 

^.  Et  de  Sion  tuere  earn. 

J^.  Nihil  proficiat  inimicus  in  ea. 

ij.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei* 

^,  Domine  exaudi  orationem  meam. 

l|.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat, 

J^.  Dominus  vobiscum. 

ij.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  113 


OREMUS. 


OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  qui  per  beatae 
Marise  virginis  partum,  fidelium  parientium  do- 
lores  in  gaudium  vertisti :  respice  propitius  super 
hanc  famulam  tuara,  ad  templum  sanctum  tuum  pro 
gratiarum  actione  laetam  accedentem:  et  preesta,  ut 
post  hanc  vitam,  ejusdem  beatae  Mariae  meritis  et  in- 
tercessione,  ad  aeternae  beatitudinis  gaudia  cum  prole 
sua  pervenire  mereatur.  Per  Christum  Dominum 
nostrum.     Amen. 

Deinde  illam   aspergit  iterum  Aqua  benedicta  in 
modiim  Crucis,  dicens: 

Pax,  et  benedictio  Dei  omnipotentis  Patris,  ^  et 

Filii,  et  Spiritus  sancti,  descendat  super  te,  et  maneat 

semper.     Amen. 


DE    BENEDICTIONIBUS    REGUL.^ 
GENERALES. 

NOVERIT  Sacerdos,  quarum  rerum  benedictiones 
ad  ipsum,  et  quae  ad  Episcopum  suo  jure  perti- 
neant,  ne  majoris  dignitatis  munera  temere  aut  impe- 
rite  umquam  usurpet  propria  auctoritate. 

In  omni  benedictione  extra  Missam,  Sacerdos  sal- 
tern superpeiliceo  et  stola  pro  ratione  temporis  utatur, 
nisi  aliter  in  Missali  notetur. 

Stando  semper  benedicat,  et  aperto  capite. 
In  principio  cujusque  benedictionis  dicat: 


114  DE    BENEDICTIONIBUS. 

'fr.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
I^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
'^.  Dominus  vobiscum. 
l|.  Et  cum  spiritu  tuo. 

Deinde  dicatur  Oratio  propria  una,  vel  plures,  prout 
suo  loco  notatum  fuerit. 

Postea  rem  aspergat  aqua  benedicta ;  et  ubi  nota- 
tum fuerit,  pariter  incenset,  nihil  dicendo. 

Cum  Sacerdos  aliquid  benedicturus  est,  habeat 
ministrum  cum  vase  Aquse  benedictce  et  aspergillo,  et 
cum  hoc  Rituali  libro,  sen  Missali. 

Caveat  ne  benedictionis  causa  ponat  aliquid  inde- 
cens  super  altare,  veluti  esculenta  :  sed  quod  ejusmodi 
est,  ponatur  super  mensam,  commodo  loco  paratam. 

ORDO  AD   FACIENDAM  AQUAM  BENEDICTAM. 

DIEBUS  Dominicis,  et  quandocumque  opus  fuerit, 
prseparato  sale  et  aqua  munda  benedicenda  in 
Ecclesia,  vel  in  Sacristia,  Sacerdos  superpelliceo  et 
stola  violacea  indutus,  primo  dicit: 

J^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

Deinde  absolute  incipit  exorcisinum  sails. 

gj^XORCIZO  te  creatura  salis  per  Deum  ^  vivum, 
-^— ^  per  Deum  ©  verum,  per  Deum  ©  sanctum,  per 
Deum,  qui  te  per  Eliseum  Prophetam  in  aquam  mitti 
jussit,  ut  sanaretur  sterilitas  aquas :  ut  efnciaris  sal 
exorcizatum  in  salutem  credentium :  et  sis  omnibus 
sumentibus  te  sanitas  animae  et  corporis :  et  eifugiat 
atque  discedat  a  loco,  in  quo  aspersum  fueris,  omnis 
phantasia,  et  nequitia,  vel  versutia  diabolical  fraudis, 
omnisque  spiritu s  immundus  adjuratus  per  eum  qui 


DE    BENEDICTIONIBUS.  115 

venturus  est  jiidicare  vivos  et  mortuos,  et  sseculum 
per  ignem.     l|.  Amen. 

OREMUS.  ORATIO. 

IMMENSAM  clementlam  tuam,  omnipotens  33terne 
Deus,  humiliter  imploramus :  ut  banc  creaturam 
salis,  quam  in  usum  generis  humani  tribuisti,  bene  © 
dicere  et  sancti  ©  ficare  tua  pietate  digneris :  ut  sit 
omnibus  sumentibus  salus  mentis  et  corporis :  et  quid- 
quid  ex  eo  tactum,  vel  respersum  fuerit,  careat  omni 
immunditia,  omnique  impugnatione  spiritualis  nequi- 
tise.     Per  Dominum. 

EXOKCISMLTS  AQU^.    Dicitur  absolute: 

EXORCiZO  te  creatura  aquse  in  nomine  Dei  ^ 
Patris  omnipotentis,  in  nomine  Jesu  )^  Christi 
Filii  ejus  Domini  nostri,  et  in  virtute  Spiritus  "^ 
sancti :  ut  fias  aqua  exorcizata  ad  effugandam  omnem 
potestatem  inimici,  et  ipsum  inimicum  eradicare  et 
explantare  valeas  cum  angelis  suis  apostaticis ;  per 
virtutem  ejusdeni  Domini  nostri  Jesu  Christi,  qui 
venturus  est  judicare  vivos  et  mortuos,  et  saecuium 
per  ignem.     ^l.  Amen. 

OEERIUS.  ORATIO. 

^EUS,  qui  ad  salutem  humani  generis  maxima 
quaeque  Sacramenta  in  aquarum  substantia  con- 
didisti:  adesto  propitius  invocationibus  nostris,  et 
elemento  huic  muUimodis  purificationibus  prseparato, 
virtutem  tuas  bene  Qc<  dictionis  infunde :  ut  creatura 


116  DE    BENEDICTIONIBUS. 

tua  mysterils  tuis  serviens,  ad  abigendos  daBmones, 
morbosque  pellendos,  divinae  gratiae  sumat  efFectum : 
ut  quidquid  in  domibus,  vel  in  locis  fidelium  hsec  unda 
resperserit,  careat  omni  immunditia,  liberetur  a  noxa : 
non  illic  resideat  spiritus  pestilens,  non  aura  corrum- 
pens  :  discedant  omnes  insidiae  latentis  inimici :  et  si 
quid  est,  quod  aut  incolumitati  habitantium  invidet 
aut  quieti,  aspersione  hujus  aquae  efFugiat:  ut  salu- 
britas  per  invocationem  sancti  tui  nominis  expetita, 
ab  omnibus  sit  impugnationibus  defensa.  Per  Do- 
minum. 

Hlc  ter  mittit  sal  in  aquam  in  modum  Crucis,  dicendo 
semel:  Commixtio  salis  et  aquae  pariter  fiat,  in  nomine 
Pa  ©  tris,  et  Fi  )$(  lii,  et  Spiritus  )|^  sancti.    ^.  Amen. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORATIO. 

|EUS,  invictae  virtutis  auctor,  et  insuperabilis 
imperii  Rex,  ac  semper  magnificus  triumphator: 
qui  adversas  dominationis  vires  reprimis :  qui  inimici 
rugientis  saevitiam  superas :  qui  hostiles  nequitias 
potenter  expugnas  :  te  Domine,  trementes  et  supplices 
deprecamur,  ac  petimus ;  ut  banc  creaturam  salis  et 
aquae  dignanter  aspicias,  benignus  illustres,  pietatis 
tuae  rore  sanctifices :  ut  ubicumque  fuerit  aspersa,  per 
invocationem  sancti  nominis  tui,  omnis  infestatio  im- 
mundi  spiritus  abigatur,  terrorque  venenosi  serpentis 
procul  pellatur :  et  praesentia  sancti  Spiritus  nobis 
misericordiam  tuam  poscentibus,  ubique  adesse  dig- 


DE    BENEDICTIONIBUS.  117 

netur.     Per  Dominum  nostrum  ....  in  unitate  ejus- 
dem  Spiritus  sancti,  etc. 

Post  Benedictionem  aqiice,  Sacerdos  Dominicis  die- 
bus,  antequam  incipiat  Missam,  aspergit  altare,  deinde 
se,  et  ministros,  ac  populum,  prout  in  Missali  pr3S- 
scribitur. 

Postea  Christi  fideles  possimt  de  ipsa  Aqua  bene- 
dicta  in  vasculis  suis  accipere,  et  secum  deferre  ad 
aspergendos  segros,  domos,  agros,  vineas,  et  alia,  et 
ad  earn  habendani  in  cubiculis  suis,  ut  ea  quotidie  et 
sajpius  aspergi  possint. 

^  BENEDICTIO    CANDELARUM    EXTRA    DIEM   PURIFICATI0NI3 
BEAT.E  MARIiE   VIRGINIS. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
?^.  Dominus  vobiscum. 
1^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DOMINE  Jesu  Christe,  Fili  Dei  vivi,  bene  ^  die 
candelas  istas  supplicationibus  nostris :  infunde 
eis  Domine  per  virtutem  sanctsG  Cru  ©  cis,  benedic- 
tionem coelestem,  qui  eas  ad  repellendas  tenebras 
humano  generi  tribuisti:  talemque  benedictionem  sig- 
naculo  sanctae  Cru  ©  cis  accipiant,  ut  quibuscumque 
locis  accensse  sive  positce  fuerint,  discedant  principes 
tenebrarum,  et  contremiscant,  et  fugiant  pavidi  cum 
omnibus  ministris  suis  ab  habitationibus  illis :  nee 
praesumant  ampliiis  inquietare  aut  molestare  servientes 
tibi  omnipotenti  Deo.  Qui  vivis  et  regnas  in  saecula 
saeculorum.     I?.  Amen. 

Postmodum  aspergantur  ^qua  henedicta. 


118  DE    BENEDICTIONIBUS. 

j^  BENEDICTIO  DOMOROI. 

PAROCHUS,  seu  alii  Sacerdotes  volentes  aliquam 
particularem  domum,  vel  generaliter  domos  fide- 
lium  aspergere  Aqua  benedicta,  ingredientes  domum 
dicant : 

Pax  huic  domui,  et  omnibus  habitantibus  in  ea. 

Deinde  loca  aspergendo  dicant  Antiplionam :  Asper- 
ges  me  Domine  hyssopo,  et  mundabor ;  lavabis  me,  et 
super  nivem  dealbabor.  Psalm.  Miserere  met  Deus, 
secundum  magnam  misericordiam  tuam.  Gloria  Patri, 
et  Filio,  et  Spiritui  sancto.  Sicut  erat,  etc.  et  repe- 
titur  Antiphona  :  Asperges  me  Domine,  etc. 

X^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

"^,  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORATIO. 

EXAUDI  nos,  Domine  sancte.  Pater  omnipotens, 
aeterne  Deus :  et  mittere  digneris  sanctum  An- 
gelum  tuum  de  coelis,  qui  custodiat,  foveat,  protegat, 
visitet,  atque  defendat  omnes  habitantes  in  hoc  habi- 
taculo.    Per  Christum  Dominum  nostrum.    ^.  Amen. 
Ddnde  aspergat  Aqua  henedicta, 

^BENEDICTIO  LOCI. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

1^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

^.  Dominus  vobiscum.  .. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  119 

OREMUS.  ORATIO. 

BENE  ©Die,  Domine  Deus  omnipotens,  locum 
istum  (vel  domum  istam)  ut  sit  in  eo  {vel  in  ea) 
sanitas,  castitas,  victoria,  virtus,  humilitas,  bonitas, 
et  mansuetudo,  plenitudo  legis,  et  gratiarum  actio 
Deo  Patri,  et  Filio,  et  Spiritui  sancto ;  et  haec  bene- 
dictio  maneat  super  hunc  locum,  et  super  habitantes 
in  eo  nunc  et  semper.     ^,  Amen. 

JEt  aspergat  Aqua  ienedicta, 

^  ALIA  BENEDICTIO    DOMUS    NOV^. 

'^    Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
'^,  Dominus  vobiscum. 
^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

TE  Deum  Patrem  omnipotentem  suppliciter  exora- 
mus  pro  hac  domo,  et  habitatoribus  ejus,  ac  rebus : 
ut  eam  bene  )$(  dicere,  et  sancti  )$(  ficare,  ac  bonis 
omnibus  ampliare  digneris  :  tribue  eis  Domine  de  rore 
coeli  abundantiam,  et  de  pinguedine  terrae  vitae  substan- 
tiam,  et  desideria  voti  eorum  ad  effectum  tuae  misera- 
tionis  perducas.  Ad  introitum  ergo  nostrum  bene  © 
dicere  et  sancti  S&  ficare  digneris  banc  domum,  sicut 
benedicere  dignatus  es  domum  Abraham,  Isaac,  et 
Jacob :  et  intra  parietes  domus  istius  Angeli  tuas  lucis 
inhabitent,  eam  que  et  ejus  habitatores  custodiant. 
Per  Christum  Dominum  nostrum.  ^.  Amen. 
Deinde  aspergat  Aqua  benedict  a. 


120  DE    BENEDICTIONIBUS, 

gg  BENEDICTIO  THALAMI. 

J^.  Adjutorium  nostrum  In  nomine  Domini. 
}|.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
^.  Dominus  vobiscum. 
I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREiMUS. 

^ENE©DIC,  Domine  Deus,  thalamum  hunc,  ut 
omnes  habitantes  in  eo,  in  tua  pace  consistant, 
et  in  tua  voluntate  permaneant,  et  senescant,  et  mul- 
tiplicentur  in  longitudine  dierum,  et  ad  regna  coelo- 
rum  perveniant.  Per  Christum  Dominum  nostrum. 
]|.  Amen. 

Ported  aspergat  thalamum  Aqua  benedicta. 

g(  BENEDICTIO   NOV.E  NAVIS, 

y.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
;^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
/^.  Dominus  vobiscum. 
I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

^KOPITIARE,  Domine,  supplicationibus  nostris, 
et  bene  ©  die  navem  istam  dextera  tua  sancta,  et 
omnes  qui  in  ea  vehentur,  sicut  dignatus  es  benedi- 
cere  arcam  Noe  ambulantem  in  diluvio :  porrige  eis 
Dom'ine  dexteram  tuam,  sicut  porrexisti  beato  Petro 
ambulant!  supra  mare :  et  mitte  sanctum  Angelum 
tuum  de  coelis,  qui  liberet  et  custodiat  eam  semper  a 
periculis  universis,  cum  omnibus  quae  in  ea  erunt:  et 


DE    BENEDICTIONIBUS.  121 

famuios  tuos,  repulsis  adversitatibus,  portu  semper 
optabili  cursuque  tranquillo  tuearis,  transactisque 
ac  recte  perfectis  negotiis  omnibus,  iterate  tempore 
ad  propria  cum  omni  gaudio  revocare  digneris.  Qui 
vivis  et  regnas,  etc. 

^spergat  navim  Aqua  henedicta, 

^  BENEDICTIO  COMMUNIS  SUPER  FRUGES  ET  VINEAS. 

ir.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

I?.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

TJ".  Dominus  vobiscum. 

§j,.  £t  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

O RAMUS  pietatem  tuam  omnipotens  Deus,  ut  has 
primitias  creaturae  tuae,  quas  aeris  et  pluvia  tem- 
peramento  nutrire  dignatus  es,benedictionis  tuae  imbre 
perfundas ;  et  fructus  terras  tuae  usque  ad  maturitatem 
perducas.  Tribue  quoque  populo  tuo  de  tuis  mune- 
ribus  tibi  semper  gratias  agere,  ut  a  fertilitate  terras 
esurientium  animas  bonis  affluentibus  repleas,  et  ege- 
nus  et  pauper  laudent  nomen  glorias  tuae.  Per  Chris- 
tum Dominum  nostrum.    J?.  Amen. 

Aspergat  illas  Aqua  henedicta. 


n 


122  DE    BENEDICTIONIBUS. 

BENEDICTIONES    ESCULENTORUM,  PR^SERTIM    IN 

PASCHA. 

^  BENEDICTIO  AGNI  PASCHALIS. 

J^.  Adjutorium.  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
J^.  Dominus  vobiscum. 
ij.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

^EUS,  qui  per  famulum  tuum  Moysen,  in  libera- 
tione  populi  tui  de  ^"Igypto,  agnum  occidi  jus- 
sisti  in  similitudinem  Domini  nostri  Jesu  Christi,  et 
utrosque  postes  domorum  de  sanguine  ejusdem  agni 
perungi  prascepisti :  tu  bene  )^  dicere  et  sancti  )$(  ficare 
digneris  banc  creaturam  carnis,  quam  nos  famuli 
tui  ad  laudem  tuam  sumere  desideramus,  per  re- 
surrectionem  ejusdem  Domini  nostri  Jesu  Christi : 
Qui  tecum  vivit  et  regnat  in  saecula  saeculorum. 
1^.  Amen. 

Ut  mox  aspergat  Aqua  henedicia, 

^  BENEDICTIO  OVORUM. 

Jv  .  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
J^.  Dominus  vobiscum. 
^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  12^ 


OREIMUS. 


SUBVENIAT,  qusesumus  Domine,  tuse  bene  ©  dic- 
tionis  gratia  hiiic  ovorum  creaturae :  ut  cibus 
salubris  fiat  fidelibus  tuis,  in  tuarum  gratiarum  actione 
sumentibus,  ob  resurrectionem  Domini  nostri  Jesu 
Christi,  qui  tecum  vivit  et  regnat  in  saecula  saeculo- 
rum.     ^.  Amen. 

Et  aspergat  Aqua  benedicta. 

)$(  BENEDICTIO  PANIS. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
^.  Dominus  vobiscum. 
^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DOMINE  Jesu  Christe,  panis  Angelorum,  panis 
vivus  seternae  vitee,  bene  ©  dicere  dignare  panem 
istum,  sicut  benedixisti  quinque  panes  in  deserto :  ut 
omnes  ex  eo  gustantes,  inde  corporis  et  animee  perci- 
piant  sanitatem.  Qui  vivis  et  regnas  in  saecula  ssecu- 
iorum.     ^.  Amen. 

Et  aspergat  Aqua  henedicta. 

g^  BENEDICTIO  NOVORUM  FRUCTUUM. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
ir,  Dominus  vobiscum. 
I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 


124  DE    BENEDICTIONIBUS. 


OREMUS. 


BENEDIC  )^  Domine  hos  novos  fructus  N.  et 
praesta :  ut  qui  ex  eis  in  tuo  sancto  nomine  ves- 
centur,  corporis  et  animae  salute  potiantur.  Per 
Christum  Dominum  nostrum.     I?.  Amen. 

Et  aspergantur  Jlqua  benedicta. 

gg  BENEDICTIO  AD  aUODCUMQUE  COMESTIBILE. 

J^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
;^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
^.  Dominus  vobiscum. 
I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

BENE  ®  Die,  Domine,  creaturam  istam  N.  ut  sit 
remedium  salutare  generi  humano :  et  praesta  per 
invocationem  sancti  nominis  tui ;  ut  quicumque  ex  ea 
sumpserint,  corporis  sanitatem,  et  animae  tutelam  per- 
cipiant.   Per  Christum  Dominum  nostrum.    I?.  Amen. 

Aspergat  id  Aqua  henedicta. 

BENEDICTIONES  AB  EPISCOPIS,  VEL  ALUS  FACUL- 
TATEM  HABENTIBUS  FACIEND^. 

BENEDICTIO    SACERDOTALIUM    INDUMENTORUM    IN    GENERE. 

J^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
X^.  Dominus  vobiscum. 
ij.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  125 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  qui  per  Mojsen 
famiilum  tuum  Pontificalia  et  Sacerdotalia  seu 
Levitica  vestimenta,  ad  explendiim  in  conspectii  tiio 
ministerium  eorum,  ad  honorem  et  decorem  nominis 
tui  fieri  decrevisti :  adesto  propitius  invocationibus 
nostris  ;  et  haec  indumenta  Sacerdotalia,  desuper  irri- 
gante  gratia  tua,  ingenti  benedictione  per  nostrse 
humilitatis  servitium  purifi  ^  care,  bene  >J(  dicere,  et 
con  ^  secrare  digneris,  ut  divinis  cultibus  et  sacris 
mysteriis  apta  et  benedicta  existant :  his  quoque  sacris 
vestibus  Pontifices,  et  Sacerdotes,  seu  Levitae  tui 
induti,  ab  omnibus  impulsionibus  seu.  tentationibus 
malignorum  spirituum  rauniti  et  defensi  esse  mere- 
antur;  tuisque  mysteriis  apte  et  condigne  servire  et 
inhaerere,  atque  in  his  tibi  placite  et  devote  perseve- 
rare  tribue.  Per  Christum  Dominum  nostrum. 
I^.  Amen. 

OREMUS. 

DEUS,  invictoj  virtutis  triumphator,  et  omnium 
rerum  creator  ac  sanctificator :  intende  propi- 
tius preces  nostras ;  et  hsec  indumenta  Leviticse, 
Sacerdotalis  et  Pontificalis  gloria,  ministris  tuis  fru- 
enda,  tuo  ore  proprio  bene  ©  dicere,  ^ancti  )^  ficare,  et 
conse  ^  crare  digneris  :  omnesque  eis  utentes,  tuis 
mysteriis  aptos,  et  tibi  in  eis  devote  ac  laudabiliter 
servientes,  gratos  efiicere  digneris.  Per  Dominum 
nostrum  Jesum  Christum,  etc 
11^ 


126  DE    BENEDICTIONIBUS. 


OREMUS. 


jOMINE  Deus  omnipotens,  qui  vestimenta  Poii- 
tificibus,  Sacerdotibus,  et  Levitis  in  visum  tab'er- 
naculi  foederis  necessaria  Mojsen  famulum  tuum 
agere  jussi^i,  eumque  spiritu  sapientias  ad  id  peragen- 
dum  replevisti :  base  vestimenta  in  usum  et  cultum 
mysterii  tui  bene  )^  dicere,  sancti  )J(  ficare,  et  conse  © 
crare  digneris ;  atque  ministros  Altaris  tui,  qui  ea  in- 
duerint,  septiformis  Spiritus  gratia  dignanter  repleri, 
atque  castitatis  stola,  beata  facias  cum  bonorum  fructu 
operum  ministerii  congruentis  immortalitate  vestiri. 
Per  Christum  Dominum  nostrum.     I^.  Amen. 

Deinde  aspergat  ipsa  indumenta  Aqua  henedicta. 

^  BENEDICTIO  MAPPARUM,  SIVE  LINTEAMINOI  ALTARIS. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  ccelum  et  terram. 
^.  Dominus  vobiscum. 
I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

EXAUDI  Domine  preces  nostras,  et  hsec  lintea- 
mina  sacri  Altaris  usui  praeparata  bene  )$(  dicere, 
et  sancti  ^  ficare  digneris.  Per  Christum  Dominum 
nostrum.     I^.  Amen. 

OREMUS. 

DOMINE  Deus  omnipotens,  qui  Mojsen  famulum 
tuum,  ornamenta  et  linteamina  facere  per  quadra- 
ginta  dies  docuisti,  quse  etiam  Maria  texuit,  et  fecit 


BE    BENEDICTIONIBUS.  127 

ill  usum  ministerii,  et  tabernaculi  foederis :  bene  ^ 
dicere,  sancti  ©  ficare,  et  conse  )$(  crare  digneris  liaix 
linteamina  ad  tegendum  involvendumque  Altare  glo- 
riosissimi  Filii  tui  Domini  nostri  Jesu  Christi :  Qui 
tecum  vivit  et  regnat  in  imitate  Spiritus  sancti  Deus, 
per  omnia  specula  s?eculoriim.  I^.  Amen. 
Deinde  aspergat  ea  Aqua  benedicta. 

)^  BENEDICTIO  CORPORALIUM. 

?v .  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
ij.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
"^r.  Dominus  vobiscum. 
I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 

O  REMUS. 

CLEMENTISSIME  Domine,  cujus  inenarrabiiis 
est  virtus,  cujus  mysteria  arcanis  mirabilibus 
celebrantur:  tribue,  quaesumus,  ut  hoc  linteamen  tuae 
propitiationis  bene  ©  dictione  sanctificetur  ad  conse- 
crandum  super  illud  Corpus  et  Sanguinem  Dei  et 
Domini  nostri  Jesu  Christi  Filii  tui :  Qui  tecum  vivit 
et  regnat  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus,  per  omnia 
saecula  sasculorum.     1^.  Amen. 

0RE3IUS. 

^MNIPOTENS  sempiterne  Deus,  bene  )©  dicere, 
sancti  )^  ficare,  et  conse  ©  crare  digneris  lintea- 
men istud  ad  tegendum  involvendumque  Corpus  et 
Sanguinem  Domini  nostri  Jesu  Christi  Filii  tui :  Qui 
tecum  vivit  et  regnat,  etc      ^.  Amen. 


128  DE    BENEDICTIONIBUS. 

OREiMUS. 

OMNIPOTENS  Deiis,  manibus  nostris  opem  tuae 
benedictionis  infunde:  ut  per  nostram  bene© 
dictionem  hoc  linteamen  sanctificetur,  et  Corporis  ac 
Sanguinis  Redemptoris  nostri  novum  sudarium,  Spiri- 
tus  sancti  gratia,  efficiatur.  Per  eumdem  Dominum 
nostrum  Jesum  Cliristum  Filium  tuum,  qui  tecum 
vivit  et  regnat  in  unitate  ejusdem  Spiritus  sancti 
Deus,  etc.     1^,  Amen. 

JEt  aspergat  Aqua  hcnedicfa. 

^  BENEDICTIO  TABERNACULI,  SEU  VASCULT  PRO  SACRO- 
SANCTA  EUCHARISTIA  CONSERVANDA. 

?^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
?^.  Dominus  vobiscum. 
j^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

^MNIPOTENS  sempiterne  Deus,  majestatem  tuam 

supplices  deprecamur,  ut  vasculum  hoc  pro  Cor- 

pore  Filii  tui  Domini  nostri  Jesu  Christi  in  eo  con- 

dendo  fabricatum,  bene  ^  dictionis  tuae  gratia  dicare 

digneris.     Per  eumdem  Dominum,  etc.     I?.  Amen. 

Deinde  aspergit  illud  Aqua  benedict  a. 

gg  BENEDICTIO  NOV.E  CRUCIS. 

"p",  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

I^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

J^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

Ig.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

j2r.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


DE    BENEDICTIONIEUS.  129 

OREMUS.  ORATIO. 

ROGAMUS  te,  Domine  sancte,  Pater  omnipo- 
tens,  aeterne  Deus :  ut  digneris  bene  ©  dicere 
hoc  signum  Crucis  tuae,  ut  sit  remedium  salutare 
generi  humano ;  sit  soliditas  fidei,  profectus  bonorum 
operum,  redemptio  animarum,  sit  solanien,  et  protec- 
tion ac  tutela  contra  saeva  jacula  inimicorum.  Per 
Christum  Dominum  nostrum.     I^.  Amen. 

ALIA  ORATIO  AD  IDEM. 

lENE  ©  Die  Domine  Jesu  Christe  banc  Crucem 
tuam,  per  quam  eripuisti  mundum  a  potestate 
dagmonum,  et  superasti  passione  tua  suggestorem  pec- 
cati,  qui  gaudebat  in  praevaricatione  primi  hominis 
per  ligni  vetiti  sumptionem.  [Hie  aspergat  Aqua  bene- 
dicta.)  Sanctificetur  hoc  signum  Crucis  in  nomine 
Patris,  )^  et  Filii,  ©  et  Spiritus  ©  sancti,  ut  orantes 
inclinantesque  se  propter  Dominum  ante  istam  Cru- 
cem, inveniant  corporis  et  animae  sanitatem.  Per 
Cliristum  Dominum  nostrum,     ij.  Amen. 

Posted  Sacerdos  gennflexus  ante  Crucem  devote  ado- 
rat,  et  osculatur,  et  idem  faciunt  quicumque  voluerint» 

BENEDICTIO    IMAGINUM   JESU    CHRIST!    DOMINI    NOSTRI, 
B.    VIRGINIS    MARI^,  ET    ALIOEUM    SANCTORUM. 

^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^,,  Qui  fecit  coelum  et  terram. 
7^.  Dominus  vobiscum. 
I?.  Et  cum  spiritu  tuo. 


130  DE    BENEDICTIONIBUS. 

OREMUS.  ORATIO. 

OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  qui  Sanctorum 
tuorum  imagines  (sive  effigies)  sculpi  aut  pingi 
non  reprobas,  ut  quoties  illas  oculis  corporeis  intue- 
mur,  toties  eorum  actus  et  sanctitatem  ad  imitandum 
memoriae  oculis  meditemur :  banc,  qusesumus,  imagi- 
nem  (seu  sculpturam)  in  bonorem  et  memoriam  uni- 
geniti  Filii  tui  Domini  nostri  Jesu  Cbristi,  {vel  beatis- 
simae  virginis  Marias  Matris  Domini  nostri  Jesu  Cbristi, 
vel  beati  N.  Apostoli  tui,  vel  Martjris,  vel  Confessoris, 
aut  Pontificis,  ant  Virginis)  adaptatam  bene  )^  dicere 
et  sancti  )^  ficare  digneris :  et  prsesta,  ut  quicumque 
coram  ilia  unigenitum  Filium  tuum  (vel  beatissimam 
Virginem,  vel  gloriosum  Apostolum,  sive  Martyrem, 
sive  Confessorem,  aut  Virginem)  suppliciter  colere  et 
honorare  studuerit,  illius  meritis  et  obtentu,  a  te  gra- 
tiam  in  praesenti,  et  seternam  gloriam  obtineat  in 
futurum.  Per  eumdem  Cbristum  Dominum  nostrum. 
I^.  Amen. 

Ultimo  aspergat  Aqua  hehedicta, 

RITUS   BENEDICENDI  ET  IMPONENDI  PRIMARIUM  LAPTDEM  PRO 

ECCLESIA  iEDIFICANDA,   SERVANDUS  A    SACERDOTE 

FACULTATEM  HABENTE  AB  EPISCOPO. 

ICCLESIAM  ex  Episcopi  auctoritate  tantum, 
juxta  sacrorum  Canonum  decreta,  sedificari  fas 
est.  Si  vero  Sacerdos  ejus  aedificationis  primarium 
lapidem  benedicendi  potestatem  habens,  ejusmodi 
functionem  peragat,  bunc  ritum  servabit. 

Pridie  quam  primarius  lapis  benedicatur,  ligneam 
Crucem  in  loco  ubi  debet  esse  Altare,  iigat  ipse  vel 
alius  Sacerdos.     Sequenti  vero  die  lapis  in  Ecclesiae 


DE    BENEDICTIONIBUS.  131 

fundatione   ponendus,   qui   debet   esse   quadratus    et 
angularis,  benedicatur  hoc  niodo. 

Sacerdos  indutiis  amictu,  alba,  cingulo,  stola,  et 
pluviali  albi  colons,  adhibitis  aliquot  Sacerdotibus  et 
Clericis,  salem  et  aquam  benedicit,  nisi  prius  in 
promptu  habeat  jam  benedictam  ordinaria  benedic- 
tione,  ut  sup.  fol.  114.  Et  interim  dum  cantatur  a 
Clericis  Antiphona  cum  Psalmo  sequenti,  aspergit 
locum  ubi  Crux  posita  est,  cum  aqua  benedicta. 

Ant.  Signum  salutis  pone  Domine  Jesu  Christe  in 

loco  isto,  et  non  permittas  introire  angelum  percu- 

tientem. 

PSALMUS  83. 

UAM  dilecta  tabernacula  tua  Domine  virtutum !  * 
concupiscit  et  deficit  anima  mea  in  atria  Domini. 

Cor  meum  et  caro  mea  *  exultaverunt  in  Deum 
vivum. 

Etenim  passer  invenit  sibi  domum :  *  et  turtur 
nidum  sibi,  ubi  ponat  puUos  suos. 

Altaria  tua  Domine  virtutum  :  *  Rex  meus,  et  Deus 
meus. 

Beati,  qui  habitant  in  dome  tua  Domine :  *  in  saecula 
saeculorum  laudabunt  te. 

Beatus  vir,  cujus  est  auxilium  abs  te :  *  ascensiones 
in  corde  suo  disposuit,  in  valle  lacrjmarum,  in  loco 
quem  posuit. 

Etenim  benedictionem  dabit  legislator,  ibunt  de 
virtute  in  virtutem :  *  videbitur  Deus  deorum  in  Sion. 

Domine  Deus  virtutum  exaudi  orationem  meam  :  * 
auribus  percipe  Deus  Jacob. 

Protector  noster  aspice  Deus :  *  et  respice  in  faciem 
Christi  tui. 


132  DE    BENEDICTIONIBUS. 

Quia  melior  est  dies  una  in  atriis  tuis  *  super  millia. 

Elegi  abjectus  esse  in  domo  Dei  mei :  *  magis  quam 
habitare  in  tabernaculis  peccatorum. 

Quia  misericordiam  et  veritatem  diligit  Deus :  * 
gratiam  et  gloriam  dabit  Dominus. 

Non  privabit  bonis  eos  qui  ambulant  in  innocentia:* 
Domine   virtutum,    beatus    homo    qui   sperat    in   te. 

Gloria  Patri,  et  Filio. 

Finito  PsalmOy  Sacerdos  versus  ad  locum  per  eum 
aspersum  dicit: 

OREMUS. 

DOMINE  Deus,  qui  licet  coelo  et  terra  non  capia- 
ris,  domum  tuam  dignaris  habere  in  terris,  ubi 
nomen  tuum  jugiter  invocetur :  locum  hunc,  quaesu- 
mus,  beatae  Marias  semper  Virginis,  et  beati  N.  {nomi' 
nando  Sanctum  vel  Sanctaniy  in  ciijus  honorem  ac  nomen 
fundabitur  Ecclesia)  omniumque  Sanctorum  interce- 
dentibus  meritis,  sereno  pietatis  tu^  intuitu  visita,  et 
per  infusionem  gratise  tuae  ab  omni  inquinamento  puri- 
fica,  purificatumque  conserva ;  et  qui  dilecti  tui  David 
devotionem  in  filii  sui  Salomonis  opere  complevisti,  in 
hoc  opere  desideria  nostra  perficere  digneris,  effugi- 
antque  otnnes  hinc  nequitiae  spirituales.  Per  Domi- 
num  nostrum  Jesum  Christum  Filium  tuum,  qui  tecum 
vivit  et  regnat  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus,  per 
omnia  saecula  saeculorum.     ^.  Amen. 

Posted,  stans  henedicit  primarium  lapidem,  dicens: 
"f^,  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 
^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  ISS 

J^.  Sit  nomen  Domini  benedictum. 
^.  Ex  hoc  nunc  et  usque  in  saeculum. 
t^.  Lapidem,  quern  reprobaverunt  aedificantes. 
^.  Hie  factus  est  in  caput  anguli. 
if,  Tu  es  Petrus. 

]$.  Et  super  banc  petram  asdificabo  Ecclesiam  meam. 
'P',  Gloria  Patri,  et  Filio,  et  Spiritui  sancto. 
I^.  Sicut  erat  in  principio,  et  nunc,  et  semper,  et 
in  sascula  saeculorum.     Amen. 

OREMUS. 

|OMINE  Jesu  Christe  Fili  Dei  vivi,  qui  es  verus 
omnipotens  Deus,  splendor  et  imago  aeterni 
Patris,  et  vita  ceterna,  qui  es  lapis  angularis  de  monte 
sine  manibus  abscissus,  et  immutabile  fundamentum; 
hunc  lapidem  collocandum  in  tuo  nomine  confirma, 
et  tu,  qui  es  principium  et  finis,  in  quo  principio  Deus 
Pater  ab  initio  cuncta  creavit,  sis,  quaesumus,  princi- 
pium, et  incrementum,  et  consummatio  ipsius  operis, 
quod  debet  ad  laudem  et  gloriam  tui  nominis  inchoari. 
Qui  cum  Patre  et  Spiritu  sancto  vivis  et  regnas  Deus, 
per  omnia  saecula  sfficulorum.     l|.  Amen. 

Tunc  aspergit  lapidem  ipsum  Jlqua  benedicta,  et  ac- 
cepio  cultro,  per  singulas  partes  sculpit  in  eo  signum 
Crucis,  dicens : 

In  nomine  Patris,  ©  et  Filii,  '^  et  Spiritus  ©  sancti. 
^.  Amen. 

Quo  facto  dicit : 

12 


134 


DE    BENEDICTIONIBUS. 


ORorus. 

lENEDIC  )$(  Domine  creaturam  istam  lapidis,  ct 
praesta  per  invocationem  sancti  tui  nominis,  ut 
quicumque  ad  banc  Ecclesiam  ffidificandam  pura 
mente  auxiliura  dederint,  corporis  sanitatem,  et  ani- 
mae  medelam  percipiant.  Per  Christum  Dominura. 
nostnim.    ^.  Amen. 

Posted  dicantur  Litanix : 

"YRIE  eleison. 
Christe  eleison. 
Kyrie  eleison. 
Christe  audi  nos. 
Christe  exaudi  nos. 
Pater  de  coelis  Deus, 
Fill  Redemptor  mundi  Deus, 
Spiritus  sancte  Deus, 
Sancta  Trinitas  unus  Deus, 
Sancta  Maria, 
Sancta  Dei  genitrix, 
Sancta  Virgo  virgintim, 
Sancte  Michael,  ^ 

Sancte  Gabriel, 
Saucte  Raphael, 
Omnes  sancti  Angeli  et  Archangel!,    Orate  pro  nobis. 
Omnes  sancti  beatorum  spirituum  ordines,  Orate. 

Sancte  Joannes  Baptista, 
Sancte  Joseph, 

Omnes  sancti  Patriarchae  et  Prophetse, 
Sancte  Petre, 


Miserere  nobis. 
Miserere  nobis. 
Miserere  nobis. 
Miserere  nobis. 
Ora  pro  nobis. 

Ora. 

Ora. 

Ora. 

Ora. 

Ora. 


Ora. 
Ora. 

Orate. 
Ora. 


DE    BENEDIGTIONIBUS.  135 

Sancte  Paule,  Ora. 

Sancte  Andrea,  Ora. 

Sancte  Jacobe,  Ora. 

Sancte  Joannes,  Ora. 

Sancte  Thoma,  Ora. 

Sancte  Jacobe,  Ora. 

Sancte  Philippe,  Ora. 

Sancte  Bartholomaee,  Ora. 

Sancte  Matthaee,  Ora. 

Sancte  Simon,  Ora. 

Sancte  Thaddase,  Ora. 

Sancte  Mathia,  Ora. 

Sancte  Barnaba,  Ora. 

Sancte  Luca,  Ora. 

Sancte  Marce,  Ora. 

Omnes  sancti  Apostoli  et  Evangelistae,  Orate. 

Omnes  sancti  Discipuli  Domini,  Orate. 

Omnes  sancti  Innocentes,  Orate. 

Sancte  Stephane,  Ora. 

Sancte  Laurenti,  Ora. 

Sancte  Vincenti,  Ora. 

Sancti  Fabiane  et  Sebastiane,  Orate. 

Sancti  Joannes  et  Paule,  Orate. 

Sancti  Cosma  et  Damiane,  Orate. 

Sancti  Gervasi  et  Protasi,  Orate. 

Omnes  sancti  Martjres,  Orate. 

Sancte  Silvester,  Ora. 

Sancte  Gregori,  Ora. 

Sancte  Ambrosi,  Ora. 

Sancte  Augustine,  Ora. 


136 


DE    BENEDICTIONIBUS. 


Sancte  Hieronyme,  Ora. 

Sancte  Marline,  Ora. 

Sancte  Nicolae,  Ora. 

Omnes  sancti  Pontifices  et  Confessores,  Orate. 

Omnes  sancti  Doctores,  Orate. 

Sancte  Antoni,  Ora. 

Sancte  Benedicte,  Ora. 

Sancte  Bernarde,  Ora. 

Sancte  Dominice,  Ora. 

Sancte  Francisce,  Ora. 

Omnes  sancti  Sacerdotes  et  Levitze^  Orate. 

Omnes  sancti  Monachi  et  Eremitse,  Orate. 

Sancta  Maria  Magdalena,  Ora. 

Sancta  Agatha,  Ora. 

Sancta  Lucia,  Ora., 

Sancta  Agnes,  Ora. 

Sancta  Csecilia,  Ora. 

Sancta  Catharina,  Ora. 

Sancta  Anastasia,  Ora. 

Omnes  sanctae  Yirgines  et  Viduae,  Orate. 
Omnes  Sancti  et  Sanctae  Dei,  Intercedite  pro  nobis. 
Propitius  esto,  Parce  nobis  Domine. 
Propitius  esto,  Exaudi  nos  Domine. 
Ab  omni  malo.                                 Libera  nos  Domine. 

Ab  omni  peccato.  Libera. 

Ab  ira  tua.  Libera. 

A  subitanea  et  improvisa  morte.  Libera. 

Ab  insidiis  diaboli,  Libera. 

Ab  ira,  et  odio,  et  omni  mala  voluntate.  Libera. 

A  spiritu  fornicationis.  Libera. 


DE    BENEDICTI0NIBU9.  1S7 

A  fulgure  et  tempestate,  Libera. 

A  morte  perpetua,  Libera. 

Per  mysterium  sanctae  incarnationis  tuae,  Libera. 

Per  adventum  tuum,  Libera. 

Per  nativitatem  tuam,  Libera. 

Per  baptismum  et  sanctum  jejunium  tuum,        Libera. 
Per  crucem  et  passionem  tuam.  Libera. 

Per  mortem  et  sepulturam  tuam,  Libera. 

Per  sanctam  resurrectionem  tuam,  Libera. 

Per  adrairabilem  ascensionem  tuam.  Libera. 

Per  adventum  Spiritus  sancti  Paracliti,  Libera. 

In  die  judicii,  Libera. 

Peccatores,  Te  rogamus  audi  nos. 

Ut  nobis  parcas,  Te  rogamus. 

Ut  nobis  indulgeas,  Te  rogamus. 

Ut  ad  veram  pcenitentiam  nos  perducere  digneris,  Te 

rogamus. 
Ut  Ecclesiam  tuam  sanctam  regere  et  conservare  dig- 
neris, »  Te  rogamus. 
Ut   domnum  Apostolicum,  et  omnes   Ecclesiasticos 

ordines  in  sancta  religione  conservare  digneris,  Te 

rogamus. 
Ut  inimicos  sanctae  Ecclesiee  humiliare  digneris,  Te 

rogamus. 
Ut  Regibus  et  Principibus  Christianis  pacem  et  veram 

concordiam  donare  digneris,    Te  rogamus  audi  nos. 
Ut  cuncto  populo  Christiano  pacem  et  unitatem  largiri 

digneris,  Te  rogamus. 

Ut  nosmetipsos  in  tuo  sancto  servitio  confortare  et 

conservare  digneris,  Te  rogamus. 

12* 


138  DE    BENEDICTIONIBUS. 

Ut  mentes  nostras  ad  coelestia  desideria  erigas,  Te 

rogamus. 
Ut  omnibus  benefactoribus  nostris  sempiterna  bona 

retribuas,  Te  rogamus. 

Ut  animas  nostras,  fratrum,  propinquorum,  et  bene- 

factorum    nostrorum    ab    aeterna    damnatione   eri- 

pias,  Te  rogamus. 

Ut   fructus   terras   dare   et   conservare   digneris,   Te 


Ut  omnibus  fidelibus  defunctis  requiem  aeternam  do- 

nare  digneris,  Te  rogamus. 

Ut  nos  exaudire  digneris,  Te  rogamus. 

Fill  Dei,  Te  rogamus. 

Agnus  Dei,   qui  tollis   peccata  mundi,   Parce  nobis 

Domine. 
Agnus   Dei,  qui   tollis  peccata  mundi,   Exaudi  nos 

Domine. 
Agnus  Dei,  qui  tollis  peccata  mundi.  Miserere  nobis. 

Christe  audi  nos. 

Christe  exaudi  nos. 

Kyrie  eleison. 

Christe  eleison. 

Kyrie  eleison. 

Post  Litanias,  parato  cxmento,  et  csementario  assis- 
tejite,  Sacerdos  inchoaty  Clericis  prosequentibus,  Anti- 
phonam : 

Mane  surgens  Jacob  erigebat  lapidem  in  titulum : 

fundens  oleum  desuper,  votum  vovit  Domino :    Vere 

locus  iste  sanctus  est,  et  ego  nesciebam. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  139 


PSALMUS  126. 


NISI  Dominus  sedificaverit  domum,  *  In  vanum 
laboraverunt  qui  sedificant  earn. 

Nisi  Dominus  custodierit  civitatem,  *  frustra  vigilat 
qui  custodit  earn. 

Vanum  est  vobis  ante  lucem  surgere :  *  surgite 
postquam  sederitis,  qui  manducatis  panem  doloris. 

Cum  dederit  dilectis  suis  somnum  :  *  ecce  hereditas 
Domini,  filii ;  merces,  fructus  ventris. 

Sicut  sagittse  in  manu  potentis :  *  ita  filii  excussorum. 

Beatus  vir,  qui  implevit  desiderium  suum  ex  ipsis :  * 
non  confundetur,  cum  loquetur  inimicis  suis  in  porta. 

Gloria  Patri. 

Quo  dido,  Sacerdos  sfans  tangit  et  ponit  ipsum  pri- 
marium  lapidem  in  fundament o,  dicens: 

In  fide  Jesu  Christi  collocamus  Lapidem  istum  pri- 

marium  in  hoc  fundamento,  in  nomine  Patris,  ©  et 

Filii,  ©  et  Spiritus  "^  sancti,  ut  vigeat  vera  fides  hic, 

et  timor  Dei,  fraternaque  dilectio;  et  sit  hic  locus 

destinatus  orationi,  et  ad  invocandum  et  laudandum 

nomen  ejusdem  Domini  nostri  Jesu  Christi,  qui  cum 

Patre  et   Spiritu   sancto  vivit  et   regnat   Deus,  per 

omnia  sascula  saeculorum.     :^.  Amen. 

Interim  cxmentarius  local  ipsum  lapidem  cum  cxmen- 
to ;  posted  Sacerdos  spar  git  super  lapidem  Aquam 
benedictam,  dicens : 

Asperges  me  Domine  hjssopo,  et  mundabor;  lava- 

bis  me,  et  super  nivem  dealbabor.    Psalm.  Miserere 

mei  Deus,  secundum  magnam,  ut  supra,  fol.  83,  et 

dicitur  totus  cum  Gloria  Patri. 


140  DE    BENEDICTIONIBUS. 

Quo  dido,  Sacerdos  spargit  Aquam  lenedidam  per 
omnia  fundament  a,  si  sunt  aperta:  si  verb  non  suni 
aperta^  circuit  aspergendo  fundamenta  Ecdesix  desig-* 
nata.  Et  indpiens  aspergere  inchoat  A7itiphonam, 
Clero  prosequente : 

O  quam  metuendus  est  locus  iste  !  vere  non  est  hic 

aliud,  nisi  domus  Dei,  et  porta  coeli. 

PSALMUS  86. 

FUNDAMENTA  ejus  in  montibus  Sanctis:  *  dili- 
git  Dorhinus  portas  Sion  super  omnia  taberna- 
cula  Jacob. 

Gloriosa  dicta  sunt  de  te,  *  civitas  Dei. 

Memor  ero  Rahab  et  Babylonis  *  scientium  me. 

Ecce  alienigenae,  et  Tjrus,  et  populus  ^thiopum,  * 
hi  fuerunt  illic. 

Numquid  Sion  dicet :  Homo,  et  homo  natus  est  in 
ea :  *  et  ipse  fundavit  earn  Altissimus  ? 

Dominus  narrabit  in  scripturis  populorum,  et  prin- 
cipum;  *  horum,  qui  fuerunt  in  ea. 

Sicut    laetantium   omnium   *  habitatio   est   in   te. 

Gloria  Patri. 

Ant.  0  quam  metuendus  est  locus  iste !  vere  non 

est  hic  aliud,  nisi  domus  Dei,  et  porta  coeli. 

Interim  aspergendo  procedit  usque  ad  fundamenta 
aperta,  sen  desigaata,  et  repetita  Antiphona,  stans  didt: 

Oremus. 

Ministri :  Flectamus  genua. 

^.  Levate. 

OMNIPOTENS  et  misericors  Deus,  qui  Sacerdo- 
tibus  tuis  tantam  prse  ceteris  gratiam  contulisti, 
ut  quidquid  in  tuo  nomine  digne  perfecteque  ab  eis 


DE    BENEDICTIONIBUS.  141 

agitur,  a  te  fieri  credatur:  qusesumus  immensam  cle- 
raentiam  tuam,  ut  quidquid  modo  visitaturi  sumus, 
visiles;  et  quidquid  benedicturi  sumus,  bene^dicas: 
sitque  ad  nostrae  humilitatis  introitum,  Sanctorum 
tuorum  meritis,  fuga  dsemonum,  Angeli  pacis  ingres- 
sus.     Per   Christum  Dominum  nostrum.     ^.   Amen. 

|EUS,  qui  ex  omnium  cohabitatione  Sanctorum 
asternum  majestati  tua3  condis  liabitaculum :  da 
aedificationi  tuoe  incrementa  coelestia;  ut  quod  te  ju- 
bente  fundatur,  te  largiente  perficiatur.  Per  Chris- 
tum Dominum  nostrum.     I?.  Amen. 

RITUS     BENEDICENDI    NOVAM     ECCLESIAM,    SEU    ORATORIUM 

PUBLICUM,    UT    IBI    SANCTISSIMUM    MISS^E 

SACRIFICIUM    CELEBRARI    P03SIT, 

SACERDOS  novam  Ecclesiam  de  licentia  Episcopi 
benedicturus,  ut  in  ea  divinum  sacrificium  Missae 
rite  celebretur,  stola  ac  pluviali  albi  coloris  indutus, 
aliquot  Sacerdotibus  et  Clericis  adhibitis,  praelata 
Cruce  media  inter  duos  Clericos  deferentes  cereos 
accensos,  mane  procedit  ad  primariam  Ecclesiae  vel 
Oratorii  januam;  ubi  stans  capite  aperto,  conversus 
ad  eam  dicit  absolute  Orationem  : 

ACTIONES  nostras,  quassumus  Domine,  aspirando 
prceveni,  et  adjuvando  prosequere :  ut  cuncta 
nostra  oratio  et  operatio  a  te  semper  incipiat,  et  per 
te  coepta  finiatur.  Per  Christum  Dominum  nostrum. 
Amen. 

Deinde  incJioat  Anfiphonam :  Asperges  me  Domine, 
etc.  et  Clerus  alternatim  dicit  Psahnum  Miserere  mei 
Deus,  ut  supra,  fol.  83.     In  fine  Gloria  Patri. 


142  DE    BENEDICTIONIBUS. 

Interim  circiimdans  exterius  Ecclesiam  (quss  intus 
debet  esse  vacua  et  niida,  et  pariter  altaria  nuda,  ex- 
cluso  populo,  donee  ahsoluta  sit  benedictio)  et  Sacerdos 
accepto  aspergillo  ex  herba  hyssopi,  ad  ejus  dexteram 
se  converiens,  parietes  Ecclesise  in  superiori  partCy  et 
in  fundamentis,  cum  Aqua  benedict  a  aspergitj  dicens: 

Asperges  me  Domine  hyssopo,  et  mundabor ;  lava- 

bis  me,  et  super  nivem  dealbabor. 

Beversi  ad  locum  unde  Processio  initium  habuit, 
repetita  Antiphona  a  Clero,  Sacerdos  stans  ut  priUs 
versUs  Ecclesiam^  dicit : 

Oremus,  et  ministri :  Flectamus  genua. 

]^.  Levate. 

ORATIO. 

DOMINE  Deus.  qui  licet  coelo  et  terra  non  capla- 
ris,  domum  tuam  dignaris  habere  in  terris,  ubi 
nomen  tuum  jugiter  invocetur :  locum  hunc,  quaesu- 
mus,  beata3  Mariae  semper  Virginis,  et  beati  N.  omni- 
umque  Sanctorum  intercedentibus  meritis,  sereno 
pietatis  tuae  intuitu  visita,  et  per  infusionem  gratiae 
tuae  ab  omni  inquinamento  purifica,  purificatumque 
conserva;  et  qui  dilecti  tui  David  devotionem  in  filii 
sui  Salomonis  opere  complevisti,  in  hoc  opere  desi- 
deria  nostra  perficere  digneris,  efFugiantque  omnes 
hinc  nequitiae  spirituales.   Per  Dominum  nostrum,  etc. 

Qua  Jinita  Oratione,  omnes  bini  in  Ecclesiam  in- 
trantes  ad  altare  majus procedunt,  Litanias  decantanteSy 
ut  supra,  fol.  134. 

Ubi  dictum  fuerit,  Ut  omnibus  fidelibus  defunctis 

requiem  aeternam  donare  digneris,  Te  rogamus  audi 

nos,  surgit  Sacerdos,  et  intelligibili  voce  dicit:     Ut; 


DE    BENEDICTIONIBUS.  145 

hanc  Ecclesiam,  et  Altare  ad  honorem  tuum,  et  nomen 
Sancti  tui  N.  purgare  et  bene  ©  dicere  digneris,  Te 
rogamus  audi  nos.  Cum  dicit,  benedicere,  manu  dex- 
ter a  henedicit  Ecclesiam ,  et  Altare,  deinde  ut  prim 
genuflectit,  donee  perjiciantur  Lit  anise ;  et  Cantores 
prosequuniur : 

Ut  nos  exaudire  digneris,  Te  rogamus  audi  nos. 
Fili  Dei,  Te  rogamus  audi  nos.     Agnus  Dei,  etc. 

Dicto  ultimo  Kyrie  eleison,  Sacerdos  starts  dicit : 
Oremus.     Ministri:  Flectamus  genua.    ^.  Levate. 

PRJEVENIAT  nos,  quaisumus  Domine,  miseri- 
cordia  tua;  et  intercedentibus  omnibus  Sanctis 
tuis,  voces  nostras  dementia  tu33  propitiationis  anti- 
cipet.     Per  Christum  Dominum  nostrum.    ^,  Amen. 

Turn  distans  ah  Mtari  congruenii  spatio  genujiexus, 
et  se  sxgnanSy  dicit:  Deus  in  adjutorium  meum  in- 
tend e,  et  staiim  surgit  Clero  respondente :  Domine  ad 
adjuvandum  me  festina,  ipse  verb  stans  dicit :  Gloria 
Patri,  et  Filio,  et  Spiritui  sancto.  Chorus  respondet : 
Sicut  erat  in  principio,  etc.  Posted  Sacerdos  dicit, 
Oremus.     Ministri,  Flectamus  genua.     ^.  Levate. 

ORATIO. 

OMNIPOTENS  et  misericors  Deus,  qui^Sacerdo- 
tibus  tuis  tantam  prae  ceteris  gratiam  contulisti, 
ut  quidquid  in  tuo  nomine  digne  perfecteque  ab  eis 
agitur,  a  te  fieri  credatur:  quaesumus  immensam  cle^ 
mentiam  tuam,  ut  quidquid  modo  visitaturi  sumus, 
visites  ;  et  quidquid  benedicturi  sumus,  bene  ®  dicas  % 
sitque  ad   nostrae    humilitatis   introitum.   Sanctorum 


144  DE    BENEDICTIONIBUS. 

tuorum  meritis,  fuga  da;monum,  Angeli  pacis  ingres- 
sus.  Per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum  Filium 
tuum,  qui  tecum  vivit  et  regnat  in  unitate  Spiritus 
sancti  Deus,  per  omnia  saecula  sseculorum.     Amen. 

His  dictis  inchoat  Antiphonam:  Benedic  Domine 
domum  istam  nomini  tuo  sedificatam,  cum  iribus 
Psalmis  sequentihus,  videlicet: 

PSALMUS   119. 

D  Dominum,  cum  tribularer  clamavi :  *  et  exau- 
divit  me. 

Domine  libera  animam  meam  a  labiis  iniquis,  *  et  a 
lingua  dolosa. 

Quid  detur  tibi,  aut  quid  apponatur  tibi  *  ad  lin- 
guam  dolosam  ? 

Sagittce  potentis  acuta),  *  cum  carbonibus  desola- 
toriis. 

Heu  mihi,  quia  incolatus  meus  prolongatus  est; 
habitavi  cum  habitantibus  Cedar :  *  multum  incola 
fuit  anima  mea. 

Cum  his  qui  oderunt  pacem,  eram  pacificus:  *  cum 
loquebar  illis,  impugnabant  me  gratis.     Gloria  Patri. 

PSALMUS  120. 

LEV  AVI  oculos  meos  in   montes,  *  unde  veniet 
auxilium  mihi. 
Auxilium  meum  a  Domino,  *  qui  fecit  coelum  et 
terram. 

Non  det  in  commotionem  pcdesn  tuum:  *  neque 
dormitet  qui  custodit  te. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  145 

Ecce  non  dormitabit,  neque  dormiet,  *  qui  custodit 
Israel. 

Dominus  custodit  te,  Dominus  protectio  tua  *  super 
manuni  dexteram  tuam. 

Per  diem  sol  non  uret  te :  *  neque  luna  per  noctem. 

Dominus  custodit  te  ab  omni  malo:  *  custodiat  ani- 
mam  tuam  Dominus. 

Dominus  custodiat  introitum  tuum,  et  exitum 
tuum;  *  ex  hoc  nunc  et  usque  in  saeculum. 

Gloria  Patri. 

PSALMUS   121. 

L STATUS  sum  in  his,  quae  dicla  sunt  mihi :  *  in 
domum  Domini  ibimus. 

Stantes  erant  pedes  nostri,  *  in  atriis  tuis  Jerusalem. 

Jerusalem,  quae  asdificatur  ut  civitas  :  *  cujus  parti- 
cipatio  ejus  in  idipsum. 

lUuc  enim  ascenderunt  tribus,  tribus  Domini:  * 
testimonium  Israel  ad  confitendum  nomini  Domini. 

Quia  illic  sederunt  sedes  in  judicio,  *  sedes  super 
domum  David. 

Rogate  quae  ad  pacem  sunt  Jerusalem  :  *  et  abun- 
dantia  diligentibus  te. 

Fiat  pax  in  virtute  tua :  *  et  abundantia  in  turribus 
tuis. 

Propter  fratres  meos,  et  proximos  meos,  *  loquebar 
pacem  de  te : 

Propter  domum  Domini  Dei  nostri,  *  quaesivi  bona 
tibi.     Gloria  Patri. 
13 


146  DE    BENEDICTIONIBUS. 

Ant.   Benedic   Domine   domum  istam  nomini  tuo 

sedificatam. 

Interim  aspergit  interius  parietes  in  parte  superiori 
et  inferioriy  inchoans  aspersionem  d  parte  Evangelii, 
dicens : 

Asperges  me  Domine,  etc. 

Turn  ad  Altare  reversus^  dicit:  Oremus.  Flectamus 
genua.     ^.  Levate. 

j^EUS,  qui  loca  nomini  tuo  dicanda  sanctificas, 
efFunde  super  banc  orationis  domum  gratiam 
tuam,  ut  ab  omnibus  bic  nomen  tuum  invocantibus 
auxiiium  tuce  misericordiae  sentiatur.  Per  Dominum 
nostrum  Jesum  Cbristum  Filium  tuum,  qui  tecum 
vivit  et  regnat  in  unitate  Spiritus  sancti  Deus,  per 
omnia  saecula  saeculorum.     1^,  Amen. 

His  peractiSf  dicitur  Missa  de  tempore  occurrenti, 
vel  de  Sancto, 

Ecclesia  vero  quamvis  a  simplici  Sacerdote,  ut  supra 
sit  benedicta,  ah  Episcopo  tamen  consecranda  est. 

RITUS    RECONCILIANDI    ECCLESIAM    VIOLATAM,    SI    NONDUM 
ERAT   AB    EPISCOPO    CONSECRATA. 

ECCLESIjE  violatae  reconciliatio  per  Sacerdotem 
ab  Episcopo  delegatum  fiat  hoc  modo.  Altare 
Ecclesiee  omnino  nudetur,  provideaturque  ut  Ecclesia 
possit  libere  circumiri  tam  exterius  quam  interius,  si 
fieri  potest.  Paretur  vasculum  cum  Aqua  benedicta, 
et  aspergillum  de  herba  hyssopo  factum.  Sacerdos 
indutus  amictu,  alba,  cingulo,  stola,  et  pluviali  albo, 
adhibitis  aliquot  Sacerdotibus  et  Clericis,  procedit  ad 
primariam  Ecclesiae  portam :  ubi  stans  Antiphonam 
incipit,  dicens,  Clero  prosequente :  Asperges  me  Do- 
mine hyssopo,  et  mundabor  ;  lavabis  me,  et  super  nivem 
dealbabor,    Psalmus.  Miserere  met  Deus,  ut  supra. 


DE    BENEDICTIONIEUS.  147 

fol.  83,  totus  cum  Gloria  Patri.  Quo  finite,  Antiphona 
repetitur.  Interim  dum  Antiphona  et  Psalmus  dicun- 
tur,  Sacerdos  cum  Aqua  benedicta  aspergit  in  circuitu 
extrinsecus  Ecclesiam,  et  Coemeterium,  simul  asper- 
gendo  alternatim  ad  parietes  Ecclesiae,  ad  terram 
Coemeterii,  pr^sertim  ad  loca  contaminata.  Quo  facto, 
redit  ad  locum,  ubi  incepit  aspergere,  et  stans  dicit : 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  et  misericors  Deus,  qui  Sacerdo- 
tibus  tuis  tantam  prse  ceteris  gratiam  contulisti, 
ut  quidquid  in  tuo  nomine  digne  perfecteque  ab  eis 
agitur,  a  te  fieri  credatur :  quaesumus  immensam  cle- 
mentiam  tuam,  ut  quod  modo  visitaturi  sumus,  visites; 
et  quidquid  benedicturi  sumus,  bene  8B  dicas  :  sitque 
ad  nostras  humilitatis  introitum,  Sanctorum  tuorum 
mentis,  fuga  deemonum,  Angeli  pacis  ingressus.  Per 
Christum  Dominum  nostrum.     ^^.  Amen. 

Deinde  Sacerdos  incipit  Litanias,  ut  supra,  fol.  134, 
et  ingre.ditur  Ecclesiam  cum  Clero,  cantando  eas,  acce- 
ditque  ante  Altar e  majus,  coram  quo  genuflectit ; 
cumque  dictum  fuerit : 

Ut  omnibus  fidelibus  defunctis  requiem  steruam 
donare  digneris.  ^.  Te  rogamus  audi  nos.  Sacerdos 
surgit,  et  clara  voce  dicit :  Ut  banc  Ecclesiam,  et  Al- 
tare  hoc,  ac  Coemeterium  purgare,  et  recon  fig  ciliare 
digneris,  Te  rogamus,  etc. 

Quibus  dictis,  rursiis  genuflectit,  et  Litanise  perflci- 
untur,  Quibus  flnitis,  Sacerdos  versus  ad  dictum 
Altar e  dicit,  Oremus.  £t  Ministri,  Flectamus  genua. 
^.  Levate. 


148  DE    BENEDICTIONIBtJS. 

PRiEVENIAT  nos,  quaesumus  Domine,  miseri- 
cordia  tua :  et  intercedentibus  omnibus  Sanctis 
tuis,  voces  nostras  dementia  tuse  propitiationis  anti- 
cipet.    Per  Christum  Dominum  nostrum»    1^.  Amen. 

Deinde  Sacerdos  genufledit  ante  Altar e,  et  se  signo 
Crucis  munienSy  clara  voce  dicit:  Deus  in  adjutorium 
meum  intende,  turn  surgit,  et  Chorus  seu  astantes  Cle- 
rici  respondent:  Domine  ad  adjuvandum  me  festina. 
Ut  Sacerdos  stans  dicit:  Gloria  Patri,  et  Filio,  et 
Spiritui  sancto.  1$.  Sicut  erat  in  principio,  et  nunc, 
et  semper,  et  in  sascula  saeculorum.  Amen.  Quo 
dido,  Sacerdos  inchoat,  Clero  prosequente : 

Ant.  Exurgat  Deus,  et  dissipentur  inimici  ejus,  et 
fugiant  qui  oderunt  eum  a  facie  ejus. 


I 


PSALMUS  67. 

N  Ecclesiis  benedicite  Deo  Domino,  *  de  fontibus 

Israel. 

Repetitur  Antiphona. 

Ibi  Benjamin  adolescentulus,  *  in  mentis  excessu. 

Repetitur  Antipliona. 

Principes  Juda,  duces  eorum :  *  Principes  Zabulon, 
Principes  Nephthali. 

Repetitur  Antipliona. 

Manda  Deus  virtuti  tu3e :  *  confirma  hoc  Deus, 
quod  operatus  es  in  nobis. 

Repetitur  Antipliona, 

A  templo  sancto  tuo  in  Jerusalem,  *  tibi  oflferent 
reges  munera. 

Repetitur  Antiphona, 


DE    BENEDICTIONIBUS.  149 

Increpa  feras  arundinis,  congregatio  taurorum  in 
vaccis  populorum  :  *  ut  excludant  eos  qui  probati  sunt 
argento. 

Bepetitur  Antipliona. 

Dissipa  Gentes,  quae  bella  volunt :  venient  legati 
ex  ^gypto :  *  Ethiopia  praeveniet  manus  ejus  Deo. 

Repetitur  Antiphona. 

Regna  terrae,  cantate  Deo:  *  psallite  Domino. 

Repetitur  Antiphona» 

Psallite  Deo,  qui  ascendit  super  coelum  coeli,  ad 
Orientem. 

Repetitur  Antiphona. 

Ecce  dabit  voci  suae  vocem  virtutis,  date  gloriam 
Deo  super  Israel,  *  magnificentia  ejus,  et  virtus  ejus 
in  nubibus. 

Repetitur  Antiphona. 

Mirabilis   Deus  in   Sanctis  suis,  Deus   Israel   ipse 

dabit  virtutem  et  fortitudinem  plebi  suae,  *  benedictus 

Deus. 

Et  non  dicitur  Gloria  Patri,  sed  Antiphona  repetitur. 
Interim  duni  Antiphona  et  Psalmi  prsedicti  dicuntur, 
Sacerdos  circuit  Ecclesiam  intrinsecus  aspergendo ; 
aspergit  etiam  specialiter  loca  contaminata :  quo  facto y 
stans  in  Preshytcrio  versus  ad  Alt  are  dicit : 

^EUS,   qui   in   omni  loco  dominationis  tues   cle- 

mens  et   benignus  purificator  assistis :    exaudi 

nos,  quaesumus,  et  concede ;  ut  in  posterum  inviola- 

bilis  hujus  loci  permaneat  benedictio ;  et  tui  muneris 

beneficia,  universitas  fidelium,  quae  supplicat,  perci- 

pere   mereatur.     Per   Christum   Dominum   nostrum. 

1$.  Amen. 
13* 


150  DE    BENEDICTIONIBTJS. 

Deinde  dicitur  Missa  de  die  occurrenti. 

Simplex  Sacerdos,  tantum  ex  privilegio  Sedis  Apos- 
tolicx,  potest  Ecclesiam  ab  Episcopo  consecratnm  re- 
conciliare.  Et  time  utatur  ritu  in  Pontijicali  prse- 
scripto ;  procedatque  indutus  amictu,  albuy  cingulo, 
stola,  et  pluviali  alhi  colons,  adhihitis  secum  aliis 
Presbyteris  et  Clericis  superpelliceis  indutis,  cum  aqua 
ah  Episcopo  ad  hunc  usum  rite  benedicta, 

RITUS  BENEDICENDI  NOVUM    CCEMETERIUM  PEE  SACERDOTEM 
AB   EPISCOPO  DELEGATUM. 

PRIDIE  quam  fiat  benedictio,  ponitur  in  medio 
Coemeterii  benedicendi  lignea  Crux,  alta  ad 
staturam  hominis  ;  et  ante  ipsam  Crucem  in  terra 
fio-itur  paxillus  tridens  ligneus  altus  ad  cubitum  unum, 
aptus  ad  affigendum  illi  tres  candelas. 

Sequent!  die  mane  Sacerdos  in  Sacristia  paratus 
amictu,  alba,  cingulo,  stola,  et  pluviali  albi  coloris, 
adhibitis  aliquot  Sacerdotibus  et  Clericis  indutis  su- 
perpelliceis, qui  deferant  vasculum  Aquce  benedictae, 
aspergillum,  et  thuribulum  cum  incensi  navicula,  et 
hoc  Rituali  libro,  et  trlbus  candelis  cereis,  procedit 
ad  Coemeterium  benedicendum  ante  Crucem  in  medio 
positam,  et  affiguntur,  et  accenduntur  tres  candelae 
super  ligneum  paxillum,  et  Sacerdos  ante  Crucem  et 
candelas,  stans  discooperto  capite  dicit: 

OREMUS. 

OMNIPOTENS  Deus,  qui  es  custos  animarum  et 
tutela  salutis,  fides  credentium,  respice  propi- 
tijas  ad  nostrae  servitutis  officium,  et  ad  introitum 
nostrum  purgetur,  ^  benedicatur,  et  sancti  ©  ficetur 
hoc  Coemeterium,  ut  humana  corpora  hic  post  vitae 
cursum  quiescentia  in  magno  judicii  die  simul  cum 
felicibus  animabus  mereantur  adipisci  vitae  perennis 
gaudia.   Per  Christum  Dominum  nostrum,   ij.  Amen. 


DE    BENEDICTIONIBUS.  151 

Mox  ante  ipsam  Crucem  omnes  genibus  flexis  dicitnt 
Litanias  ordinarias,  ut  supra,  fol.  134,  incipiente  Can- 
tore,  ceteris  respondentibus  ;  et  cum  dictum  fuerit : 

Ut  omnibus  fidelibus  defunctis,  etc.     Te  rogamus 

audi  nos,  Sacerdos  surgity  et  clara  voce  dicit,  producens 

manu  signum  Cruets :  Ut  hoc  Coemeterium  purgare  et 

bene  ©  dicere  digneris,  Te  rogamus,  etc. 

Deinde  Sacerdos  ut  prills  genujlectit,  et  Litanias 
perficiuntur. 

Qiiibus  Jinitis,  surgunt  omnes,  et  Sacerdos  Crucem 
aspergit  Aqua  benedict  a,  dicens  : 

Ant.  Asperges  me  Domine  hyssopo,  et  munda- 
bor ;  lavabis  me,  et  super  nivem  dealbabor.  Mise- 
rere mei  Deus,  ut  supra,  fol.  83,  et  dicitur  totus 
ab  astantibiis  cum  Gloria  Patri,  quo  dicto  repetitur 
Antiphona.  Dwn  dicitur  Psalmus,  Sacerdos  circuit,  et 
perambulat  toium  Coemeterium,  incipiens  ad  ejus  dex- 
teram,  aspergens  ubique  Aqua  benedicta ;  quo  facto, 
redit  ante  Crucem,  et  ad  ipsam  respiciens,  dicit: 

OREMUS. 

^EUS,  qui  es  totius  orbis  conditor,  et  humani 
generis  Redemptor,  cunctarumque  creaturarum 
visibilium  et  invisibilium  perfectus  dispositor,  te  sup- 
plici  voce  ac  puro  corde  exposcimus,  ut  hoc  Coeme- 
terium, in  quo  famulorum  famularumque  tuarum 
corpora  quiescere  debent  post  curricula  hujus  vitas 
labentia,  pur  ©  gare,  bene  ©  dicere,  et  sancti  ©  ficare 
digneris:  quique  remissionem  omnium  peccatorum  per 
tuam  magnam  misericordiam  in  te  confidentibus  prae- 
stitisti,  corporibus  quoque  eorum  in  hoc  Coemeterio 


152  DE    BENEDICTIONIBUS. 

quiescentibus,  et  tubam  primi  Archangel!  expectanti- 

bus  consolationem  perpetuam  largiter  impartire.     Per 

Christum  Dominum  nostrum.     ^.  Amen. 

T'unc  Jigit  in  summitate  Crucis  unam  ex  trihus 
candelis  ardeiitibus,  et  alias  duas  similiter  ar denies  in 
duohiis  hrachiis  ejusdem  Crucis.  Deinde  incensat  ipsam 
Crucem,  et  asp  erg  ens  Aqua  benedict  a  redit  cum  minis - 
iris  in  sacristiam. 


ORDO  RECONCILIANDI  CCEMETERIUM  VIOLATUM,  SIVE  ECCLE- 
SI^  CONTIGUUM  SIT,   SIVE  SEPARATUM,  UBI 
ECCLESIA  NON   EST  POLLUTA. 

ANE  diet,  qua  facienda  est  reconciliation  Sacer- 
dos,  si  ah  Episcopo  facultatem  haheat,  adhihitis 
aliis  Sacerdotibus  et  Clericis  indutis  superpelliceis,  in 
sacristia,  aid  alio  decenti  loco  vestitus  amictu,  alba,  cin- 
gulo,  stola,  et  phiviali  albi  coloris,  accedit  ad  medium 
Ccemeterii,  Clerico  vasculum  Aqux  benedicts  et  asper- 
gillu7n  deferente,  et  ibi  super  tapete  genujlectit  una 
cum  ministris ;  et  Cantor es,  aliique  omnes  genibus  flexis, 
dicunt  Litanias,  ut  supra,  fol.  154.  7?i  quibus  cum 
dictum  fuerit : 

Ut  omnibus  fidelibus  defunctis,  etc.     Te  rogamus 

audi  nos. 

Sacerdos  surgit,  et  manu  dextera  producens  signum 
Crucis  super  Coemeterium,  clara  voce  dicit : 

Ut  hoc   Coemeterium  recon  ©  ciliare   et  sancti  © 

ficare  digneris.     I^.  Te  rogamus  audi  nos. 

Quihus  dictis,  ut  priils  genujlectit,  Cantorihus  Lita- 
nias  perjicientibus,  Quibus  finitis,  surgunt  omnes,  et 
Sacerdos  accept o  aspergillo  cum  Aqua  benedicta  inchoat 
Antiphonam: 

Asperges  me  Domine  hyssopo,  Clero  prosequente,  et 

mundabor;  lavabis   me,  et   super   nivem   dealbabor. 


BE   BENEDICTIONIBIJS.  153 

Psalmus  Miserere  mei  Deus,  ut  supra,  fol.  83,  ei 

dicitur  totus  sine  Gloria  Patri.     Jn  fine,  repetitur  Anti- 

phona  Asperges. 

Dum  haec  dicuntur,  Sacerdos  circuit  totum  Ccemete- 
rium,  incipiens  ad  ejus  dexteraniy  aspergens  uhique 
Aqua  benedicta,  prsesertim  in  loco  ubi  violatio  com- 
missa  est.  Quo  peracto,  redit  ad  locum  ubi  Litanise 
dictae  fuerunt,  et  ihi  stans  dicit : 

Oremus.  IJ t  ministri :  Ylectsunus  ^enua.  ]^.  Levate. 

DOMINE  pie,  qui  agrum  figuli  pretio  Sanguinis 
tui  in  sepulturam  peregrinorum  comparari  volu- 
isti,  quaesumus,  dignanter  reminiscere  clementissimi 
hujus  mysterii  tui.  Tu  es  enim  Domine  figulus  nos- 
ter;  tu  quietis  nostree  ager,  tu  agri  hujus  pretium. 
Tu  dedisti  etiam,"  et  suscepisti.  Tu  de  pretio  tui 
vivifici  Sanguinis  nos  requiescere  donasti.  Tu  ergo 
Domine,  qui  es  ofFensionis  nostras  clementissimus  in- 
dultor,  expectantissimus  judicator,  judicii  tui  super- 
abundantissimus  miserator,  judicium  tuse  justissimae 
severitatis  abscondens  post  miserationem  tuae  piss  re- 
demptionis,  adesto  exauditor,  et  effector  nostrse  recon- 
ciliationis  :  hocque  Coemeterium  peregrinorum  tuorum 
coelestis  patriae  incolatum  expectantium,  benignus 
purifica  et  reconcilia;  et  hic  tumulatorum  et  tumu- 
landorum  corpora,  de  potentia  et  pietate  tuas  resur- 
rectionis  ad  gloriam  incorruptionis  non  damnans,  sed 
glorificans  resuscita.  Qui  venturus  es  judicare  vivos 
et  mortuos,  et  ssculum  per  ignem.    I?.  Amen. 


154  DE    PROCESSIONIBUS. 


DE.  PROCESSIONIBUS. 


DE   PROCESSIONE  AD    PETENDAM   PLUVIAM. 

AGUNTUR  omnia,  ut  supra,  fol.  134,  in  Litaniis 
majoribus,  usque  ad  Ut  animas  nostras ;  quo  ver- 
siculo  completo,  bis  dicatur :  Ut  congruentem  pluviam 
fidelibus  tuis   concedere  digneris,   Te  rogamus  audi 
nos.     In  fine  posted  dicitur.  Pater  noster,  secreto. 
"p.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 
]$.  Sed  libera  nos  a  malo. 

PSALMUS  146. 

AUDATE  Dominum,quoniam bonus  est  psalmus:* 
Deo  nostro  sit  jucunda,  decoraque  laudatio. 

^dificans  Jerusalem  Dominus :  *  dispersiones  Is- 
raelis congregabit. 

Qui  sanat  contritos  corde :  *  et  alligat  contritiones 
eorum. 

Qui  numerat  multitudinem  stellarum :  *  et  omnibus 
eis  nomina  vocat. 

Magnus  Dominus  noster,  et  magna  virtus  ejus  :  *  et 
sapientiae  ejus  non  est  numerus. 

Suscipiens  mansuetos  Dominus :  *  humilians  autem 
peccatores  usque  ad  terram. 

Preecinite  Domino  in  confessione:  *  psallite  Deo 
nostro  in  cithara. 

Qui  operit  coelum  nubibus  :  *  et  parat  terrse  pluviam. 

Qui  producit  in  montibus  foenum  :  *  et  herbam  ser- 
vituti  hominum. 


DE    PROCESSIONIBUS.  155 

Qui  dat  jumentis  escam  ipsorum :  *  et  puUis  corvo- 
rum  invocantibus  eum. 

I^on  in  fortitudine  equi  voluntatem  habebit :  *  nee 
in  tibiis  viri  beneplacitum  erit  ei. 

Beneplacitum  est  Domino  super  timentes  eum :  *  et 
in  eis  qui  sperant  super  misericordia  ejus. 

Gloria  Patri,  etc. 

Quo  finito  dicantur  preces : 

'^.  Operi  Domine  ccelum  nubibus. 

^.  Et  para  terrae  pluviam. 

'^.  Ut  producat  in  montibus  foenum. 

ij.  Et  herbam  servituti  hominum. 

^.  Riga  montes  de  superioribus  tuis. 

1^,  Et  de  fructu  operum  tuorum  satiabitur  terra. 

?^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

?^.  Dominus  vobiscum. 

I^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORATJO. 

DEUS,  in  quo  vivimus,  movemur,  et  sumus,  plu- 
viam nobis  tribue  congruentem,  ut  praesentibus 
auxiliis  sufficienter  adjuti,  sempiterna  fiducialius  ap- 
petamus. 

ORATIO. 

PRjESTA,  qusesumus  omnipotens  Deus  :  ut  qui  in 
afflictione  nostra  de  tua  pietate  confidimus,  con- 
tra adversa  omnia  tua  semper  protectione  muniamur. 


156  DE    PROCESSIONIBUS. 

ORJITIO. 

DA  nobis,  qusesumus  Domine,  pluvlam  salutarem  : 
et  aridam  terrae  faciem  fluentis  coelestibus  dig- 
nanter  infunde.  Per  Dominum  nostrum  Jesum  Chris- 
tum Filium  tuum,  qui  tecum  vivit  et  regnat  in 
unitate  Spiritus  sancti  J)eus,  per  omnia  saecula  ssecu- 
lorum.    ^^.  Amen. 

J^.  Dominus  vobiscum.  ^ 

]^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

'p.  Benedicamus  Domino. 

^.  Deo  gratias. 

^.  Exaudiat  nos  omnipotens  et  misericors  Dominus. 

^.  Amen. 

if.  Fidelium  animae  per  misericordiam  Dei  requies- 
cant  in  pace. 

]$.  Amen. 

PROCESSrO    AD    POSTULANDAM    SERENITATEM. 

OMNIA  fiant  ut  supra,  fol.  134,  in  Litaniis  majo- 
rihus  usque  ad  Ut  animas  nostras ;  quo  versiculo 
completo,  his  dicatur  sequens :  Ut  fidelibus  tuis  aeris 
serenitatem  concedere  digneris,  Te  rogamus  audi  nos. 
^d  finem  obsecrationum  dicitur  Pater  noster,  etc. 
i/".  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 
]^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

PSALMUS    66. 

DEUS  misereatur  nostri,  et  benedicat  nobis:  * 
illuminet  vultum  suum  super  nos,  et  misereatur 
nostrt. 


DE    PROCESSIONIBUS.  157 

Ut  cognoscamus  in  terra  viam  tuam :  *  in  omnibus 
gentibus  salutare  tuum. 

Confiteantur  tibi  populi  Deus  :  *  confiteantur  tibi 
populi  omnes. 

Loetentur  et  exultent  Gentes :  *  quoniam  judicas 
populos  in  aequitate,  et  Gentes  in  terra  dirigis. 

Confiteantur  tibi  populi  Deus :  confiteantur  tibi 
populi  omnes :  *  terra  dedit  fructum  suum. 

Benedicat  nos  Deus,  Deus  noster,  benedicat  nos 
Deus :  *  et  metuant  eum  omnes  fines  terras. 

Gloria  Patri,  etc. 

"^.  Adduxisti  Do  mine  spiritum  tuum  super  terram. 

^.  Et  prohibitae  sunt  pluviae  de  coelo. 

^^.  Cum  obduxero  nubibus  coelum. 

^.  Apparebit  arcus  meus,  et  recordabor  foederis  mei. 

^.  lUustra  faciem  tuam  Domine  super  servos  tuos. 

]^.  Et  benedic  sperantes  in  te. 

X^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I?.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

^If.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORJITIO. 

DEUS  qui  culpa  ofFenderis,  poenitentia  placaris : 
preces  populi  tui  supplicantis  propitius  respice ; 
et  flagella  tuae  iracundiee,  quae  pro  peccatis  nostris 
meremur,  averte. 


14 


158  DE    PROCESSIONIBUS. 


ORATIO. 


AD  te  nos,  Domine,  clamantes  exaudi,  et  aeris 
serenitatem  nobis  tribue  supplicantibus ;  ut  qui 
juste  pro  peccatis  nostris  affligimur,  misericordia  tua 
praeveniente,  clementiam  sentiamus. 

ORATIO. 

QU^SUMUS  omnipotens  Deus  clementiam  tuam, 
ut  inundantiam  coerceas  imbrium,  et  hilaritatem 
vultus  tui  nobis  impertiri  digneris.  Per  Dominum 
nostrum,  etc. 

PRECES    AD    REPELLENDAM    TEMPESTATEM. 

DICUNTUR  Litanise  ordinarise,  ut  supra,  fol.  134, 
in  quihus  bis  dicitur :  A  fulgure  et  tempestate ; 
et  post  Litanias,  Orationemque  Dominicam, 

PSALMUS  147. 

AUDA  Jerusalem  Dominum  :  *  lauda  Deum  tuum 
Sion. 

Quoniam  confortavit  seras  portarum  tuarum :  *  bene- 
dixit  filiis  tuis  in  te. 

Qui  posuit  fines  tuos  pacem :  *  et  adipe  frumenti 
satiat  te. 

Qui  emittit  eloquium  suum  terras  :  *  velociter  currit 
sermo  ejus. 

Qui  dat  nivem  sicut  lanam  :  *  nebulam  sicut  cine- 
rem  spargit. 


DE    PROCESSIONIBUS.  159 

Mittit  crystallum  suam  sicut  buccellas :  *  ante  fa- 
cieni  frigoris  ejus  quis  sustinebit  ? 

Emittet  verbum  suum,  et  liquefaciet  ea:  *  flabit 
spiritus  ejus,  et  fluent  aquae. 

Qui  annuntiat  verbum  suum  Jacob:  *  justitias  et 
judicia  sua  Israel. 

Non  fecit  taliter  omni  nationi :  *  et  judicia  sua  non 
manifestavit  eis. 

Gloria  Patri,  etc. 

"^.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

"^,  Ostende  nobis  Domine  misericordiam  tuam. 

^.  Et  salutare  tuum  da  nobis. 

^.  Adjuva  nos  Deus  salutaris  noster. 

^.  Et  propter  gloriam  nominis  tui  Domine  libera  nos. 

J^.  Nihil  proficiat  inimicus  in  nobis. 

l|.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  nobis. 

J^.  Fiat  misericordia  tua  Domine  super  nos. 

ij.  Quemadmodum  speravimus  in  te. 

7^.  Salvum  fac  populum  tuum  Domine. 

ij.  Et  benedic  hereditati  tuae. 

J^.  Non  privabis  bonis  eos,  qui  ambulant  in  inno- 
centia. 

^.  Domine  Deus  virtutum,  beatus  homo  qui  sperat 
in  te. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

?^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 


160  DE    PROCESSIONIBUS. 

OREMUS.  OR^TIO. 

|EUS,  qui  culpa  oiFenderis,  poenitentia  placaris : 
preces  populi  tui  supplicantis  propitius  respice ; 
et  flagella  tuae  iracundise,  quae  pro  peccatis  nostris 
meremur,  averte. 

ORJiTIO, 

ADOMO  tua,  qusesumus  Domine,  spiritales  nequi- 
tiae  repellantur ;  et  aerearum  discedat  malignitas 
tempestatum. 

ORATIO. 

OMNIPOTENS  sempiterne  Deus,  parce  metuen- 
tibus,  propitiare  supplicibus :  ut  post  noxios 
ignes  nubium,  et  vim  procellarum,  in  materiam  trans- 
eat  laudis  comminatio  tempestatum. 

ORATIO. 

OMINE  Jesu,  qui  imperasti  ventis  et  mari,  et 
facta  fuit  tranquillitas  magna:  exaudi  preces 
familiae  tuse,  et  praesta,  ut  hoc  signo  sanctae  Crucis  © 
omnis  discedat  saevitia  tempestatum. 

ORATIO. 

OMNIPOTENS  et  misericors  Deus,  qui  nos  et  cas- 
tigando  sanas,  et  ignoscendo  conservas :  praesta 
supplicibus  tuis;  ut  et  tranquillitatibus  optatas  con- 
solationis  laetemur,  et  dono  tuae  pietatis  semper  uta- 
mur.  Per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum  Filium 
tuum,  etc. 

Aspergatur  Aqua  henedicta. 


DE    PROCESSIONIBUS.  161 

PRECES   DICEND^    TEMPORE    PENURIiE    ET    FAMIS. 

4  GUNTUR  omnia  ut  supra,  fol.  134,  in  Litaniis 
-^^^  majorihus  usque  ad  fmem  Litaniarum,  in  quarum 
Precibiis  Ms  dicitur :  Ut  fructus  terrce  dare  et  conser- 
vare  digneris,  Te  rogamus  audi  nos.  Post  Litanias 
dicitur,  Pater  noster,  etc. 

PSALMUS  22. 

DOMINtrS  regit  me,  et  nihil  mihi  deerit:  *  in  loco 
pascuae  ibi  me  collocavit. 

Super  aquam  refectionis  educavit  me  :  *  animam 
meam  convertit. 

Deduxit  me  super  semitas  justitise,  *  propter  nomen 
suum. 

Nam  et  si  ambulavero  in  medio  umbrae  mortis,  non 
timebo  mala :  *  quoniam  tu  mecum  es. 

Virga  tua,  et  baculus  tuus,  *  ipsa  me  consolata  sunt. 

Parasti  in  conspectu  meo  mensam,  *  adversiis  eos 
qui  tribulant  me. 

Impinguasti  in  oleo  caput  meum,  *  et  calix  meus 
inebrians  quam  praeclarus  est! 

Et  misericordia  tua  subsequetur  me  *  omnibus  die- 
bus  vitse  meas. 

Et  ut  inhabitem  in  domo  Domini,  *  in  longitudinem 
dierum. 

Gloria  Patri,  etc. 

"^,  Domine  non  secundum  peccata  nostra  facias 
nobis. 

14* 


162  DE    PROCESSIONIBUS. 

l^,  Neque  secundum  iniquitates  nostras  retribuas 
nobis. 

iff,  Oculi  omnium  in  te  sperant  Domine. 

I^.  Et  tu  das  escam  illis  in  tempore  opportune. 

?^.  Memento  congregationis  tuae. 

ij.  Quam  possedisti  ab  initio. 

?^.  Dominus  dabit  benignitatem. 

1^.  Et  terra  nostra  dabit  fructum  suum. 

"^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

m.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

7^.  Dominus  vobiscum. 

R.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORJITIO. 

INEFFABILEM  nobis,  Domine,  misericordiam 
tuam  clementer  ostende:  ut  simul  nos  et  a  pec- 
catis  omnibus  exuas,  et  a  poenis,  quas  pro  his  mere- 
mur,  eripias. 

ORATIO. 

x\  nobis,  qusesumus  Domine,  pise  supplicationis 
efFectum,  et  famem  propitiatus  averte :  ut  mor- 
talium  corda  cognoscant,  et  te  indignante  talia  flagella 
prodire,  et  te  miserante  cessare. 

OR^TIO. 

!)OPULUM  tibi  subditum  pro  peccatis  suis  fame 
laborantem  ad  te  Domine  converte  propitius,  qui 
quaerentibus  regnum  tuum  omnia  adjicienda  esse  dix- 
isti.     Qui  vivis  et  regnas  cum  Deo  Patre,  etc. 


DE    PROCESSIONIBUS.  165 

PROCESSIO    TEMPORE   MORTALITATIS    ET   PESTIS. 

FIAT  ut  supra,  fol.  134,  in  Litaniis  majorihuSy  et 
in  Litaniarum  Precihus  dicatur  bis :  A  peste  et 
fame,  Libera  nos  Domine ;  et  infrdy  suo  loco :   Ut  a 
pestilentiae  flagello  nos  liberare  digneris,  etc. 
Jn  fine  Litaniarum  dicitur,  Pater  noster,  etc. 
?^.  Et  ne  nos  inducas,  etc. 

PSALMUS    6. 

DOMINE,  ne  in  furore  tuo  arguas  me :  *  neque  in 
ira  tua  corripias  me. 

Miserere  met  Domine,  quoniam  infirmus  sum:  * 
sana  me  Domine,  quoniam  conturbata  sunt  ossa  mea. 

Et  anima  mea  turbata  est  valde :  *  sed  tu  Domine 
usquequo  ? 

Convertere  Domine,  et  eripe  animam  meam :  *  sal- 
vum  me  fac  propter  misericordiam  tuam. 

Quoniam  non  est  in  morte  qui  memor  sit  tui:  *  in 
inferno  autem  quis  confitebitur  tibi  ? 

Laboravi  in  gemitu  meo,  lavabo  per  singulas  noctes 
lectum  meum :  *  lacrymis  meis  stratum  meum  rigabo. 

Turbatus  est  a  furore  oculus  meus:  *  inveteravi 
inter  omnes  inimicos  meos. 

Discedite  a  me  omnes  qui  operamini  iniquitatem :  * 
quoniam  exaudivit  Dominus  vocem  fletus  mei. 

Exaudivit  Dominus  deprecationem  meam,  *  Domi- 
nus orationem  meam  suscepit. 

Erubescant  et  conturbentur  vehementer  omnes  ini- 
mici  mei :  *  convertantur  et  erubescant  valde  velociter. 

Gloria  Patri,  etc. 


164  DE    PROCESSIONIBUS. 

"^  Domine  non  secundum  peccata  nostra  facias 
nobis. 

I^.  Neque  secundum  iniquitates  nostras  retribuas 
nobis. 

?^.  Adjuva  nos  Deus  salutaris  noster. 

^.  Et  propter  gloriam  nominis  tui  Domine  libera  nos. 

J^.  Domine  ne  memineris  iniquitatum  nostrarum 
antiquarum. 

^.  Cito  anticipent  nos  misericordiae  tuse,  quia  pau- 
peres  facti  sumus  nimis. 

J^.  Ora  pro  nobis  sancte  Sebastiane. 

^.  Ut  digni  efficiamur  promissionibus  Christi. 

'}(/'.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

ij.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

}lf.  Dominus  vobiscum. 

^:.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

IXAUDI  nos  Deus  salutaris  noster,  et  intercedente 
beata  et  gloriosa  Dei  genitrice  Maria  semper 
virgine,  et  beato  Sebastiano  martjre  tuo,  et  omnibus 
Sanctis,  populum  tuum  ab  iracundiae  tuaB  terroribus 

libera,  et  misericordiae  tuae  fac  largitate  securum. 

ORATIO. 

PROPITIARE  Domine  supplicationibus  nostris,  et 
animarum  et  corporum  medere  languoribus,  ut 
remissione  percepta,  in  tua  semper  benedictione 
laetemur. 


DE    PROCESSIONIBUS.  165 

ORATIO. 

A  nobis,  quaesumus  Domine,  pise  petitionis  effec- 
tum,  et  pestilentiam  mortalitatemque  propitiatus 
averte;  ut  mortalium  corda  cognoscant  a  te  indig- 
nante  talia  flagella  prodire,  et  te  miserante  cessare. 
Per  Dominum  nostrum^  etc. 

PRECES    DICEND.E    IN   LITANIIS    TEMPORE    BELLI. 

ERACTIS  omnibus,  ut  supra,  fol.  134,  in  Lita- 
niis  majorihus,  ad  fine.m  Litaniarum  dicitur  Pater 
noster,  secreto. 

?^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 
I^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

PSALMUS  45. 

DEUS  noster  refugium,  et  virtus :  *  adjutor  in 
tribulationibus,  quae  invenerunt  nos  nimis. 

Propterea  non  timebimus  dum  turbabitur  terra:  * 
et  transferentur  montes  in  cor  maris. 

Sonuerunt,  et  turbatse  sunt  aquae  eorum :  *  contur- 
bati  sunt  montes  in  fortitudine  ejus. 

Fluminis  impetus  laetificat  civitatem  Dei:  *  sancti- 
ficavit  tabernaculum  suum  Altissimus. 

Deus  in  medio  ejus,  non  commovebitur :  *adjuvabit 
eam  Deus  mane  diluculo. 

Conturbatse  sunt  Gentes,  et  inclinata  sunt  regna:  * 
dedit  vocem  suam,  mota  est  terra. 

Dominus  virtutum  nobiscum :  *  susceptor  noster 
Deus  Jacob. 


166  DE    PROCESSIONIBUS. 

Venite,  et  videte  opera  Domini,  quae  posuit  prodigia 
super  terrain :  *  auferens  bella  usque  ad  finem  terrce. 

Arcum  conteret,  et  confringet  arma:  *  et  scuta 
comburet  igni. 

Vacate,  et  videte  quoniam  ego  sum  Deus :  *  exalta- 
bor  in  Gentibus,  et  exaltabor  in  terra. 

Dominus  virtutum  nobiscum :  *  susceptor  noster 
Deus  Jacob. 

Gloria  Patri,  etc. 

?^.  Exurge  Domine,  adjuva  nos. 

^.  Et  libera  nos  propter  nomen  tuum. 

Jv.  Salvum  fac  populum  tuum  Domine. 

^.  Deus  mens  sperantem  in  te. 

?^.  Fiat  pax  in  virtute  tua. 

^.  Et  abundantia  in  turribus  tuis. 

X'^.  Esto  nobis  Domine  turris  fortitudinis. 

^.  A  facie  inimici. 

J^.  Arcum  contere,  et  confringe  arma. 

^.  Et  scuta  combure  igni. 

X''.  Mitte  nobis  Domine  auxilium  de  Sancto. 

1^.  Et  de  Sion  tuere  nos. 

J^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  mens  ad  te  veniat. 

Jv .  Dominus  vobiscum. 

^,  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DEUS,  qui  conteris  bella,  et  impugnatores  in  te 
sperantium  potentia  tuae  defensionis  expugnas  : 
auxiliare  famulis   tuis   implorantibus   misericordiam 


DE    PROCESSIONIBUS.  167 

tuam;  ut  inimicorum  suorum  feritate  depressa,  inces- 
sabili  te  gratiarum  actione  laudemus. 

ORJITIO. 

DEUS,  a  quo  sancta  desideria,  recta  consilia,  et 
justa  sunt  opera:  da  servis  tuis  illam,  quam 
mundus  dare  non  potest,  pacem;  ut  et  corda  nostra 
mandatis  tuis  dedita,  et  hostium  sublata  formidine, 
tempora  sint  tua  protectione  tranquilla. 

OR^TIO. 

HOSTIUM  nostrorum,  qusBSumus  Domine,  elide 
superbiam,  et  eorum  contumaciam  dexterae  tuss 
virtute  prosterne.  Per  Dominum  nostrum  Jesum 
Christum,  etc. 

PROCESSIO    IN    QUACUMaUE   TRIBUI.ATIONE. 

SERVJITIS  omnihus,  ut  supra,  fol.  134,  in  Litaniis 
majorihus,  finitisque  Litaniis^  dicitur  Pater  nos- 
ter,  etc. 

^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 
M.  Sed  libera  nos  a  malo. 

PSALMUS  19. 

EXAUDIAT  te  Dominus  in  die  tribulationis :  * 
protegat  te  nomen  Dei  Jacob. 
Mittat  tibi  auxilium  de  sancto :  *  et  de  Sion  tuea- 
tur  te. 

Memor  sit  omnis  sacrificii  tui :  *  et  holocaustum 
tuum  pingue  fiat. 


168  DE    PROCESSIONIBUS. 

Tribuat  tibi  secundum  cor  tuum :  *  et  omne  consi- 
lium tuum  confirmet. 

Laetabimur  in  salutari  tuo :  *  et  in  nomine  Dei  nos- 
tri  magnificabimur. 

Impleat  Dominus  omnes  petitiones  tuas :  *  nunc 
cognovi  quoniam  salvum  fecit  Dominus  Christum 
suum. 

Exaudiet  ilium  de  coelo  sancto  suo :  *  in  potentati- 
bus  salus  dexterae  ejus.     - 

Hi  in  curribus,  et  hi  in  equis :  *  nos  autem  in  no- 
mine Domini  Dei  nostri  invocabimus. 

Ipsi  obligati  sunt,  et  ceciderunt :  *  n.os  autem  sur- 
reximus,  et  erecti  sumus. 

Domine  salvum  fac  regem :  *  et  exaudi  nos  in  die, 
qua  invocaverimus  te. 

Gloria  Patri,  etc. 

Vel  sequens : 

PSALMUS    90. 

UI  habitat  in  adjutorio  Altissimi,  *in  protectione 
Dei  coeli  commorabitur. 

Dicet  Domino :  Susceptor  meus  es  tu,  et  refugium 
meum  :  *  Deus  meus,  sperabo  in  eum. 

Quoniam  ipse  liberavit  me  de  laqueo  venantium,  * 
et  a  verbo  aspero. 

Scapulis  suis  obumbrabit  tibi :  *  et  sub  pennis  ejus 
sperabis. 

Scuto  circumdabit  te  Veritas  ejus :  *  non  timebis  a 
timore  nocturne. 


DE    PROCESSIONIBUS.  169 

A  sagitta  volante  in  die,  a  negotio  perambulante  in 
tenebris,  *  ab  incursu,  et  daetnonio  meridiano. 

Cadent  a  latere  tuo  mille,  et  decern  millia  a  dex- 
tris  tuis :  *  ad  te  autem  non  appropinquabit. 

Verunitamen  oculis  tuis  considerabis :  *  et  retribu- 
tionem  peccatorum  videbis. 

Quoniam   tu  es   Domine  spes  mea:   *  altissimum 
posuisti  refugium  tuum. 

Non  accedet  ad  te  malum :  *  et  fiagellum  non  ap- 
propinquabit tabernaculo  tuo. 

Quoniam  Angelis  suis  mandavit  de  te :  *  ut  custo- 
diant  te  in  omnibus  viis  tuis. 

In  manibus  portabunt  te :  *  ne  forte   offendas  ad 
lapidem  pedem  tuum. 

Super  aspidem  et  basiliscum  ambulabis :  *  et  con- 
culcabis  leonem  et  draconem. 

Quoniam  in  me  speravit,  liberabo  eum :  *  protegam 
eum,  quoniam  cognovit  nomen  meum. 

Clamabit  ad  me,  et  ego  exaudiam  eum :  *  cum  ipso 
sum  in  tribulatione :  eripiam  eum,  et  glorificabo  eum. 

Longitudine  dierum  replebo   eum  :  *  et  ostendam 
illi  salutare  meum. 

Gloria  Patri. 

Quo  finito  dicitnr : 

^.  Deus  refugium  nostrum,  et  virtus. 

^.  Adjutor  in  tribulationibus. 

}lr.  Salvos  fac  servos  tuos  Domine. 

^.  Deus  meus  sperantes  in  te. 

^,  Sanctus  Deus,  Sanctus  fortis,  Sanctus  immor- 
talis. 

15 


irO  DE    FROCESSIONIBUS. 

^.  Miserere  nobis. 
^.  Adjuva  nos  Deus  salutaris  noster. 
1^.  Et  propter  gloriam  nominis  tui  Domine,  libera 
nos. 

?^.  Domine  exaudl  orationem  meam. 
^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 
?^.  Dominus  vobiscum. 
1^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OEEMUS.  ORATIO. 

NE  despicias,  omnipotens  Deus,  populum  tuum  in 
afflictione  clamantem :  sed  propter  gloriam  no- 
minis  tui,  tribulatis  succurre  placatus. 

ORJITIO. 

INEFFABILEM  misericordiam  tuam,  Domine,  no- 
bis clementer  ostende  :  ut  simul  nos  et  a  peccatis 
omnibus  exuas,  et  a  pocnis,  quas  pro  his  meremur, 
eripias. 

ORATJO. 

CONCEDE  nos  famulos  tuos,  quaesumus  Domine 
Deus,  perpetua  mentis  et  corporis  sanitate  gau- 
dere  ;  et  gloriosa  beatae  Mariae  semper  virginis  inter- 
cessione,  a  praesenti  liberari  tristitia,  et  aeterna  perfrui 
lastitia. 

ORjlTlO. 

TRIBULATIONEM  nostram,  quaesumus  Domine, 
propitius   respice:    et  iram   tuae   indignationis? 
quam  juste  meremur,  averte. 


DE    PROCESSIONIBUS.  171 


ORATIO. 


jEUS  refugium  nostrum  et  virtus:  adesto  piis 
Ecclesiae  tuse  precibus  auctor  ipse  pietatis,  et 
proesta :  ut  quod  fideliter  petimus,  efficaciter  conse- 
quamur.    Per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum,  etc. 

PRECES  DICEND.E  IN  PllOCESSIONE   PRO  GR-VTIARUM  ACTIONE. 

Initio  Processionis  cantatur  Hymnus : 

TE  Deum  laudamus:  te  Dominum  confitemur. 
Te   aeternum   Patrem ;    omnis   terra  veneratur. 

Tibi  omnes  Angeli :  tibi  coeli,  et  universae  potestates. 

Tibi  Cherubim  et  Seraphim:  incessabili^voce  pro- 
clamant  : 

Sanctus,  Sanctus,  Sanctus  :  Dominus  Deus  Sabaotli. 

Pleni  sunt  coeli  et  terra:  majestatis  gloriac  tuae. 

Te  gloriosus  Apostolorum  chorus, 

Te  Prophetarum  laudabilis  humerus, 

Te  Martjrum  candidatus  laudat  exercitus. 

Te  per  orbem  terrarum,  sancta  confitetur  Ecclesia, 

Patrem  immensse  majestatis. 

Venerandum  tuum  verum,  et  unicum  Filium. 

Sanctum  quoque  Paraclitum  Spiritum, 

Tu  Rex  gloriae  Christe. 

Tu  Patris  semp'iternus  es  Tilius. 

Tu  ad  liberandum  suscepturus  hominem:  non  hor- 
x'uisti  Virginis  uterum. 

Tu  devicto  mortis  aculeo :  aperuisti  credentibus 
regna  coelorum. 

Tu  ad  dexteram  Dei  sedes :  in  gloria  Patris, 


irS  DE    PROCESSIONIBTJS. 

Judex  crederis  esse  venturus. 

Te  ergo  quassumus,  tuis  famulls  subveni :  quos 
pretioso  Sanguine  redemisti. 

JEiternsi  fac   cum  Sanctis  tuis  in  gloria  numerari. 

Salvum  fac  populum  tuum  Domine :  et  benedic 
hereditati  tuee. 

Et  rege  eos :  et  extolle  illos  usque  in  seternum. 

Per  singulos  dies,  benedicimus  te. 

Et  laudamus  nomen  tuum  in  sa&culura:  et  in  saecu;- 
lum  saeculi. 

Dignare  Domine  die  isto :  sine  peccato  nos  custodire. 

Miserere  nostri  Domine:  miserere  nostri. 

Fiat  misericordia  tua  Domine  super  nos:  quemad- 
modum  speravimus  in  te. 

In  te  Domine  speravi :  non  confundar  in  ceternum. 

Deinde  did  poterimt  Psalmi  sequentes,  prout  tempiis 
feret  : 

Psalm.  65.  Jubilate  Deo  omnis  terra,  psalmum. 

Psalm.  80.  Exultate  Deo  adjutori  nostro. 

Psalm.  95.  Cantate  Domino  canticum  novum  : 
cantate. 

Psalm.  99.  Jubilate  Deo  omnis  terra :  servite. 

Psalm.  102.  Benedic  anima  mea  Domino  :  et  omnia. 

Psalm.  116.  Laudate  Dominum  omnes  Gentes. 

Psalm.  148.  Laudate  Dominum  de  coelis,  cum  duo- 
bus  sequentihus,  ut  supra,  fol.  96. 

Cantic.  Benedicite  omnia  opera  Domini, /oZ.  101. 

Cantic.  Benedictus  Dominus  Deus  Israel,  foL  89. 

Hsec  autem  prxdida,  jnout  longitudo  itineris  postu- 
laverift  vel  omnia^  vel  ex  parte  cantari  possimt.    Deinde 


DE    PROCESSIONIBUS.  173 

in  Ecclesia,  uhi  sit  statio,  ante  Altare  dicuntur  sequentes 
Versus y  et  Orationes  : 

^.  Benedictus  es  Domine  Deus  patrutn  nostrorum. 

^.  Et  laudabilis,  et  gloriosus  in  ssecula. 

J^.  Benedicamus  Patrem  et  Filium  cum  sancto 
Spiritu. 

1^.  Laudemus,  et  superexaltemus  eiim  in  scecula. 

'jlf,  Benedictus  es  Domine  Deus  in  firmamento  coeli. 

I^.  Et  laudabilis,  et  gloriosus,  et  superexaltatus  in 
ssecula. 

J^.  Benedic  anima  mea  Domino. 

^.  Et  noli  oblivisci  omnes  retributiones  ejus. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

J^.  Dominus  vobiscum. 

]^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS.  ORATIO. 

^EUS,  cujus  misericordiffi  non  est  numerus,  et 
bonitatis  infinitus  est  thesaurus  :  piissimae  majes  ■ 
tati  tuas  pro  coUatis  donis  gratias  agimus,  tuam  sem- 
per clementiam  exorantes,  ut  qui  petentibus  postulata 
concedis,  eosdem  non  deserens,  ad  prccmia  futura 
disponas. 

ORATIO. 

^EUS,  qui  corda  fidelium  sancti  Spiritus  illustra- 
tione  docuisti :  da  nobis  in  eodem  Spiritu  recta 
sapere,  et  de  ejus  semper  consolatione  gaudere. 

15* 


ir4  FORMULAE. 


ORATIO. 


jEUS,  qui  neminem  in  te  sperantem  nimium  affligi 
permittis,  sed  pium  precibus  praestas  auditum ; 
pro  postulationibu-s  nostris,  votisque  susceptis  gratias 
agimus,  te  piissime  deprecantes,  ut  a  cunctis  semper 
muniamur  adversis.  Per  Dominum  nostrum  Jesum 
Christum  Filium  tuum,  etc. 


DE  PROCESSIONE  IN  TRANSLATION E  SACRARUM  RELiaUIARUM 

INSIGNIUM. 

ICCLESIA,  et  vise,  per  quas  transeundum  est, 
quam  fieri  potest,  decentius  ornentur.  Sacer- 
dotes,  et  ministri  vestibus  induti  albi  vel  rubei  coloris, 
prout  Sancti,  quorum  Reliquiae  transferuntur,  expos- 
cunt,  et  cum  luminaribus  accensis  omnes  procedant, 
decantantes  Litanias  cum  invocatione  Sanctorum, 
quorum  Reliquiae  deferuntur,  et  Hymnum  Te  Deum, 
lit  supra,  fol.  171,  et  Psalmum  Laudate  Dominum  de 
ccelis,  cum  duobus  sequentibus,  fol.  96,  et  alios 
Psalmos,  et  Hymnos  de  Proprio,  vel  de  Communi 
eorum    Sanctorum,   quorum   Reliquiae    transferuntur. 


FORMULA 

SCRIBEND-E  IN  LIBRIS   HABENDIS  APUD  PAROCHOS,  UT  IXFRA 

NOTATUR. 

LIBER    Baptizatorum   habeatur   in   Ecclesiis,    in 
quibus  confertur  Baptisma. 
Liber  Confirmatorum  habeatur  in  Ecclesiis,  in  qui- 
bus confertur  Chrisma, 


FORMULA.  175 

Hi  ires  haheantur  a  qicolibet  Parocho: 

Liber  Matrimoniorum. 
Liber  status  animarum. 

Liber  Defunctorum  habeatur  etiam  in  omnibus  Ec- 
clesiis,  in  quibus  defuncti  sepeliuntur. 

Advertat  in  primis  Parochus,  ut  in  libris  tarn  Bap- 
tizatorum  et  Confirmatorum,  quam  Matrimoniorum 
et  Defunctorum,  exprimat  semper  non  solum  nomen 
personarum,  quae  ibi  nominantur,  sed  etiam  familiam. 

FORMA    DESCRIBENDI    BAPTIZATOS    IN    PRIMO    LIBRO. 

NNO    Domini   .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  ,  .  ego    N. 

Parochus  hujus  Ecclesise  S.  N.  civitatis,  vel  loci 

N.  baptizavi  infantem  die  .  .  .  natum,  vel  natam  ex 

N.  et  N.  conjugibus  hujus  Parochiae,  vel  S.  N.  et  ex 

tali   patria,  et  familia,  cui  impositum  est  nomen  N. 

Patrini  fuerunt  N.  filius  N.  ex  Parochia,  seu  loco  N. 

et  N.  conjux  N.  filia  N.  ex  Parochia,  seu  loco  N. 

Si  infans  non  fueiHt  ex  legitimo  mfdrimonio  naius, 
nomen  salt  em  alteriiis  parentis,  cle  quo  constat,  scribatur 
[omnis  tamen  infamise  viteiur  occasio)  si  verb  de  neutro 
constat,  ita  scribatur: 

Baptizavi  infantem,  cujus  parentes  ignorantur,  na- 
tum die,  etc.  id  supra. 

Si  expositus  sit  infans,  exprimatur  quo  die,  ubi,  et 
a  quo  repertus,  et  quot  dierum  verisimiliter  sit ;  et  bap- 
iizetur  sub  conditione,  si  ignoratur  fuisse  bapiizatum. 

Si  infans  domi  ob  imminens  mortis  periculimi  bap- 
iizatus  sit,  tunc  ita  scribatur: 

Anno  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  natus  est  N.  filius  N. 

et  N.  conjugum,  etc.  ut  supra,  quern   ob  imminens 

mortis  periculum  in  dome  rite  baptizavit  N.  obstetrix 

probata,  vel  N.  filius  N.  ut  mihi  retulit  N. 


176  FORMULA. 

Si  supervixerit  infaiis,  et  ei  adhibitx  sint  in  Ecclesia 
sacrse  ceremonise,  ita  addaiur : 

Die  .  .  .  ejusdem  mensis  ad  Ecclesiam  portatus  est 

infans  proedictus,  ipsique  ego  Parochirs  sacras  caere- 

monias  et  preces  adhibui,  et  N.  nomen  imposui. 

Si  forte  non  Farochus,  sed  alius  baptizaverity  id 
expriritatiir. 

Si  fuerit  haptizatus  sub  conditione  (Si  non  es  bap- 
tizatus,  etc.)  id  pariter  exprimatur. 

FORMA    DESCRIBENDI    CONFIRMATOS    IN    SECTTNDO   LIBRO. 


A 


NNO  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  qui  fuit  dies,  etc. 
N.  filius  N.  et  N.  conjugura,  vel  N.  filia  N.  {et 
si  fuerit  nupta,  addatur:  uxor  N.)  Sacramentum  Con- 
firmationis  accepit  a  Reverendissimo  D.  N.  Episcopo 
N.  in  Ecclesia  S.  N.  civitatis,  vel  loci  N.  Conipater 
fuit  N.  filius  N.  ParochiEe  S.  N.  civitatis,  vel  loci,  N. 

Marium  descriptio  in  una  pagina,  seu  prima  facie 
folii ;  feminarum  vero  in  altera  sejunctim  notetur. 

Si  confrmatus  non  constet,  an  ex  legitimo  matrimonio 
genitus  sit,  vel  parentes  ignore}itur,  servetur  quod  in 
lihro  Baptizatorum  prxscripium  est. 

FORMA    SCRIBENDI    CONJUGATOS    IN    TERTIO   LIBRO. 

4  NNO  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  denuntiationibus 
-i-^  praeinissis  tribus  continuis  diebus  Festivis,  qua- 
rum  prima  die  .  .  .  secunda  die  .  .  .  tertia  die  .  . .  inter 
Missas  Parochialis  solemnia,  habita  est,  nulloque  legi- 
timo impedimento  detecto,  ego  N.  Rector  hujus  Ec- 
clesicG  Parochialis  N.  civitatis,  vel  loci  N.  filium  N. 
Parochiae  S.  N.  et  N.  filiam  N.  seic  relictamque  N. 


FORMULA.  177 

(si  vidua  fuerit)  hujus,  seu  Parochiae  S.  N.  in  Ecclesia 

N.    interrogavi,    eorumque    mutuo    consensu    habito, 

solemniter  per  verba  de  praesenti  matrimonio  conjunxi, 

praesentibus  testibus  notis  N.  filio  N.  qui  habitat  in 

Parochia  S.  N.  et  N.  filio  N.  etc.  et  N.  filio  N.  etc. 

postea  eis  ex  ritu  sanctae  Matris  Ecclesiae  (si  tamen 

nuptias  henedixerit)  in  Missae  celebratione  benedixi. 

Si  unus  ex  iis,  qui  matrimonium  contraJiere  volue- 
rint,  alterius  Parochias  fuerit,  antequam  admittatur, 
Parochus,  in  cujiis  Ecclesia  mafriinonium  celehrari 
debet,  demmtiationum  in  ejus  Parochia  rite  fact  arum 
Jidem  scriptam  habeat,  qiix  asservetur,  et  res  tota  expri- 
malur  in  ipsomet  libro  Matrimoniorum,  hac  rations: 

Denuntiationes  hujus  matrimonii  factse  sunt  etiam 

a  R.  D.  N.  Parocho  Ecclesiae  S.  N.  sub  cujus  cura 

dictus  N.  vel  dicta  N.  habitat,  ut  ex  ipsius  Parochi 

scripto    servato   apud    me  apparet.     Denuntiationum 

autem  prima  facta  est  die  .  .  .  secunda  die  .  .  .  tertia 

die  .  .  .  inter  Missae  Parochialis  solemnia,  nuUumque 

impedimentum  Canonicum  detectum  est. 

Si  autem  alterufer  sit  divers ae  Dioecesis,  testimonium 
Parochi  ajjirmantis  denuntiationes  esse  rite  prsestitas 
nullius  roboris  censeatur,  nisi  ab  Episcopo,  vel  ab  ejus 
Vicario  Gene.rali  illius  Dicecesis  subscriptione  et  sigillo 
comprobatum,  et  ab  Episcopo,  seu  ejus  Vicario  loci 
ubi  contrahitur  matrimonium,  recognitum  sit,  ah  eoque 
licentia  contrahendi  fuerit  ohtenta. 

Ubi  verb  Ordinarii  concessit  {quod  scripto  cons  fare 
debet)  denuntiationes  aliqux  differ endae,  aut  omittendse 
interdum  sint,  ita  notentur : 

Anno  Domini  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  denuntia- 
tionum una  die  .  .  .  rite  facta,  reliquis  vero  dilatis 
post   matrimonii   celebrationem   ex   facultate  scripto 


178  FORMULA. 

concessa  a  Reverendiss.  N.  seu  a  Vicario  N.  sub  die 
.  .  .  datis,  etc.  infra  scripti  tenoris,  quam  penes  me 
servo  cum  aliis  hujusmodi  facultatibus,  nuUoque  pror- 
sus  impedimento  allato,  ego,  etc.  ut  supra. 

Denuntiationes  verb  quse  post  contractum  matrimo- 
nium  Jient,  ita  scrihantur :  Anno  .  .  .  die  .  .  .  mensis 
.  .  .  qui  fuit  Festus,  etc.  et  sequenti,  qui  fuit  Domini- 
cus,  etc.  ejusdem  mensis,  Ego  N.  Rector  hujus  Ec- 
clesiee  S.  N.  inter  Missarum  solemnia  denuntiationes 
habui  matrimonii,  jam  praevia  opportuna  dispensatione 
initi  inter  N.  et  N.  die  prima  hujus  mensis,  nullum 
tamen  Canonicum  impedimentum  ab  aliquo  allatum 
est,  quo  minus  hujusmodi  matrimonium  ratum  ac  fir- 
mum  esse  debeat. 

Si  auiem  denuntiationes  omnes  omittendas  sint,  aut 
differendse,  ita  scribatur :  Denuntiationibus  omnibus 
omissis,  vel  dilatis,  etc.  ex  facultate,  etc.  Ego  Rector 
N.  etc.  ut  supra. 

Ceterum  si  alteri  Preshytero  ab  Ordinario,  vel  a 
Parocho  ipso  facultas  facta  sit  conjungendi  aliquos,  id. 
in  libro  proprii  Parochi  sic  adnotetur  ipsiiis  Parochi 
manu : 

N.  Presbyter,  vel  Capellanus  Ecclesiac  N.  de  licen- 

tia  Reverendissimi  Episcopi  N.  seu  N.  ejus  Vicarii 

loci  N.  aut  mea,  quae  penes  me  exstat,  N.  filium  N. 

et  N.  etc.  matrimonio  conjunxit,  etc.  ut  supra.    Et  ego 

N.  Parochus  N.  subscripsi,  et  testor  rem  ita  se  habere. 

Quod  si  ex  denuntiationibus  compertum  sit,  conjuges 
aliquo  consanguinitatis  aut  ajffimtatis  gradu  conjunctos 
esse,  nihilominus  ad  contrahendum  fuerit  cum  ipsi» 
Apostolica  auctoritate  dispensatum,  adnotetur  grad%. 


FORMULA.  179 

consanguinitatis  vel  affinitalis  dispensatse,  et  compen- 
dium decreti  super  ea  relati  cum  die  it  anno,  ac  Notarii 
de  ilia  rogati  nomine  hoc  modo : 

Anno  Domini  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  prsemissis 

denuntiationlbus,  ac  comperto  impedimento  secundi, 

vel  tertii,  aut  quarti  gradus  consanguinitatis,  vel  affi- 

nitatis,  seu  alio  quovis,  etc.  inter  N.  et  N.  etc.  obten- 

toque  per  eos  Apostolicse  Sedis  mandato  de  dispen- 

sando,  et  cum  eis  per  Reverendissimum  Episcopum 

N.  auctoritate  dispensato  sub  die  .  .  .  anno  .  .  .  ut 

constat  ex  actis  Notarii  officii  pra^dicti  Episcopi,  eos 

matrimonio  conjunxi,  etc.  ut  in  prsedicta  formula. 

Denuntiationes  autem  factx  in  diversis  Parochiis, 
sponsi  videlicet  et  sponsx,  ah  utroque  Parocho  in  libro 
notari  dehent,  etiamsi  matrimonium  non  sequatur, 

FORMA  DESCRIBENDI  STATUM  ANIMARUM  IN   QUARTO  LIBRO, 

F  AMI  LI  A  quseque  distinct  e  in  libro  notetur,  inter- 
vallo  relicto  ab  unaquaque  ad  alteram  subsequent 
tern,  in  quo  sigillatim  scribantur  7iomen,  cognomen, 
felas  singulorum,  qui  ex  familia  sunt,  vel  tamquam 
advenas  in  ea  vivunt. 

Qui  verb  ad  sacram  Communionem  adinissi  sunt,  hoc 
signum  C.  in  margine  econtra  haheant. 

Qui  Sacramento  Confirmationis  sunt  muniti,  hoc 
signum  habeant  Chr. 

Qui  ad  alium  locum  habitandum  accesserint,  eorurn 
nomina  subducta  linea  notentur. 

Hac  igitur  raiione  fiat,  videlicet : 

Anno  .  .  .  die  .  .  .  mensis  ...  in  via  seu  platea,  seu 
pago,  in  propriis  sedibus  Pauli  N.  vel  in  sedibus  N.  a 
Paulo  conductis  habitant,  Chr.  Paulus  N.  Petri  filius, 
annorum,  etc.     Chr*  Apollonia  ejus  uxor,  fiiia  Jacobi 


180  '  FORMULA. 

N.  annorum,  etc.  C  Dominicus  eorum  films,  anno* 
rum,  etc.  C.  Lucia  eorum  filia,  annorum,  etc. 
C.  Chr,  Antonius  filius  N.  famulus,  annorum,  etc. 
C.  Catharina  N.  filia  N.  ancilla,  annorum,  etc.  © 
Martinus  filius  N.  annorum,  etc. 

FORMA   DESCRIBENDI   DEFUNCTOS    IN    QUINTO    LIBRO. 

^E SCRIBATUR  quis,  et  quae,  et  cui  Sacr amenta 
mini  str  aver  it  y  quando  quis  mortuus  fuerlt,  et  uhi 
sepultus,  quod  hoc  pacto  fieri  poterit : 

Anno  .  .  .  die  .  .  .  mensis  .  .  .  N.  filius,  vel  filia  N. 
ex  loco  N.  aetatis  N.  (si  hsec  sciri  possunt)  in  domo  N. 
in  communione  Sanctae  Matris  Ecclesiae  animam  Deo 
reddidit,  cujus  corpus  die  .  .  .  sepultum  est  in  Eccle- 
sia  S.  N.  mihi  N.  vel  N.  vel  N.  Confessario  probato 
confessus  die  .  .  .  sanctissimoque  Viatico  refectus  die 
.  .  .  et  sacri  Olei  Unctione  roboratus  etiam  per  me 
die  .  .  . 


APPENDIX 


COMPENDIO    RITUALIS    ROMANI. 

FORMULA    BREVIS'^^^* 

CONFICIENTjM  aquae,  BaptismaliSy  prsescripta  a 
Concilio  Baltimorensi  Provinciali  primo,  et  a 
Pio  Papa  VIII.  approbata,  ad  usum  Missionariorum 
Americas  Septentrionalis. 

BENEDICTIO   FONTIS    SEU    AQU^    BAPTISMALIS. 

EXORCIZO  te,  creatura  aquae,  in  nomine  Dei 
Patris  omnipotentis,  ©  et  in  nomine  Jesu  Christi 
©  Filii  ejus  Domini  nostri,  et  in  virtute  Spiritus  © 
sancti.  Exorcizo  te,  omnis  virtus  adversarii  diaboli : 
ut  omnis  phantasia  eradicetur,  ac  effugetur  ab  hac 
creatura  aquae,  et  fiat  fons  aquae  salientis  in  vitam 
aeternam;  ut  qui  ex  ea  baptizati  fuerint,  fiant  tem- 
plum  Dei  vivi,  et  Spiritus  sanctus  habitet  in  eis  in 
remissionem  peccatorum :  in  nomine  Domini  nostri 
Jesu  Christi,  qui  venturus  est  judicare  vivos  et  mor- 
tuos,  et  saeculum  per  ignem.     Amen. 

16 


182  BENEDICTIO    IN    ARTICULO    MORTIS. 

OREMUS. 

DOMINE  sancte.  Pater  omnipotens,  aeterne  Deus, 
aquarum  spiritualium  sanctificator,  te  supplici- 
ter  deprecamur  ut  hoc  ministerium  humilitatis  nostrse 
respicere  digneris,  et  super  has  aquas,  abluendis  et 
vivificandis  hominibus  praeparatas,  Angelum  sancti- 
tatis  emittas,  ut  peccatis  prioris  vitae  ablutis,  reatuque 
deterso,  purum  sacrato  Spiritui  habitaculum  regene- 
rationibus  procuret.  Per  Christum  Dominum  nos- 
trum.    Amen. 

Infundat  deinceps  Sanctum  Oleum  in  aquam,  in 
modum  Crucis,  dicens : 

Conjunctio   Olei  unctionis,  et  aquae   Baptismatis, 

sanctificetur  et  foecundetur.     In  nomine  Patris,  )$(  et 

Filii,  ©  et  Spiritus  )$(  sancti.     Amen. 

Deinde  Chrisma  aquse  infundat,  in  7nodum  Crueis, 
et  dicat : 

Conjunctio  Chrismatis  sanctificationis,  et  Olei  unc- 
tionis, et  aquae  Baptismatis,  sanctificetur  ct  foecunde- 
tur. In  nomine  patris,  )$(  et  Filii,  )$(  et  Spiritus  )^ 
sancti.     Amen. 

Denique  dicat,  henedicens  ipsam,  aquam : 
Sanctificetur  et  foecundetur  Fons  iste,   et  ex  eo 

renascentes.      In   nomine   Patris,  ^  et  Filii,  )$(  et 

Spiritus  ^  sancti.     Amen. 

BENEDICTIO    IN    ARTICULO   MORTIS. 

{Sequentem  formulam  pro  impertienda  henedictione 
fidelihus  in  articulo  mortis  constitutis,  plenariaque 
indulgentia  ipsis  appilicanda,   Benedictus  Papa  XIV. 


BENEDICTIO    IN    ARTICULO    MORTIS.  183 

adhiheri  praescripsit  ah  Us  qui  facuUatem  habent  a  Sede 
Apostolica  delegatam.) 

BENEDICTIO  in  articulo  mortis  cum  soleat  im- 
pertiri  post  Sacramenta  Poenitentise,  Eucharis- 
tias,  et  Extremae  Unctionis  illis  intirmis  qui  vel  illam 
petierint,  dum  sana  mente  et  integris  sensibus  erant, 
seu  verisimiliter  petiissent,  vel  dederint  signa  contri- 
tionis ;  impertienda  iisdem  est,  etiam  si  postea  linguae 
ceterorumque  sensuum  usu  sint  destituti,  aut  in  deli- 
rium, vel  amentiam  inciderint.  Excommunicatis  vero, 
impoenitentibus,  et  qui  in  manifesto  peccato  mortali 
moriuntur,  est  omnino  deneganda. 

Habens  prsedictam  facultatem,  ingrediendo  cubicu- 
lum  ubi  jacet  infirmus,  dicat:  Pax  huic  domui,  etc., 
ac  deinde  aegrotum,  cubiculum,  et  circumstantes  as- 
pergat  Aqua  benedicta,  dicendo  Antiphonam :  Asper- 
ges  me,  etc. 

Quod  si  sagrotus  voluerit  confiteri,  audiat  ilium,  et 
absolvat.  Si  confessionem  non  petat,  excitet  ilium 
ad  eliciendum  actum  contritionis;  de  hujus  Bene- 
dictionis  efficacia  ac  virtute,  si  tempus  ferat,  brevi- 
ter  admoneat;.  tum  instruat,  atque  hortetur  ut  morbi 
incommoda  ac  dolores  in  anteactas  vitas  expiationem 
libenter  perferat,  Deoque  sese  paratum  ofFerat  ad  ultro 
acceptandum  quidquid  ei  placuerit,  et  mortem  ipsam 
patienter  obeundam  in  satisfactionem  poenarum,  quas 
peccando  promeruit.  Tum  piis  ipsum  verbis  console- 
tur,  in  spem  erigens  fore  ut  ex  divinae  munificentiae 
largitate  earn  poenarum  remissionem,  et  vitam  sit 
consecuturus  aeternam. 

Postea  dicat: 

ijlf.  Adjutorium  nostrum  in  nomine  Domini. 

I^.  Qui  fecit  coelum  et  terram. 

Ant.  Ne  reminiscaris,  Domine,  delicta  famuli  tui 
{vel  ancillae  tu£e,)  neque  vindictam  sumas  de  pec- 
catis  ejus. 


184  BENEDICTIO    IN    ARTICULO    MORTIS. 

Kjrie  eleison.  Christe  eleison.  Kyrie  eleison. 
Pater  noster. 

^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

1^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

X^.  Salvum  fac  servum  tuum  {yel  ancillam  tuam; 
et  sic  deinceps.) 

J^.  Deus  meus,  sperantem  in  te. 

J^.  Domine,  exaudi  orationem  meam. 

I^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

X^.  Dominus  vobiscum. 

K.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

CLEMENTISSIME  Deus,  Pater  misericordiarum, 
et  Deus  totius  consolationis,  qui  neminem  vis 
perire  in  te  credentem,  atque  sperantem,  secundum 
multitudinem  miserationum  tuarum  respice  propitius 
famulum  tuum  N.  quem  tibi  vera  fides  et  spes  Chris- 
tiana commend  ant.  Visita  eum  in  salutari  tuo,  et  per 
Unigeniti  tui  Passionem,  et  mortem,  omnium  ei  delic- 
torum  suorum  remissionem,  et  veniam  clementer  in- 
dulge; ut  ejus  anima  in  hora  exitus  sui  te  judicem 
propitiatum  inveniat,  et  in  sanguine  ejusdem  Filii  tui 
ab  omni  macula  abluta  transire  ad  vitam  mereatur 
perpetuam.    Per  Christum  Dominum  nostrum. 

W.  Amen. 

Turn  dido  ah  uno  ex  Clericis  adstantihus,  Confiteor, 
Sacerdos  dicat :  Misereatur,  etc.  Deinde  : 

Dominus  noster  Jesus  Christus,  Filius  Dei  vivi,  qui 
beato  Petro  Apostolo  suo  dedit  potestatem  ligandi 


BENEDICTIO    SCAPULARIS.  185 

atque  solvendi,  per  suam  piissimam  misericordiam  re- 
cipiat  Confessionem  tuam,  et  restituat  tibi  stolam 
primam,  quam  in  Baptismate  recepisti ;  et  ego  facul- 
tate  mihi  ab  Apostolica  Sede  tributa,  indulgentiam 
plenariam  et  remissionem  omnium  peccatorum  tibi 
concedo. 

In  nomine  Patris,  etc. 

Per  sacrosancta  humanae  reparationis  mjsteria,  re- 
mittat  tibi  omnipotens  Deus  omnes  prcesentis  et  futuras 
vitae  poenas,  Paradisi  portas  aperiat,  et  ad  gaudia 
sempiterna  perducat.     Amen. 

Benedicat  te  omnipotens  Deus,  Pater,  Filius,  et 

Spiritus  sanctus.     Amen. 

SI  verb  infirmus  sit  adeo  morti  proximus  tit  neque 
confessionis  generalis  faciendse,  neque  prsemissarum 
precum  recitandarum  tempus  suppetat,  statim  Sacerdos 
benedidionem  ei  impertiatur. 


MODUS 

BENEDICENDI    SCAPULARE  ET  ADMITTENDI  IN   SODALITATEM 
BEATiE    MARINE  VIRGINIS    DE   MONTE    CARMELO. 

UI  admitti  debet,  genuflectit  ante  altare  sodalitii, 
,.  .^  vel  beatae  Mariee  virginis,  cereum  in  manu  ges- 
tans,  si  fieri  potest,  et  habitum  sodalitatis  extensum, 
et  mox  benedicendum.  Sacerdos  stolam  gestiens  as- 
cendit  ad  altare,  et  conversus  ad  crucem  dicit,  clero 
respondente,  sequentes  preces : 

Ant.   Suscepimus  Deus. 
16* 


186  BENEDICTIO    SCAPULARIS. 


PSALMU3    47. 


MAGNUS  Dominus,  et  laudabilis  nimis  *  in  civi- 
tate  Dei  nostri,  in  monte  sancto  ejus. 

Fundatur  exultatione  universae  terrse  mons  Sion,  * 
latera  Aquilonis,  civitas  Regis  magni. 

Deus  in  domibus  ejus  cognoscetur,  *  cum  suscipiet 
earn. 

Quoniam  ecce  reges  terrae  congregati  sunt,  *  con- 
venerunt  in  unum. 

Ipsi  videntes  sic  admirati  sunt,  conturbati  sunt, 
commoti  sunt :  *  tremor  apprehendit  eos. 

Ibi  dolores  ut  parturientis :  *  in  spiritu  vehementi 
conteres  naves  Tharsis. 

Sicut  audivimus,  sic  vidimus  in  civitate  Domini 
virtutum,  in  civitate  Dei  nostri :  *  Deus  fundavit  eam 
in  seternum. 

Suscepimus  Deus  misericordiam  tuam,  *  in  medio 
templi  tui. 

Secundum  nomen  tuum,  Deus,  sic  et  laus  tua  in 
fines  terrae  :  *  justitia  plena  est  dextera  tua. 

Laetetur  mons  Sion,  et  exultent  filiae  Judoe,  *  prop- 
ter judicia  tua,  Domine. 

Circumdate  Sion,  et  complectimini  eam ;  *  narrate 
in  turribus  ejus. 

Ponite  corda  vestra  in  virtute  ejus  :  *  et  distribuite 
domos  ejus,  ut  enarretis  in  progenie  altera. 

Quoniam  hie  est  Deus,  Deus  noster  in  aeternum,  et 
in  saeculum  saecuU :  *  ipse  reget  nos  in  saecula. 

Gloria  Patri,  etc. 


BENEDICTIO    SCAPULARIS.  187 

PSALMUS  132. 

Ecce  quam  bonum,  et  quam  jucundum,  *  habitare 
fratres  in  unum : 

Sicut  unguentum  in  capite,  *  quod  descendit  in 
barbam,  barbam  Aaron ; 

Quod  descendit  in  oram  vestimenti  ejus :  *  sicut  ros 
Hermon,  qui  descendit  in  montem  Sion. 

Quoniam  illic  mandavit  Dominus  benedictionem,  * 
et  vitam  usque  in  saeculum. 

Gloria  Patri,  etc. 

Jlnt*  Suscepimus,  Deus,  misericordiam  tuam  in 
medio  templi  tui:  secundum  nomen  tuum,  Deus,  sic 
et  laus  tua  in  fines  terrae ;  justitia  plena  est  dex- 
tera  tua. 

Rjrie  eleison.     Christe  eleison.     Kyrie  eleison. 

Pater  noster,  etc. 

if.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

;^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

if.  Salvum  fac  servum  tuum  {vel  ancillam  tuam.) 

]^.  Deus  meus,  sperantem  in  te. 

if,  Mitte  ei,  Domine,  auxilium  de  sancto. 

'^.  Et  de  Sion,  tuere  eum  {vel  eam.) 

if.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo  {vel  in  ea.) 

^.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei. 

if.  Domine,  exaudi  orationem  meam. 

]^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

if,  Dominus  vobiscum. 

4.  Et  cum  spiritu  tuo. 


188  BENEDICTIO    SCAPULARIS. 

OEEMUS. 

SUSCIPIAT  te  Christus  in  numero  fidelium  suo- 
rum :  et  nos,  licet  indigni,  te  suscipinuis  in 
orationibus  nostris.  Concedat  tibi  Deus  per  unige- 
nitum  suum,  mediatorem  Dei  et  hominuni,  tempus 
bene  vivendi,  locum  bene  agendi,  constantiam  bene 
perseverandi,  ad  seternse  vitae  haereditatem  feliciter  * 
perveniendi.  Et  sicut  nos  hodie  fraterna  charitas 
spiritualiter  jungit  in  terris,  ita  divina  pietas,  quae 
dilectionis  est  auctrix  et  amatrix,  nos  cum  fidelibus 
suis  conjungere  dignetur  in  coelis.  Per  eumdem 
Christum  Dominum  nostrum.     1^.  Amen. 

OREMUS. 

ADESTO,  Domine,  supplicationibus  nostris,  et 
hunc  famulum  tuum  quern  [vel  banc  famulam 
tuam  quam,)  in  tuo  sancto  nomine  ad  participationem 
omnium  bonorum  spiritualium,  et  fraternitatem  recipi- 
mus  hujus  sacrae  Religionis,  beatae  genitrici  tuae  Vir- 
gini  et  matri  Mariae  specialiter  dedicatae,  benedi  )^ 
cere  digneris;  et  praesta  ut,  te  largiente,  devotus  (vel 
devota)  in  ecclesia  persistere  valeat  cum  augmento 
virtutum,  atque  sufFragiis  hujusmodi  sacri  instituti 
adjutus  {vel  adjuta),  vitam  percipere  mereatur  aeter- 
nam.     Per  Christum  Dominum  nostrum.     1^.  Amen. 

)j^  BENEDICTIO    SCAPULARIS   \TEL    HABITUS. 

SACERDOS  conversns  ad  haMtum,  dicit : 
"if.  Ostende  nobis,  Domine,  misericordiam  tuam. 
^.  Et  salutare  tuum  da  nobis. 


BENEDICTIO    SCAPULARIS.  189 

X'''.  Domine  Deus  virtutum,  converte  nos. 
^.  Et  ostende  faciem  tuam,  et  salvi  erimus. 
J^.  Domine,  exaudi  orationem  meam. 
^.  Et  clamor  meus  ad  te  yeniat. 
^.  Dominus  vobiscum. 
^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

SUPPLICITER  te,  Domine,  rogamus  ut  super 
hunc  habitum  servo  tuo  {vel  famulae  tuae)  impo- 
nendum,  bene  QJ  dictio  tua  benigna  descendat,  ut  sit 
bene  gg  dictus,  atque  divina  virtute  procul  pellantur 
hostium  nostrorum  visibilium  et  invisibilium  tela  ne- 
quissima.     ^^.  Amen. 

OREMUS, 

CAPUT  omnium  fidelium  Deus,  et  humani  generis 
Salvator,  hunc  habitum,  quern  propter  nomen 
tuum,  tuaeque  genitricis  Virginis  Marioe  de  monte 
Carmeli  amorem  atque  devotionem,  servus  tuus  {vel 
ancilla  tua)  est  delaturus,  dextera  tua  sancti  ©  fica ; 
ut  hoc  quod  per  ilium  mystice  datur  intelligi,  tua 
semper  custodia  corpore  et  animo  servetur,  et  ad 
remunerationem  perpetuam  cum  Sanctis  omnibus  feli- 
cissime  perducatur.     Qui  vivis,  etc. 

OREMUS. 

CREATOR,  conservator  et  salvator  omnium,  largi- 
tor  humanae  salutis,  Deus,  et  dator  gratiae  spiri- 
tualis:  bene  Q^l  dictionem  tuam  super  hunc  habi- 
tum immitte,  ut  qui  eum  gestaverit  coelesti  virtute 


190  BENEDICTIO    SCAPULARIS. 

munitus  fidem   integram,  spem   firmam  et  caritatem 

desideratam  teneat,  et  a  te  nunquam  separari  permit- 

tas.     Qui  vivis  et  regnas,  etc. 

IJeinde  habitum  aspergit  Aqua  henedicta ;  et  dum 
illo  vestit  eitm  quem  admittere  debet  in  sodalitate,  dicit: 

Accipe,  vir  devote,  (vel  mulier  devota)  hunc  habi- 
tum benedictum,  precans  sacratissimam  Virginem  ut 
ejus  mentis  ilium  perferas  sine  macula,  et  te  ab  omni 
adversitate  defendat,  atque  ad  vitam  perducat  seter- 
nam.     ^.  Amen. 

Deinde  addit: 

Ego  ex  potestate  mihi  tradita  et  concessa,  suscipio 
ac  accipio  te  ad  participationem  omnium  orationum, 
disciplinarum,  precum,  sufFragiorum,  eleemosjnarum, 
jejuniorum,  vigiliarum,  missarum,  horarum  canonica- 
rum,  ac  ceterorum  bonorum  spiritualium,  qu£e  passim 
die  noctuque  (cooperante  misericordia  Jesn  Christi) 
a  religiosis  totius  sacrae  Religionis  de  monte  Carmeli 
peraguntur.  In  nomine  Patris,  et  Filii,  et  Spiritus 
sancti.     K.  Amen. 

Admissiim  henediclt,  dicens : 

Bene  )$(  dicat  te  conditor  coeli  et  terras,  Deus  omni- 

potens,  qui  te  eligere  dignatus  est  ad  beatissimae  Vir- 

ginis  Mariae  de  monte  Carmeli  societatem  et  confra- 

ternitatem ;    quam   precamur  ut   in   hora   obitus   tui 

conterat  caput  serpentis,  qui  tibi  est  adversarius,  et 

tandem  tanquam  victor,  palmam  et  coronam  sempi- 

ternffi  haereditatis  consequaris.     Per  Christum  Domi- 

num  nostrum.     K.  Amen. 

Deinde  ilium  aspergit  Aqua  henedicta,  et  nomen  ejiis 
in  lihro  sodalitatis  scribit. 


MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDEI.  191 

MODUS 

EXCIPIENDI   PKOFESSIONEM    FIDEI    CATHOLICiE   A   NEO- 
CONVERSIS. 

SACERDOS  superpelUceo  et  stola  violacei  coloris 
indutus,  et  Neo-conversus  manu  tenens  cereum 
accensum,  flectunt  coram  altari  vel  crucifixi  imagine, 
et  duobus  cereis  accensis,  et  adhibitis  ad  minimum 
duobus  testibus,  ante  professionem  dicitur  : 

HYMNUS. 

Veni  Creator  Spiritus, 
Mentes  tuorum  visita, 
Imple  superna  gratia 
Quae  tu  creasti  pectora. 

Qui  diceris  Paraclitus, 
Altissimi  donum  Dei, 
Fons  vivus,  ignis,  charitas, 
Et  spiritalis  unctio. 

Tu  septiformis  munere. 
Digitus  paternse  dexterae, 
Tu  rite  promissum  Patris, 
Sermone  ditans  guttura. 

Accende  lumen  sensibus, 
Infunde  amorem  cordibus : 
Infirma  nostri  corporis 
Virtute  firmans  perpeti. 

Hostem  repellas  longius, 
Pacemque  dones  protinus : 


192  MODUS   EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDEI. 

Diictore  sic  te  praevio 
Vitemus  omne  noxium. 

Per  te  sciamus  da  Patrem, 
Noscajnus  atque  Filium; 
Teque  utriusque  Spiritum 
Credamus  omni  tempore. 

Deo  Patri  sit  gloria, 

Et  Filio,  qui  a  mortuis 

Surrexit,  ac  Paraclito 

In  saeculorum  ssecula.     Amen. 

?^.  Emitte  Spiritum  tuum,  et  creabuntur, 

I^.  Et  renovabis  faciem  terras. 

^.  Domine  exaudi  orationem  meam. 

^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

ir.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DEUS,  qui  corda  fidelium  Sancti  Spiritus  illustra- 
tione  docuisti,  da  nobis  in  eodem  Spiritu  recta 
sapere,  et  de  ejus  semper  consolatione  gaudere.  Per 
Dominum  nostrum  Jesum  Christum  Filium  tuum,  qui 
tecum  vivit  et  regnat  in  unitate  ejusdem  Spiritus 
sancti,  Deus,  per  omnia  sascula  saeculorum.     Amen. 

Postea  Sacerdos  sedet  in  cornu  Epistolae  (si  Sanc- 
tissimumSacramentum  asservetur  in  tabernaculo,)  sin 
minus  in  medio  Altaris,  et  coram  illo  genuflectit  pro- 
fessurus,  et  emittit  professionem  fidei,  prout  inferius 
habetur :  vel  si  nesciat  legere,  Sacerdos  praelegit  eidem 


MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDEI.  193 

tarde  professionem,  ut  Conversus  eamdem  intelligere, 
et  cum  Sacerdote  distinctis  verbis  pronuntiare  possit. 
Quando  perventum  fuerit  ad  ilia  verba,  Ego  idem 
NN.  spondeo,  voveo,  ac  juro,  imponit  tres  priores 
digitos  super  codicem  Evangelii,  vel  super  verba:  In 
principio  erat  Verhum, 

PROFESSION   OF   CATHOLIC   FAITH. 

N.  N.,  with  a  firm  faith  believe  and  profess  all 
^  and  every  one  of  those  things  which  are  con- 
*'  tained  in  that  Creed,  which  the  Holy  Roman  Church 
"  maketh  use  of,  viz  :  I  believe  in  one  God,  the  Father 
"  Almighty,  Maker  of  Heaven  and  Earth,  of  all  things 
*'  visible  and  invisible,  and  in  one  Lord  Jesus  Christ, 
*'  the  only  begotten  Son  of  God,  and  born  of  the  Father 
"before  all  ages,  God  of  God;  light  of  light;  true 
*'  God  of  true  God  ;  begotten,  not  made;  consubstan- 
*'  tial  to  the  Father,  by  whom  all  things  were  made. 
*'  Who  for  us  men,  and  for  our  salvation,  came  down 
"  from  heaven,  and  v/as  incarnate  by  the  Holy  Ghost, 
*'  of  the  Virgin  Mary,  and  was  made  man.  Was 
•*  crucified  also  for  us  under  Pontius  Pilate;  he  suf- 
"  fered  and  was  buried ;  and  the  third  day  he  rose 
**  again  according  to  the  Scriptures  :  he  ascended  into 
*'  heaven,  sits  at  the  right  hand  of  the  Father,  and  is 
**  to  come  again  with  glory  to  judge  the  living  and  the 
"  dead,  of  whose  kingdom  there  shall  be  no  end.  And 
"  in  the  Holy  Ghost,  the  Lord  and  Life-giver,  who 
**  proceeds  from  the  Father  and  the  Son,  who,  together 
"'  with  the  Father  and  the  Son,  is  adored  and  glori- 
''  fied,  who  spoke  by  the  prophets.  And  (I  believe) 
*'  One,  Holy,  Catholic  and  Apostolic  Church :  I  con- 
**  fess  one  baptism  for  the  remission  of  sins :  and  I 
**  look  tor  the  resurrection  of  the  dead,  and  the  life  of 
**  the  world  to  come,     .^men." 

**  I  most  steadfastly  admit,  and  embrace  apostolical 
"  and  ecclesiastical  Traditions,  and  all  other  obser- 
**  vances  and  constitutions  of  the  same  church." 
17 


194  MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDHI. 

"  I  also  admit  the  holj  Scriptures,  according  to  that 
*'  sense  which  our  holy  Mother,  the  Church,  has  held^ 
"  and  does  hold,  to  whom  it  belongs  to  judge  of  the 
"true  sense  and  interpretation  of  the  Scriptures: 
"  neither  will  I  ever  take  and  interpret  them  qther- 
"  wise,  than  according  to  the  unanimous  consent  of 
"the  Fathers." 

•'  I  also  profess,  that  there  are  truly  and  properly 
*'  seven  sacrainents,  of  the  new  law,  instituted  by  Jesus 
"  Christ  our  Lord,  and  necessary  for  the  salvation  of 
"mankind,  though  not  all  for  every  one:  to  wit, 
"  Baptism,  Confirmation,  Eucharist ,  Penance,  Extreme 
"  Unction,  Order,  and  Matrimony  ;  and  that  tiiey  con- 
"  fer  grace  ;  and  that  of  these,  Baptism,  Confirmation, 
"  and  Order,  cannot  be  reiterated  without  sacrilege. 
"  1  also  receive  and  admit  the  received  and  approved 
"  ceremonies  of  the  Catholic  Church,  used  in  the 
"  solemn  administration  of  all  the  aforesaid  sacra- 
"  ments." 

"  I  embrace  and  receive  all  and  every  one  of  the 
"  things  which  have  been  defined  and  declared  in  the 
"  holy  council  of  Trent,  concerning  original  sin  and 
"justification.^' 

"  I  profess,  likewise,  that  in  the  mass  there  is 
"  offered  to  God  a  true,  proper,  and  propitiatory 
"  sacrifice  for  the  living  and  the  dead.  And  that  in 
"  the  most  holy  sacrament  of  the  Eucharist,  there  is 
"  ti'uJy,  really^  and  substantially ,  the  body  and  blood, 
"  together  with  the  soul  and  divinity  of  ou^r  Lord 
"  Jesus  Christ:  and  that  there  is  made  a  conversion 
"  of  the  whole  substance  of  the  bread  into  the  body, 
"  and  of  the  whole  substance  of  the  wine  into  the 
"  blood ;  which  conversion  the  Catholic  Church  calls 
"  Transubstantiation.  I  also  confess,  that  under  either 
"  kind  alone,  Christ  is  received  whole  and  entire,  and 
"  a  true  sacrament." 

"  I  constantly  hold,  that  there  is  a  purgatory,  and 
"  that  the  souls  therein  detained  are  helped  by  the 
"  suffrages  of  the  faithful." 


MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSION'EM    FIDEI.  195 

"  Likewise  that  the  Saints,  reisrnino:  tog-ether  with 
**  Christ,  are  to  be  honored  and  invocated,  and  that 
*'  they  oiFer  prayers  to  God  for  us,  and  that  their  relict 
**  are  to  be  had  in  veneration." 

*'  I  most  firmly  assert,  that  the  images  of  Christ,  of 
*'  the  Mother  of  God,  ever  Virgin,  and  also  of  the 
'*  other  Saints,  ought  to  be  had  and  retained,  and  that 
*'  due  honor  and  veneration  is  to  be  given  them." 

"  I  also  affirm,  that  the  power  of  Indulgences  was 
*'  left  by  Christ  in  the  Church,  and  that  the  use  of 
*'  them  is  most  wholesome  to  Christian  people." 

"  I  acknowledge  the  Holy,  Catholic,  Apostolic, 
"  Roman  Church,  for  the  mother  and  mistress  of  all 
"churches;  and  I  promise  true  obedience  to  the 
"  Bishop  of  Borne,  successor  to  St.  Peter,  Prince  of 
*'  the  Apostles,  and  Vicar  of  Jesus  Christ." 

*'  I  likewise  undoubtedly  receive  and  profess  all 
*'  other  things  delivered,  defined,  and  declared  by  the 
*'  sacred  canons  and  general  councils,  and  particu- 
*'  larly  by  the  Holy  Council  of  Trent.  And  I  con- 
••  demn,  reject,  and  anathematize  all  things  contrary 
"  thereto,  and  all  heresies,  which  the  Church  has  con- 
"  demned,  rejected  and  anathematized." 

"  This  true  Catholic  faith,  without  which  none  can 
•'  be  saved,  and  which  I  now  freely  profess  and  truly 
*'  hold,  I  promise,  vow,  and  swear  most  constantly  to 
"  hold,  and  to  profess  the  same,  whole  and  entire, 
*'  with  God's  assistance,  to  the  end  of  my  life :  and 
**  to  take  care  to  the  best  of  my  power,  that  it  shall 
**  be  held,  taught,  and  preached  by  those  over  whom 
*'  I  shall  have  authority,  or  with  the  care  of  whom  I 
**  shall  be  charged,  by  virtue  of  my  office." 

*'  So  help  me  God,  and  his  holy  evangely." 

Posted  dlcititr  d  Sacerdote  Jlectente  Psalmus  Mise- 
rere mei  Deus,  ut  supra,  fol.  83.  In  fine  Gloria  Patri. 
Quo  finito,  dicitur : 

Kyrie  eleison.  Christe  eleison.  Kyrie  eleison. 
Pater  noster,  secreto. 


196  MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDEI. 

?^.  Et  ne  nos  inducas  in  tentationem. 

^.  Sed  libera  nos  a  malo. 

'^.  Salvum  fac  servum  tuum. 

1?.  Deus  meus,  sperantem  in  te. 

?^.  Esto  ei  turris  fortitudinis. 

^^.  A  facie  inimici. 

i^.  Nihil  proficiat  inimicus  in  eo. 

X^.  Et  filius  iniquitatis  non  apponat  nocere  ei- 

v^.  Mitte  ei,  Domine,  auxilium  de  sancto. 

I?.  Et  de  Sion  tuere  eum. 

jif,  Domine  exaudi  orationem  meam» 

]^.  Et  clamor  meus  ad  te  veniat. 

y,  Dominus  vobiscum. 

^,  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

EUS,  cui  proprium  est  misereri  semper  et  par- 
cere,  suscipe  deprecationem  nostram,  ut  hunc 
famulum  tuum  quem  excommunicationis  catena  con- 
stringit,  miseratio  tuae  pietatis  clementer  absolvat. 
Per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum,  etc. 

Deinde.  Sacerdos  conversus  ad  profitentem,  eum  ab 
h%resi  absolvit  sequenti  forma : 

Misereatur  tui  omnipotens  Deus,  et  dimissis  pec- 
catis  tuis  perducat  te  ad  vitam  aeternam.     Amen. 

Indulgentiam,  absolutionem,  et  remissionem  pecca- 
torum  tuorum  tribuat  tibi  omnipotens  et  misericors 
Dominus.     Amen. 

Ego  auctoritate  omnipotentis  Dei,  et  beatorum 
Apostolorum  ejus  Petri  et  Pauli,  et  sanctissimi  Domini 


MODUS    EXCIPIENDI    PROFESSIONEM    FIDEI.  197 

nostri  Papae  N.  in  hac  .parte  mihi  commissa,  absolve 
te  a  vinculo  excommunicationis,  quam  incurristi  per 
haeresim  professam ;  admitto  te  in  gremium  sanctee 
matris  Ecclesice,  et  in  Sacramentorum  ejus  participa- 
tionem;  communioni  et  unitati  Fidelium  terestituo: 
in  nomine  Patris,  ©  et  Filii,  et  Spiritus  sancti.    Amen. 

Postea  dicitur :  Te  Deum,  p,  171. 

^.  Dominus  vobiscum. 

^.  Et  cum  spiritu  tuo. 

OREMUS. 

DA,  qujBsumus,  Ecclesiae  tuse,  misericors  Deus,  ut 
Spiritu  sancto  congregata,  hostili  nullatenus  in- 
cursione  turbetur. 

Omnipotens  sempiterne  Deus,  qui  salvas  omnes,  et 
neminem  vis  perire,  respice  ad  animas  diabolica  fraude 
deceptas  :  ut  omni  haeretica  pravitate  deposita,  erran- 
tium  Gorda  resipiscant,  et  ad  veritatis  tuae  redeant 
unitateni.  Per  Dominum  nostrum  Jesum  Christum, 
etc.     Amen. 


17^ 


SHORT    INSTRUCTIOIs'S 


FOR    THE 


ADMINISTRATION  OF  THE  SACRAMENTS. 


B 


EXHORTATION  BEFORE  BAPTISM. 

APTISM  15  one  of  the  seven  sacraments  insti- 
tuted by  our  Divine  Saviour  for  the  purpose  of 
communicating  his  grace  to  the  soul  of  man.  It  is 
the  first  and  most  essential  of  the  sacraments  and 
absolutely  necessary  for  salvation.  "Unless  a  man 
be  born  again  of  water  and  the  Holy  Ghost,  he  can- 
not enter  into  the  kingdom  of  God."  Hence  it  is  of 
the  utmost  importance  that  christian  parents  should 
have  their  children  presented  in  due  time  for  the 
reception  of  this  holy  rite,  lest,  by  an  unnecessary 
and  imprudent  delay,  they  be  deprived  of  the  inesti- 
mable blessings  attached  to  it.  The  effects  which 
baptism  produces  in  the  soul  are  most  admirable,  and 
cannot  be  too  frequently  the  subject  of  your  reflec- 
tions. It  is  not  a  mere  favor  bestowed  on  man  by  his 
Creator,  the  advantages  of  which  he  may  enjoy  at  his 
pleasure  or  forfeit  with  impunity;  it  is  a  mutual  en- 
ora^ement,  a  sacred  alliance  between  God  and  the 
soul,  which  leads  him  to  shower  upon  us  his  choicest 
gifts  and  obligates  us  to  serve  liim  with  fidelity.  By 
this  holv  ceremony  we  are  purified  from  that  original 
guilt  which  has  been  transmitted  by  our  first  parent 


ON   THE    SACRAMENTS.  199 

to  all  his  postferity  and  from  every  other  sin  that  may 
have  been  committed  before  its  reception.  It  imparts 
to  the  soul  a  new  and  spiritual  life  which  consists  iii 
an  intimate  union  with  God  by  faith,  hope  and  charity, 
and  imprints  on  it  a  character  which  consecrates  it  in 
a  special  manner  to  his  service,  and  entitles  it  to  all 
the  blessings  that  have  been  purchased  for  us  by  the 
sufferings  of  Jesus  Christ.  But  these  graces,  as  I 
before  observed,  require  a  correspondent  fidelity  on 
our  part  and  impose  great  obligations.  "If  thou  wilt 
enter  life,  says  our  Saviour,  keep  the  commandments." 
It  does  not  suffice  to  have  been  honored  with  the 
christian  character,  or  to  believe  speculatively  the 
truths  of  revelation ;  one  of  the  primary  objects  of 
religion  is  to  reform  the  heart  as  M'ell  as  to  instruct 
the  understanding.  Hence  the  solemnity  of  the  rite 
employed  by  the  Church  in  the  administration  of  bap- 
tism. The  sacred  unction  by  which  we  are  conse- 
crated to  the  service  of  the  Almighty,  the  sign  of  the 
cross  reminding  us  of  the  faith  we  profess,  the  various 
exorcisms  in  which  the  evil  spirit  is  commanded  to 
depart  from  the  soul,  the  white  garment  presented  to 
us  as  an  emblem  of  the  sanctity  of  a  christian  life,  the 
burning  taper  which  represents  the  light  of  virtue  that 
should  ever  shine  forth  in  our  actions,  all  concur  to 
impress  upon  our  minds  the  important  obligation  we 
contract,  of  renouncins;  the  wavs  of  sin  and  imitatin»; 
the  example  of  our  Divine  Saviour.  Such  are  the 
happy  effects  of  that  holy  ceremony  which  you  are 
about  to  witness.  Such  are  the  blessings  to  be  con- 
ferred on  this  child  and  in  some  degree  upon  us  all, 
if  we  invoke  them  with  fervor  and  sincerity  at  the 
throne  of  grace.  May  we  then  derive  from  this  occa- 
sion the  many  advantages  which  it  is  calculated  to 
impart.  May  it  be  for  us  a  time  of  conversion,  or  at 
least  of  renovation  in  the  practice  of  duty,  that  the 
sacred  character  which  we  have  received,  may  prove 
to  us  a  source  of  happiness  in  this  life  and  of  endless 
enjoyment  in  the  life  to  come. 


200  INSTRUCTIONS 


L 


AFTER   BAPTISM. 

ET  us  return  our  fervent  thanks  to  God  for  the 
blessings  which  he  has  bestowed  upon  this  child. 
It  has  been  numbered  among  the  favorites  of  heaven 
and  associated  with  the  mystical  body  of  Christ.  Let 
us  pray  that  the  grace  which  it  has  received,  may  be 
its  protection  during  life,  and  guard  it  securely  from 
all  the  dangers  to  which  it  will  be  exposed  in  the  way 
of  salvation.  It  will,  indeed,  be  the  safeguard  of  its 
innocence  and  a  pledge  of  eternal  happiness,  if  you 
who  have  been  charged  with  its  welfare,  are  solicitous 
to  cultivate  these  first  impressions  of  virtue.  To  do 
this  by  wholesome  instruction,  by  a  religious  educa- 
tion, and  particularly  by  the  influence  of  good  exam- 
ple, is  one  of  the  principal  duties  of  a  christian  parent. 
Should  circumstances  require  it,  the  same  office  de- 
volves secondarily  upon  the  godfather  and  godmother, 
who  are  the  spiritual  guardians  of  the  child  and  are 
responsible  for  its  instruction  in  the  principles  of  the 
Catholic  faith.  I  must  not  omit  to  inform  you  like- 
wise, that  the  sponsors  contract  a  spiritual  affinitj^ 
with  the  child  and  its  parents,  which  is  an  impedi- 
ment to  marriage,  but  they  contract  no  affinity  with 
each  other.  May  you  who  have  assumed  this  impor- 
tant charge,  be  ever  mindful  of  your  obligations,  and 
by  zealously  promoting  the  salvation  of  those  who 
have  been  confided  to  your  care,  merit  for  yourselves- 
the  crown  of  everlasting  life. 


ON    THE    SACRAMENTS.  201 


ANOTHER  EXHORTATION 

MORE    EXPLANATORY    OF    THE    CEREMONIES    USED    IN    THE 
ADMINISTRATION    OF    BAPTISM. 

THE  Sacrament  of  Baptism  is  an  ordinance  of  our 
Lord  Jesus  Christ,  by  which  we  are  cleansed  from 
the  guilt  of  original  sin  in  which  all  men  are  born  and 
by  a  new  and  spiritual  birth  are  made  children  of  God, 
brethren  of  Christ  and  temples  of  the  Holy  Ghost, 
with  an  undoubted  right  to  the  kingdom  of  heaven. 
The  solemnity  with  which  the  Church  administers 
this  sacrament,  though  not  essential  to  its  validity,  is 
of  great  importance  and  should  by  no  means  be  omit- 
ted. The  principal  object  of  the  various  rites  and 
prayers  which  she  makes  use  of,  is  to  draw  down  the 
blessing  of  God  upon  the  person  to  be  baptized,  to 
impress  upon  our  mind  the  magnitude  of  the  blessings 
which  we  here  receive  and  the  obligations  imposed  on 
us  by  the  Christian  character. 

Conformably  to  the  practice  of  the  primitive  Church, 
the  person  to  be  baptized  is  presented  by  his  godfather 
and  godmother  as  sureties  for  the  fulfilment  of  his 
baptismal  engagements.  The  name  which  they  give 
him  on  this  occasion  should  be  that  of  a  saint,  because 
it  is  intended  to  remind  him  of  his  having  been  asso- 
ciated with  the  saints  of  God,  and  of  the  exertion  he 
should  make  to  imitate  the  virtues  of  his  holy  patron. 
The  sponsors  having  asked  in  his  name  to  be  admitted 
to  the  faith,  that  is  to  be  made  a  christian,  in  order  to 
obtain  everlasting  life,  various  ceremonies  are  per- 
formed to  prepare  the  soul  for  the  grace  of  baptism, 
such  as  blowing  thrice  on  the  face  in  contempt  of 
Satan  and  commanding  him  to  depart,  imprinting  the 
sign  of  the  cross,  first  on  the  forehead,  to  signify  that 
we  should  never  be  ashamed  to  make  open  profession 
of  the  faith  of  Christ,  and  then  on  the  breast,  to  ex- 
press the  desire  which  we  should  have  at  all  times  to 
obey  the  commandments  of  God ;  putting  into  the 


202  INSTRUCTIONS 

mouth  a  grain  of  blessed  salt  as  an  emblem  of  true 
wisdom,  and  of  the  happy  influence  of  divine  grace  in 
preserving  the  soul  from  the  corruption  of  sin.  Then 
after  repeated  exorcisms  to  expel  the  evil  spirit,  the 
person  is  conducted  from  the  entrance  to  the  interior 
of  the  church,  where  he  makes  a  solemn  profession  of 
the  christian  faith,  and  his  ears  and  nostrils  are 
touched  with  spittle  in  imitation  of  our  Saviour,  when 
he  cured  the  deaf  and  dumb  man,  the  priest  at  the 
same  time  saying,  ephpheta,  "be  thou  opened,"  to  sig- 
nify that  the  senses  of  the  soul  should  be  ever  open  to 
the  truth  and  the  grace  of  God.  To  a  solemn  renun- 
ciation of  the  devil  and  all  his  pomps  and  works,  suc- 
ceeds the  unction  with  holy  oil,  first  on  the  breast  to 
denote  the  courage  imparted  by  the  Spirit  of  God,  to 
combat  and  overcome  the  enemy  of  salvation ;  then 
between  the  shoulders  to  express  the  necessity  of  this 
same  courage  and  fortitude  in  supporting  the  crosses  and 
trials  which  we  must  necessarily  meet  with  during  life. 
After  a  second  profession  of  faith,  the  sacrament  is 
administered  by  pouring  consecrated  water  on  the 
head  of  the  person,  with  the  words  ordained  by 
Christ :  /  baptize  thee  in  the  naine  of  the  Father,  and 
of  the  Son,  and  of  the  Holy  Ghost.  The  new  christian 
is  then  anointed  on  the  top  of  the  head  with  the  sacred 
chrism,  as  an  emblem  of  the  eminent  character  which 
he  has  received,  and  of  his  special  consecration  to  the 
service  of  God.  After  this,  a  white  garment  is  laid 
upon  him,  to  denote  the  robe  of  innocence  with  which 
he  is  clothed  in  baptism;  and  lastly  a  burning  light  is 
put  into  his  hand  to  signify  the  lamp  of  faith  which  he 
is  always  to  keep  burning  with  the  oil  of  charity  and 
good  works,  that  he  may  be  ever  ready  to  go  forth  and 
meet  the  heavenly  bridegroom,  and  be  admitted  to 
that  happy  nuptial  feast  which  will  have  no  end.  In 
witnessing  these  ceremonies,  by  which  we  ourselves 
were  consecrated  to  the  service  of  the  Almighty,  let 
us  recall  with  gratitude  the  eminent  blessings  which 
he  has  conferred  upon  us,  and  implore  the  grace  of 
faithfully  corresponding  to  his  mercies. 


ON    THE    SACRAMENTS.  203 


EXHORTATION   BEFORE   CHURCHING. 

N  conformity  to  a  very  laudable  custom,  you  have 
come  to  request  the  blessing  of  the  Church  upon 
yourself  and  the  child  that  has  been  committed  to 
your  care.  While  you  return  thanks  to  God  for  the 
favors  which  he  has  bestowed  upon  you,  let  them  in- 
duce you  to  make  a  fervent  consecration  of  yourself 
and  your  offspring  to  his  holy  service.  Be  careful, 
both  by  word  and  example,  to  impress  upon  its  youth- 
ful heart  the  principles  of  solid  piety,  that  you  may 
correspond  to  the  views  of  Divine  Providence  in 
placing  it  under  your  charge,  and  may  have  the  hap- 
piness of  seeing  your  children  attentive  in  their  duties 
to  God,  and  solicitous  for  their  own  eternal  welfare. 
You  hold  a  lighted  candle  in  your  hand,  to  signify 
the  good  works  by  which  you  should  express  your 
gratitude  to  God  for  the  benefits  which  he  has  con- 
ferred on  you,  and  the  pious  example  by  which  you 
should  lead  your  children  and  all  around  you  to  the 
love  and  practice  of  virtue.  Endeavor  to  enter  into 
this  disposition,  and  to  cultivate  it  all  the  days  of 
your  life,  that  you  may  obtain  and  enjoy  the  blessings 
which  I  am  now  about  to  solicit  for  you  in  the  name 
of  the  Church. 


EXHORTATION   BEFORE   MARRIAGE. 

MY  dear  friends,  you  are  about  to  enter  upon  a 
union  of  which  God  himself  is  the  author,  and 
which  our  Divine  Saviour  has  consecrated  in  a  special 
manner,  giving  to  it  a  character  of  sanctity  which 
places  it  among  the  holiest  institutions  of  religion. 
He  knew  full  well  the  dangers  by  which  we  are  sur- 


204  INSTRUCTIONS 

rounded,  and  the  weakness  of  our  nature,  which  re» 
quires  a  continual  encouragement  to  the  discharge  of 
the  duties  that  have  been  imposed  on  us.  For  this 
reason  he  has  annexed  to  the  worthy  reception  of  this 
sacrament,  peculiar  graces  which  dispose  the  married 
couple  to  respect  the  sacred  engagement  which  they 
have  formed,  and  enable  them  to  surmount  the  various 
obstacles  they  may  meet  with  in  the  way  of  happiness. 
The  present  occasion  then  is  not  one  of  little  interest, 
nor  can  you  view  it  in  any  other  light  than  as  a  most 
important  era  in  your  lives,  and  most  intimately  con- 
nected with  your  temporal  and  eternal  welfare.  Alas ! 
it  but  too  often  happens  that  the  minister  of  God  ex- 
tends a  trembling  hand  in  the  performance  of  the 
nuptial  ceremony.  The  scene,  it  is  true,  is  one  of 
unrestrained  festivity;  but  how  frequently  is  the 
blessing  which  he  imparts,  countermanded  by  the  in- 
visible malediction  of  him  who  penetrates  the  inmost 
recesses  of  the  heart!  How  frequently,  amid  the 
rejoicings  of  the  world,  is  the  storm  of  tribulation 
already  gathering  over  the  heads  of  those  who  come 
to  this  holy  alliance  with  unworthy  dispositions !  How 
diiFerent,  we  hope,  are  your  prospects.  We  have 
reason  to  believe  that  your  joys  are  pure  and  founded 
on  a  solid  basis,  that  you  have  duly  prepared  your- 
selves for  this  important  event,  and  that  your  hearts 
are  such  in  the  sight  of  heaven  as  to  draw  down  upon 
you  its  favor  and  protection. 

With  confidence  then  in  the  promises  of  him  who 
condescended  to  honor  with  his  Divine  presence  the 
happy  nuptials  of  Cana,  invite  him  to  come  and  pre- 
side on  this  occasion  also,  to  bless  the  contract  you 
are  about  to  ratify,  and  to  render  it  by  his  grace  a 
true  emblem  of  that  sacred  union  which  exists  be- 
tween him  and  his  Church,  a  union  of  sentiment  and 
action  founded  in  virtue  and  the  love  of  God. 


ON   THE    SACRAMENTS.  205 


AFTER   THE   MARRIAGE   CEREMONY. 

HAVING  been  united  in  the  holy  bands  of  matri- 
mony, give  thanks  to  the  Almighty  for  the 
favors  which  he  has  bestowed  upon  you.  The  graces 
which  you  have  received  have  been  granted  for  the 
purpose  of  animating  you  in  the  discharge  of  the  obli- 
gations which  the  marriage  life  imposes,  and  which  are 
beautifully  expressed  in  these  words  of  the  Apostle: 
**Let  women  be  subject  to  their  husbands,  as  to  the 
Lord  ;  for  the  husband  is  the  head  of  the  wife,  as  Christ 
is  the  head  of  the  Church. . . .  Therefore,  as  the  Church 
is  subject  to  Christ,  so  also  let  the  wives  be  to  their 
husbands  in  all  things.  Husbands,  love  your  wives,  as 
Christ  also  loved  the  Church,  and  delivered  himself 
up  for  it,  that  he  might  sanctify  it,  cleansing  it  by  the 
laver  of  water  in  the  word  of  life  ....  So  also  ought 
men  to  love  their  wives  as  their  own  bodies."  Ever 
mindful  of  these  duties  which  you  owe  to  each  other, 
and  to  those  with  whose  welfare  you  may  be  specially 
charged,  cherish  with  solicitude  the  grace  that  has 
this  day  been  conferred  upon  you  ;  it  will  direct  you 
in  every  difficulty,  it  will  comfort  you  in  the  hour  of 
trial,  it  will  be  a  continual  source  of  peace,  of  joy,  of 
mutual  affection  on  earth,  and  a  pledge  of  your  eternal 
and  perfect  union  in  heaven. 


EXHORTATION  BEFORE  MARRIAGE, 

WHEN  ONE  OF  THE  PARTIES  IS  NOT  A  CATHOLIC. 

HOPE,  my  dear  friends,  you  have  reflected  suffi- 

ciently  on  the  importance  of  the  contract,  which 

you  are  about  to  ratify  in  the  presence  of  God.     The 
solemn  engagement,  by  which  you  are  to  be  united,  is 
18 


206  INSTRUCTIONS 

not  of  a  transient  and  momentary  nature;  it  will  bind 
you  together  during  the  whole  period  of  your  earthly 
existence:    for,    "what   God    hath  joined,   says   the 
Scripture,  let  not  man  put  asunder."     As  nothing  but 
death  will  be  able  to  dissolve  the  union  that  is  to  exist 
between  you,  it  is  of  the  highest  importance  that  you 
should  implore  at  this  moment  that  blessing  of  Divine 
Providence,  without  which  you  would  in  vain  promise 
yourselves  any   real    happiness.     Whatever   may  be 
your  present  anticipations,  whatever  the  tie  of  affec- 
tion that  binds  you  to  each  other,  the  time  of  diffi- 
culty, the  moment  of  trial  must  arrive,  when  all  the 
courage  of  a  «renerous  heart  and  all  the  piety  of  a  true 
christian  will  be  requisite  to  sustain  you,  to  enlighten 
you,  and  to  protect  from  the  fury  of  the  storm  the  fair 
fruits  of  domestic  peace.     It  is  this  that  awakens  a 
feeling  of  the  deepest  interest  among  those  who  sur- 
round you  on  this  occasion,  and   prompts  us  all  to 
invoke  upon  you  the  favor  of  the  Almighty.     May  he 
then  extend   to  you  those  graces  which  will   be  the 
security  of  your  earthly  happiness,  and  a  pledge  of 
your   eternal    welfare!     But   for   your  part,   let   me 
entreat  you  to  be  ever  mindful  of  the  holiness  of  the 
matrimonial  state,  and  to  animate  yourselves  by  this 
consideration  to  a  faithful  discharge  of  your  obliga- 
tions.    May  you  never  lose  sight  of  those  sacred  pro- 
mises which  you  are  about  to  utter  as  the  basis  of 
your  confidence   in  each  other,  nor  of  that  mutual 
ifidelity  which  you  now  profess,  and  which  is  so  strik- 
ingly represented  by  the  ring  which  is  used  in  this 
ceremony  as  the  seal  of  your  lasting  and  happy  union. 
Let  religion  direct  you  in  all  your  actions,  and  you 
will  not  be  disappointed  in  your  hopes.    It  will  qualify 
you  to  be  the  support  and  comfort  of  each  other  in  the 
various  trials  which  you  will  experience,  it  will  pro- 
mote your  happiness  here,  and  prepare  you  for  more 
permanent  enjoyments  hereafter. 


ON    THE    SACRAMENTS.  9,07 


EXHORTATION    BEFORE    COMMUNION    OF 
THE   SICK. 

THE  duty  which  you  are  now  going  to  perform, 
claims  all  your  attention  and  devotion.  He  who 
has  reduced  you  to  this  state  of  infirmity,  is  come  to 
strengthen  you  in  your  sufferings,  and  enable  you  to 
bear  them  with  such  dispositions  as  will  render  them 
highly  conducive  to  your  eternal  welfare.  He  who  is 
the  author  of  life  and  death,  condescends  to  visit  you 
in  your  sickness,  and  to  furnish  you  with  those  celes- 
tial reniedies,  which  will  invigorate  your  soul  and  fill 
you  with  joy  under  the  most  trying  evils  you  may 
have  to  experience.  What  a  source  of  consolatioa 
for  the  christian  to  receive  from  the  Son  of  God  this 
pledge  of  his  goodness  and  love  !  It  is  true,  he  is  a 
God  of  infinite  justice  who  will  render  to  every  one 
according  to  his  deeds,  a  God  of  infinite  perfection» 
who  views  with  horror  the  least  stain  of  sin  ;  but  his 
mercies  are  above  all  his  works,  and  he  assures  us 
that  whatever  burthen  may  oppress  us,  we  will  always 
find  relief  and  refreshment  in  his  bouniiless  charity. 
**Come  to  me,  all  you  that  labor  and  are  heavy 
laden,  and  I  will  refresh  you."  *'I  am  the  living 
bread,  that  came  down  from  heaven;  if  any  n»an  eat 
of  this  bread,  he  shall  live  for  ever.  ...  He  that  eateth 
my  flesh,  and  drinketh  my  blood,  abideth  in  me,  and  I 
in  him,  and  I  will  raise  him  up  at  the  last  day." 
Welcome  him  therefore  to  your  bosom  with  those 
sentiments  of  faith,  humility,  confidence  and  love, 
which  will  prepare  your  soul  for  the  abundant  recep- 
tion of  his  graces.  You  will  receive  that  same  Divine 
Saviour  who  was  crucified  on  Mount  Calvary  for  the 
sins  of  the  world,  who  ascended  into  heaven  and  is 
now  seated  at  the  right  hand  of  God.  Hutnble  your- 
self in  the  presence  of  his  incomprehensible  majesty, 
exclaiming  in  the  words  of  the  Psalmist,  "What  is 


208  INSTRUCTIONS 

man,  O  Lord  !  that  thou  art  mindful  of  him,  or  the 
Son  of  man  that  thou  visitest  him."  While  you 
acknowledge  your  unworthiness  that  he  should  enter 
under  your  roof,  let  your  heart  expand  at  the  contem- 
plation of  his  goodness,  ardently  desiring  to  be  united 
to  him,  and  to  make  him  the  only  object  of  your  affec- 
tions for  time  and  eternity. 


AFTER   COMMUNION. 

ENDEAVOR,  my  dear  friend,  to  set  to  profit 
the  precious  moments,  during  which  the  Lord  of 
heaven  and  earth  will  deign  to  abide  corporally  within 
you.  You  possess  him  who  created  you,  who  redeemed 
you,  and  who  has  destined  you  to  a  glorious  immor- 
tality. What  blessings  may  you  not  expect  to  receive 
from  him  after  this  signal  testimony  of  his  incompre- 
hensible love  ?  Give  vent  therefore  to  the  liveliest 
emotions  of  gratitude  for  the  incomparable  favor  which 
he  has  bestowed  upon  you,  and  while  you  invite  all 
creatures  to  join  you  in  praise  and  thanksgiving,  en- 
treat him  to  remain  with  you  for  ever,  to  protect  you 
against  all  your  spiritual  enemies,  to  grant  you  those 
sentiments  of  resignation  to  his  holy  will,  that  spirit 
of  penance  and  disengagement  from  the  things  of  this 
life,  which  will  render  your  sufferings  meritorious, 
and  inspire  you  with  confidence  at  any  moment  he 
may  call  upon  you  to  leave  this  world.  What  have 
you  to  fear  with  this  heavenly  protector  at  your  side? 
Under  his  guidance,  you  may  truly  say  in  the  words 
of  the  royal  Prophet,  *'though  I  should  walk  in  the 
midst  of  the  shadow  of  death,  I  will  fear  no  evils,  for 
thou  art  with  me."  Let  this  be  the  subject  of  your 
reflections,  and  it  will  prove  a  source  of  great  conso- 
lation during  life  as  well  as  at  the  hour  of  death. 


ON   THE    SACRAMENTS.  209 

EXHORTATION    BEFORE   EXTREME 
UNCTION. 

OUR  Divine  Saviour  has  been  pleased  in  his  infi- 
nite goodness  to  institute,  besides  the  holy  com- 
munion, another  sacrament  for  the  spiritual  and  cor- 
poral benefit  of  those  who  are  dangerously  ill.  It  is 
that  of  Extreme  Unction,  which  is  clearly  pointed  out 
in  those  words  of  St.  James:  "Is  any  man  sick  among 
you  ?  Let  him  bring  in  the  priests  uf  the  Church,  and 
let  them  pray  over  him,  anointing  him  with  oil,  in  the 
name  of  the  Lord;  and  the  prayer  of  faith  shall  save 
the  sick  man ;  and  if  he  be  in  sins,  they  shall  be 
forgiven  him."  To  receive  the  graces  prepared  for 
you  in  this  heavenly  institution,  be  sorry  from  your 
heart  for  having  oifended  God  who  has  provided  you 
with  so  great  a  comfort  in  your  present  state  of  infir- 
mity. Every  portion  of  your  being  calls  for  support 
at  this  moment.  Your  body  and  soul  are  equally  in 
need  of  the  heavenly  physician ;  the  one  is  reduced 
to  an  extreme  weakness  by  the  violence  of  disease, 
the  other  has  become  languid  and  depressed  ;  and  in 
this  state  of  dejection  you  are  more  than  ever  exposed 
to  the  assaults  of  your  spiritual  enemy.  To  supply 
these  urgent  wants  is  the  object  of  Extreme  Unction. 
It  will  banish  from  you  the  enemy  of  salvation,  and 
afford  you  an  easy  triumph  over  his  wicked  sugges- 
tions; if  it  be  expedient  for  your  spiritual  welfare,  it 
will  diminish  your  pains  and  restore  you  to  health;  it 
will  obtain  for  you  the  remission  of  your  sins;  in  a 
word,  it  will  enable  you  to  persevere  to  the  end,  and 
secure  to  you  the  happiness  of  a  good  death.  Cast 
your  eyes  then  upon  the  Cross,  [here  shew  the  Cru- 
cifix,) the  image  of  your  crucified  Redeemer;  enter 
into  the  sentiments  with  which  he  suff*ered  for  the  sins 
of  the  world;  endure  your  illness  with  patience  and 
•resignation  to  the  will  of  God,  as  a  penance  justly 
due  to  your  off*ences ;  and  while  I  apply  this  sacred 
18* 


SIO  INSTRUCTIONS 

unction  to  your  eyes,  your  ears  and  your  other  senses, 
implore  with  a  contrite  and  humble  heart  the  forgive- 
ness of  all  those  sins,  which  through  any  of  these  ave- 
nues may  have  made  their  way  into  your  soul. 


TO   THOSE   WHO   ARE   PRESENT. 

YOU,  my  dear  brethren,  v^ho  are  to  witness  this 
solemn  ceremony,  let  your  presence  be  of  some 
avail  to  our  suffering  friend.  Unite  your  prayers  with 
those  which  the  Church  offers  up  in  his  behalf,  and  do 
for  him  what  you  would  rejoice  to  have  done  for  your- 
selves, were  you  in  a  similar  situation.  For  this  pur- 
pose you  may  recite  the  Litany  of  the  Saints,  or  other 
prayers  according  to  your  devotion. 


AFTER  EXTREME  UNCTION. 

NOW  that  you  have  been  fortified  by  this  sacred 
rite,  return  thanks  to  God  for  the  spiritual  helps 
which  he  has  afforded  you  in  your  sickness.  Let 
your  thoughts  be  fixed  on  his  infinite  mercy  and  your 
eternal  welfare.  Considering  yourself  entirely  dis- 
engaged from  the  world,  look  forward  with  a  tranquil 
mind  to  the  result  of  your  illness.  Raise  your  heart 
frequently  to  God,  and  whatever  may  be  his  holy  will 
in  your  regard,  be  prepared  to  submit  to  it  with  sen- 
timents of  perfect  resignation.  Should  your  mind  be 
disturbed  by  the  thought  of  death,  remember  that  God 
is  not  only  your  ju'lge,  but  a  tender  father  whose  love 
for  you  is  infinite,  and  should  awaken  the  mo-t  lively 
confidence  in  his  mercy.  To  obtain  the  gift  of  final 
perseverance,  set  to  profit  every  moment  that  is  left 
you,  and  make  frequent  acts  of  faith,  hope,  love  and 


ON    THE    SACRAMENTS.  211 

contrition  for  your  sins,  pronouncing  occasionally  the 
holy  names  of  Jesus,  and  Mary,  and  imploring  her 
intercession  with  that  of  all  the  Saints  and  Angels. 
Adore  the  dispensations  of  Piovidence,  and  with  the 
same  conformity  to  its  wise  decrees  that  our  Saviour 
manifested  in  the  garden  of  Olives,  say  in  union  with 
him:  "Father,  not  my  will,  but  thine  be  done,"  or 
with  the  Psalmist:  "Thou  hast  anointed  mv  head  with 
oil;  anil  my  chalice  which  iiiebriateth  me,  how  goodly 
is  it!  and  thy  mercy  will  follow  me  all  the  days  of  my 
life.  And  that  I  may  dwell  in  the  house  of  the  Lord, 
unto  length  of  days." 


EXHORTATION 

BEFORE   THE    LAST    BLESSING   in    articulo   mortU. 

BY  the  goodness  of  God,  my  dear  friend,  you  hare 
already  received  the  Sacraments,  which  were 
intended  to  strengthen  your  soul,  and  arm  you  in  your 
last  conflict  in  your  journey  to  eternity.  However, 
that  nothng  may  be  wanting  to  animate  your  confi- 
dence, I  will  now  impart  to  you,  by  virtue  of  the 
faculty  which  I  have  received  from  the  Holy  See,  the 
Apostolical  benediction  of  his  Holiness,  with  a  plenary 
indulgence,  for  the  full  discharge  of  whatever  debts 
of  sin  may  yet  stand  against  you,  and  retard  your 
entrance  into  heaven.  Raise  your  heart  to  God  by  a 
lively  faith  in  the  merits  of  our  Saviour  Jesus  Christ 
who  died  for  your  salvation,  and  with  an  entire  confi- 
dence in  his  mercy  and  goodness.  Ofter  yourself  to 
him  without  reserve,  to  love  him  for  all  eternity;  beg 
of  him  by  an  act  of  sincere  contrition  to  pardon  all 
your  sins;  accept  the  penance  of  death  as  a  punish- 
ment due  to  your  oifences,  and   trust  in  his  divine 


212  INSTRUCTIONS   ON    THE    SACRAMENTS. 

mercy,  that  he  will  now  release  you  from  all  your  sins, 
and,  at  the  hour  of  your  death,  will  receive  you  into 
the  mansions  of  eternal  rest.  This  will  be  your  hap- 
piness, if  perfectly  disengaging  your  heart  from  the 
things  of  this  world,  you  long  with  the  Apostle  "to  be 
dissolved,  and  to  be  with  Christ."  Looking  upon  this 
earth  therefore  as  a  land  of  exile,  let  your  thoughts 
and  your  sighs  be  directed  to  that  heavenly  country 
for  which  you  have  been  created,  at  one  moment  ex- 
claiming with  the  Psalmist :  "Who  will  give  me  wings 
like  a  dove,  and  I  will  fly  and  be  at  rest  ?"  at 
another,  anticipating  with  joy  the  blissful  scenes  of 
that  Jerusalem  above,  where  all  tears  shall  be  wiped 
from  3'our  eyes,  where  death  shall  be  no  more,  where 
you  will  live  forever  in  the  secure  possession  of  that 
happiness  which  the  eye  hath  not  seen,  nor  ear  heard, 
nor  the  heart  of  man  hath  ever  conceived. 


TRANSLATION 


or 


A   FEW   PRAYERS 


IN   THE 


CEREMONY  OF  BAPTISM. 


Si  igitur,  etc.,  page  17. 

If  then  thou  desirest  to  enter  into  life,  keep  the 
ommandments :  Thou  shalt  love  the  Lord  thj  God 
/ith  thj  whole  heart,  with  thy  whole  soul,  and  with 
ly  whole  mind,  and  thy  neighbor  as  thyself. 
L-Accipe  vestem,  etc.,  page  25. 

Receive  this  white  garment,  and  see  thou  carry  it 
without  stain  before  the  judgment-seat  of  our  Lord 
esus  Christ,  that  thou  mayest  have  eternal  life. 
I,  Amen. 

Accipe  lampadem,  etc.,  ibid. 

Receive  this  burning  light,  and  keep  thy  Baptism, 
0  as  to  be  without  blame :  keep  the  commandments 
f  God,  that  when  the  Lord  shall  come  to  the  nuptials, 
hou  mayest  meet  him  in  the  company  of  all  the 
laints  in  the  heavenly  court,  and  have  eternal  life, 
nd  live  for  ever  and  ever.    1^.  Amen. 


INDEX 


ET  ORDO    PR,^CIPUARUM    RERUM,  QVM   IN   HOC  RITUALIS 
CO.VIPENDIO    CONTINENTUR. 


DE  iis,  quae  in  Sacramento- 
rum  administratione  gene- 

raliter  servanda  sunt,  Pag.  5 
De  Sacramento   Baptism!  rite 

administrando  9 

Ordo  Baptismi  parvulorum  17 
De  Baptismo  adultorum  27 
Ordo  suppiendi  omissa  super 

baptizatum  29 

Kitus  servandus,  cum  Episco- 

pus  baptizat  31 

Benedictio     Fontis    Baptismi 

extra   Sabbatum   Pasch.nc   et 

Pentecostes,  cum  aqua  con- 

secrata  non  habetur  32 

De  Sacramento  Pnenitentiae  33 
Ordo  ministrandi  Sacramentiim 

Pcenitentiae  34 

Absolutionis  forma  37 

De  absolutione  ab  Excommu- 

nicatione  in  foro  exteriori  38 
De  modo  absolvendi  a  Suspen- 

sione,  vel  ab  Interdicto  40 
De     Sanctissimo    Eucharistiae 

Sacramento  42 

Ordo  ministrandi  sacram  Com- 

munionem  44 

De  Communione  Paschali  47 
De  Communione  infirmorum  48 
De  Sacramento  Extremae  Unc- 

tionis  54 

Ordo  ministrandi  Sacramentum 

Extremae  Unctionis  56 

De  visitatione  et  cura  infirmo- 
rum 63 
Modus  juvandi  morientes      67 


Ordo  commendationis  animae69 
In  Expiratione  77 

De  Exequiis  79 

Quibus  non  liceat  dare  Eccle- 

siasticam  sepulturam  81 

Exequiarum  ordo  82 

De  Exequiis  parvulorum  92 
De  Sacramento  Matrimonii  103 
Eitus    celebrandi    Matrimonii 

Sacramentum  106 

De  benedictione  mulieris  post 

partum  111 

De  benedictionibus  regulae  ge- 
ne rales  113 
Ordo  ad  faciendam  Aquam  be- 

nedictam  114 

Benedictio    candelarum    extra 

diem  Purificationis  B.  M.  V. 
117 
Benedictio  domorum  118 

Benedictio  loci  118 

Benedictio  domus  novae  119 
Benedictio  thalami  120 

Benedictio  novae  navis  120 

Benedictio     communis     super 

fruges  et  vineas  121 

Benedictio  esculentorum,  prae- 

sertim  in  Pascha  122 

Benedictio  agni  Paschalis  122 
Benedictio  ovorum  122 

Benedictio  panis  123 

Benedictio  novorum  fructuum 

123 
Benedictio  ad  quodcumque  co- 

mestibile  124 

Benedictiones  ab  Episcopis,  vel 


SI4 


INDEX. 


aliis  facultatem  habentibus 
faciendaj  124 

Benedictio  Sacerdotaliumindu- 
mentorum  in  genere  124 

Benedictio  Mapparum,  sive 
linteaminum  altaris  126 

Benedictio  corporalium        127 

Benedictio  tabernaculi,  seu  vas- 
culi  pro  sacrosancta  eucha- 
ristia  conservanda  V?S 

Benedictio  novae  crucis        128 

Benedictio  imaginum  J.  C.  U. 
N.,  B.  M.  V.  et  aliorum 
Sanctorum  129 

Ritus  benedicendi  et  imponendi 
primarium  lapidem  pro  Ec- 
clesia  aedificanda,  servandus 
a  Sacerdote  facultatem  ha- 
bente  ab  Episcopo  130 

Ritus  benedicendi  novara  Ec- 
clesiam  seu  Oratorium  pub- 
licum, lit  ibi  sanctissimum 
Missae  sacrificium  celebrari 
possit  141 

Ritus  reconciliandi  Ecclesiam 
violatam,  si  nondum  erat  ab 
Episcopo  consecrata         146 

Ritus  benedicendi  novum  Cce- 
meterium  per  Sacerdolem  ab 
Episcopo  deleg^atum  150 

Ordo  reconciliandi  Ccemete- 
riura  violatum,  sive  Ecclesiae 
contiguum  sit,  sive  separa- 
tum, ubi  Ecclesia  non  est 
polluta  152 

De  Processione  ad  petendam 
pluviam  154 

Processio  ad  postulandam  sere- 
nitatem  156 

Preces  ad  repellendam  tempes- 
tatem  158 

Preces  dicendae  tempore  penu- 
riae  et  lamis  161 

mortalitatis  et  pestis     163 

tempore  belli  165 

Processio  in  quacumque  neces- 
sitate 167 


Preces  dicendae  in  Proccssioae 
pro  gratiarum  actione        171 

De  Processione  in  translatione 
Sacrarum  Reliquiarum     174 

Formulae  scribendae  in  libris 
habendis  apud  Parochos   174 

Appendix  181 

Formula  brevis  conficiendae 
aquae  Baptismalis  181 

Benedictio  in  articulo  mor- 
tis 182 

Modus  benedicendi  scapulare, 
et  admittendi  in  Sodalitatem 
B.  Mariae  V.  de  Monte  Car- 
melo  183 

Modus  excipiendi  professionem 
fidei  Catholicae  a  Neo-con- 
versis  191 

Short  Instructions  for  the 
administration  of  the  Sacra- 
ments 198 
Exhortation  before  Baptism  198 
After  Baptism  200 
Another  exhortation  more  ex- 
planatory of  the  ceremonies 
used  in  the  administration  of 
Baptism  201 
Exhortation    before     Church- 
ing                                   203 
Exhortation  before  Marriage 

203 
After  the  Marriage  ceremony 

205 

Exhortation   before   Marriage, 

when  one  of  the  parties  is 

not  a  Catholic  205 

Exhortation  before  Communion 

of  the  Sick  207 

After  Communion  208 

Exhortation    before    Extreme 

Unction  209 

To  those  who  are  present    210 

After  Extreme  Unction        210 

Exhortation     before    the    last 

blessing  m  articulo  mortis  211 


INDEX    GENERALIS. 


Msoiuiio  poenitentis  in  peri- 
cUlo  mortis  constituti,  pag.  36. 
forma  absolutionis  37.  abso- 
lutio  ab  excommunicatione  in 
foro  exteriori  38.  absolutio  a 
suspensione  vel  interdict©  extra 
vel  intra  sacramentalem  con- 
fessionem  40. 

.'Jdusvarianim  virtutum  sug- 
gerendi  moribundis  68. 

Mminisiraiio      Sacramento- 
rum,  et  quK  circa  banc  genera- 
liter  servanda  sint  5.  adminis- 
tratio  baptisrai  rite  facienda  9. 
Adultus.    Baptismus  aduito- 
rum  27.     In  hisce  Provinciis, 
adulti  baptizari  possunt  eadem 
forma  ac  infantes.  28. 
^groius.  Vide  Injirmi. 
jlgnus.  Benedictio  agni  pas- 
ehalis  122. 

^dmentes,  quando  communi- 
candi  43. 

jlnima:.  Status  animarum  ut 
describendus  in  libro  a  Paro- 
chis  179. 

Aqua,  qualis  esse  debeat,  ut 
sit  materia  apta  baptismi  9. 
Facultas  aquae  baptismalis  bre- 
viori  formula  conliciendse  Mis- 
sionariis  concessa  32.  Brevior 
formula  benedicendi  aquam 
bantismalem  181.  Aqua  bene- 
dicta  114. 


B. 


BapHsmns.  Hecta  adminis- 
tratio  baptismi  9.  ejus  materia 
et  forma  9.  ejus  minister  11. 
ejus  patrini  13.  ejus  adminis- 
trandi  tempus  et  locus  13. 
Baptismus  parvulorum  11.  ejus 
ordo  17.  baptismus  adultorum 
27.  administrari  potest  eadem 
forma  ac  pro  parvulis  28.  bap- 
tismus ffigroti,  seu  in  casu 
necessitatis,  quomodo  admi- 
nistrandus  25.  29.  baptismus 
plurium  eodem  tempore  quo- 
modo adminiistrandus  25.  bap- 
tismus quando  iterari  debeat  28. 
utrum  fieri  debeat  per  infu- 
sionem,  aut  per  immersionem, 
aut  per  aspersionem  10. 

Bapiisierium,  quale  esse  de- 
beat  1-1. 

Bapiizati,  ut  describendi  sinl 
in  libro  a  Parocliis  175. 

Belium.  Preces  dicendce  tem- 
pore belli  165. 

Benediclio.  Regulae  generaleB 
de  benedictionibus  113.  bene- 
dictio aquae  baptismalis  181- 
aquae  lustralis  114.  agni  pas- 
chalis  122.  annuli  107.  cande- 
larum  extra  diem  Purificationin 
117.  novi  ccemeterii  150.  cor- 
poralium  127.  novae  crucis  12S. 
domus  novae  119.  domorum  118. 
novae '  ecclesiae    141.    novoruna 


216 


INDEX    GENERALIS. 


fructuum  123.  sacrarum  imagi- 
num  129.  sacerdotaliurn  indu- 
mentorum  124.  primi  lapidis 
pro  jedificanda  ecclesia  130. 
loci  118.  mapparum,  seu  lintea- 
minum  altaris  126.  mulieris 
post  partum  111.  novae  navis 
120.  novi  oratorii  141.  ovorura 
122.  panis  123.  pixidis  128.  salis 
in  baptismo  18.  scapiilaris  ISS. 
tabernaculi  eucharistici  128. 
thalami  120.  ad  quodcumque 
comestibile  124.  super  fruges 
et  vineas  121.  in  articulo  mor- 
tis 182. 

C. 

Cadaver.  Quomodo  expo- 
nenda  cadavera  in  ecclesia  80. 
ubi  sepelienda  80. 

Candelce.  Benedictio  cande- 
larum  117. 

Caniicum  Benedicite  omnia 
opera  101.  Benedictus  89. 

Catechumeni,  quando,  et  quo- 
modo baptizandi  27, 

Catholicorum  cum  acatholicis 
matrimonia  non  benedicenda 
107. 

CkE.meUrium  novum  benedi- 
cendi  ritus  150.  ordo  reconcili- 
andi  ccemeterium  violatum  152. 

Comesiibilis  cujuscumque  be- 
nedictio  124. 

Communio,  quo  ritu  adminis- 
tranda  44.  de  communione  pas- 
chali  47.  de  communione  infir- 
morum  48. 

Confessarius  quas  partes  ira- 
plere  debeat  34.  35,  etc. 

Confesdo  peccatorura  quali- 
ter  peragenda  35. 

Confessionalis  sedes  ubi,  et 
qualis  esse  debeat,  34. 

ConfirmaH  ut  describendi  in 
libro  a  Parochis  176. 

Covjvgaii  ut  describendi  in 
libro  a  Parochis  176. 


Corporale.  benedictio  corpo- 
ralium  127. 

Crux,  benedictio  novas  cru- 
cis  128. 

D. 

Defandi  ut  describendi  in 
libro  a  Parochis  180. 

Denuntiationes  faciendae  ante 
contrahendum  matrimonium 
104.  ut  describendse  in  libro  a 
Parocho  177. 

Dispensare.  modus  dispen- 
sandi  super  irregularitate  41. 

Dispositio  necessaria  ex  parte 
administrantis  sacramenta  5.  6. 
et  ex  parte  suscipientis  7. 

Doinus  novae  benedictio  119. 
domorum  118. 


E 


Ecclesia  violata  quo  ritu  re- 
concilianda  146.  ecclesiae  novae 
benedictio  141.  ut  imponendus 
primus  lapis  in  ea  asdificanda 
130.  ecclesia,  quamvis  a  sacer- 
dote  benedicta,  consecranda  est 
ab  Episcopo  146.  utrum,  etquo 
ritu  simplex  sacerdos  reconci- 
liare  possit  ecclosiam  ab  epis- 
copo consecratam  150. 

Episcopus  quos  ritus  servare 
debeat  cum  baptizat  31. 

Eucharistice  sacramentum  42. 
quando  administrandum  pecca- 
toribus  occultis,  et  amentibus 
43.  non  deferendum  infirmis  ad 
adorandum  49. 

Excommnnica  tio.  Ahsohitioab 
excommunicatione  in  foro  ex- 
teriori  38.  in  Ibro  interiori  40. 

Exequi(B  79.  earum  ordo  82. 
exequiae  parvulorum  92. 

Exorcismus  in  baptismo  21. 

Expiratio.  Quid  laciendum 
in  expiratione  moribund!  77. 

Extrema  unctio   54.    quibus 


INDEX    GENERALIS. 


Sir 


administranda  aut  deneganda 
55.  ordo  illam  ministrandi  56. 
unctio  ad  lumbos,  etiam  in  viris, 
omittenda  60. 


Fames.  Preces  dicendae  tem- 
pore famis  161. 

Fideles  omnes  communican- 
di,  exceptis  publice  indignis  43. 

Fcetus,  mortua  matre,  utrum 
baptizandiis  12. 

Forma  absolutionis  37.  bap- 
tism! 10. 

Formula  describendi  bapti- 
zatos  in  libro  a  Parocbis  175. 
confirmatos  176.  conjugatos 
176.  statum  animarum  179.  de- 
functos  180. 

Fructus.  Benedictio  novorum 
fructuum  123. 

Fruges.  Benedictio  frugum 
et  vinearum  121. 


G 


Gratia.  Processio  pro  gratia- 
rum  actione  171. 


H 


HcPreiici  quando  rebaptizan- 
di  28. 

HymmisTeDewnlll.  Veni 
creator  191. 


Imago.  Sacrarum  imaginum 
benedictio  129. 

Impanitcns.  Extrema  unctio 
deneganda  est  impoenitenti- 
bus  55. 

Indulgentiam  plenariara  in 
articulo  mortis  applicandi  mo- 
dus 182. 

Infirmi    quando,   et   quinam 
sint   communicandi   48.    infir- 
morum  visitatio  et  cura  63. 
19 


Intentio,  seu  potius  attentio 
adhibenda  est  in  Sacramento- 
rum  admin  is  tratione  7. 

Inierdictum.  Quomodo  quis 
absolvatur  ab  interdicto  40. 

Interrogationes  faciendas  a 
sacerdote  in  confessione  35. 

Irregidaritas.  Quomodo  quis 
absolvatur  ab  irregularitate  41. 


Jacvlatori(B  suggerendae  mo- 
ribundis  68. 

Jejunium  ante  communionem 
quando  sit  necessarium  in  infir- 
mis  49. 


Lapis  primarius  pro  ecclesia 
sedificanda  130. 

Libri  necessarii  ad  rectam 
sacramentorum  administratio- 
nem  7.  libri  habendi  a  Parocbis 
ad  varia  personarum  genera 
describenda  174. 

Linteamen.  Benedictio  lin- 
teaminum  altaris  126. 

Litanies,  sanctorum  134.  lita- 
niae  pro  moribundis  70. 

Locus  administrandi  baptismi 
13.  loci  benedictio  118. 

M 

Mappa.  Mapparum  altaris 
benedictio  126. 

Mater,  vide  Pater. 

Materia  baptismi  9. 

Matrimonium  sacramentum 
103.  ritus  illud  celebrandi  106, 
matrimonia  catholicorum  cum 
acatholicis  non  sunt  benedi- 
cenda  107. 

i)/mis/«r  baptismi  11. 

Modus  absolvendi  a  suspen- 
sione  et  interdicto  40.  et  dis- 
pensandi  super  irregularitate 
41.  benedicendi  scapulare,  et 


\ 


218 


INDEX    GENERALIS. 


admittendi  in  sodalitatem  B.  M. 
V.  de  monte  Carmelo  185.  ex- 
cipiendi  professionem  fidei  a 
neo-conversis  191. 

Monatra  utrurn  baptizari  de- 
beant  12. 

Moribundus.  Quid  agendum 
in  expiratione  moribundi  77. 

Morientes  juvandi  ratio  67. 

Mortalitas.  Processio  tem- 
pore mortalitatis  163. 

Mulier.  Benedictio  mulieris 
post  partum  111. 

N 

Navis  novae  benedictio  120. 

Nomina  baptizati,  et  suscep- 
torum  notanda  in  libro  baptis- 
mali  26. 


O 


Oleum  sanctum,  seu  infirmo- 
rum  54.  olea  sacra,  seu  cate- 
chumenorum,  requisita  in  bap- 
tismo  14. 

Omissa  qnomodo  supplenda 
super  baptizatum  29. 

Oraiorium  novum  benedi- 
cendi  ritus  141. 

Ordo  ad  faciendam  aquam 
benedictam  114.  ordo  baptismi 
parvulorum,  qui  idem  est  pro 
adultis  17.  exequiarum  82. 
administrandi  sacram  commu- 
nionem  44.  sacramentum  pceni- 
tentiae  34.  extremam  unctionem 
56.  reconciliandi  ccemeterium 
152.  sepeliendi  parvulos  92. 
supplendi  omissa  super  bapti- 
zatum 29. 

Ovum.  Benedictio  ovorum 
122. 


Panis  benedictio  123. 
Parentes   infantis   baptizati, 
de  quo  admonendi  26. 


Parochus  quos  libros  habere 
debeat  174.  quid  agere  debeat 
ut  obtineat  observantiam  prae- 
cepti  communionis  paschalis 
47.  ejus  partes  in  administra- 
tione  Eucharistioe  42.  matri- 
monii 103.  extremae  unctionis 
54.  ejus  debitum  erga  infirmos 
63.  et  circa  sepulturam  defunc- 
torum  79.  atque  in  exequiis  81. 

Parvuli  utrum  in  utero  bap- 
tizandi  11.  eorumbaptismus  17. 
exequiae  et  sepultura  92. 

Pater,  et  Mater  utrum  bap- 
tizare  queant  propriam  pro- 
lem  11. 

Patrini,  seu  Susceptores  bap- 
tismi quot,  et  quales  esse  debe- 
ant  13.  de  quo  admonendi  a 
Parocho  26. 

Pauperes  gratis  sepeliendi  79. 

Peccatorcs  occulti  quando 
communicandi  43. 

Penuria.  Preces  dicendas 
tempore  penuriae  161. 

Pestis.  Processio  tempore 
pestis  163. 

Pixidis  ad  eucharistiam  con- 
servandam  benedictio  128. 

Pluvia.  Processio  pro  pluvia 
impetranda  154. 

Pcenitentice  sacramentum  33. 
ordo  illud  ministrandi  34.  quales 
pcenitentiae  injungendae  a  sacer- 
dote  in  confessione  36. 

Preces  ad  repellendam  tem- 
pestatem  158.  dicendae  tempore 
penuriae,  et  lamis  161.  in  lita- 
niis  tempore  belli  165.  in  pro- 
cessione  pro  gratiarum  actione 
171. 

Processio  ad  petendam  plu- 
viam  154.  ad  petendam  sereni- 
tatem  156.  tempore  mortalitatis 
et  pestis  163.  in  quacumque 
tribulatione  167.  pro  gratiarum 
actione  171.  in  translatione  re- 
liquiarum  174. 

Professio  fidei.  Modus  illam 
excipiendi  a  neo-conversis  191. 


INDEX    GENERALIS. 


219 


Professio  fidei  catholics,  an- 
glice  193. 

Psalmus  Ad  Dominum  cum 
tribularer  144.  Beati  immacu- 
lati  94.  Cantate  Domino  can- 
ticum  .  .  .  laus  97.  De  profun- 
dis  82.  Deus  misereatur  nostri 
156.  Deus  nosterrefugium  165. 
Domine  ne  in  furore  tuo  arguas 
me  163.  Domini  est  terra  98. 
Dominus  regit  me  161.  Ecce 
quam  bonum  187.  Exaudiat 
te  Dominus  167.  Fundamenta 
ejus  140.  Lsetatus  sum  in  his 
145.  Lauda  Jerusalem  158. 
Laudate  Dominum  de  cnelis  96. 
Laudate  Dominum  in  Sanctis 
ejus  98.  Laudate  Dominum 
quoniam  bonus  154.  Laudate 
pueri  Dominum  93.  Levavi 
oculos  meos  144.  Magnus  Do- 
minus et  laudabilis  186.  Mise- 
rere mei  Deus  83.  Nisi  Domi- 
nus ffidificaverit  139.  Quam 
dilecta  131.  Qui  habitat  in 
adjutorio  168. 

Pueri  non  communicandi  qui 
eucharistiae  cognitionem  nun- 
dum  habent  44. 


R 


Recondliare.  Ritus  reconci- 
liandi  ecclesiam  violatam  146. 
et  cffimeterium  violatum  152. 
simplex  sacerdos,  ad  id  delega- 
tus, potest  reconciliare  eccle- 
siam ab  episcopo  consecratam 
150. 

RrgulcB  generales  de  benedic- 
tionibus  113. 

ReLiquice.  Insigniumreliquia- 
rum  translatio  174. 

Requisita  varia  in  adminis- 
tratione  baptismi  14. 

Ritualis  liber  semper  haben- 
dus  secum  in  administratione 
sacramentorum  7. 

Ritus  benedicendi,  et  impo- 


nendi  primarium  lapidem  pro 
ecclesia  sedificanda  130.  bene- 
dicendi novam  ecclesiam  et 
oratorium  141.  reconciliandi 
violatam  146.  benedicendi  no- 
vum ccemeterium  150.  cele- 
brandi  matrimonium  106. 


S 


Sacerdotalium  indumentorum 
benedictio  124. 

Sacramentum.  Quae  genera- 
liter  servanda  sint  circa  sacra- 
mentorum administrationem  6. 
sacramentum  baptismi  quo- 
modo  rite  administretur  9. 
sacramentum  eucharistioe  42. 
peccatoribus  occultis,  et  amen- 
tibus  quando  administrandum 
43.  sacramentum  poenitentiaeSS. 
ordo  illud  ministrandi  34.  sacra- 
mentum extremae  unctionis  54. 
quomodo,  et  quibus  adminis- 
trandum 55.  ordo  illud  minis- 
trandi 56.  sacramentum  matri- 
monii 103.  ritus  illud  cele- 
brandi  106. 

Sal  requisitum  in  adminis- 
tratione baptismi  15.  benedictio 
salis  pro  baptismo  18.  pro  aqua 
lustrali  114. 

Scapularis  benedictio  188. 

SepuUura.  Quid  observan- 
dum  in  sepultura  mortuorum 
79.  quid  in  sepultura  parvulo- 
rum  92.  pro  mortuorum  sepul- 
tura prohibitum  quidquam  pa- 
cisci,  aut  tanquam  pretium 
exigere  79.  quibus  non  liceat 
dari  ecclesiastica  sepultura  81. 

Serenitas.  Processio  pro  im- 
petranda  serenitate  156. 

Siinoma>  etiam  suspicio  vitan- 
da  in  sacramentorum  adminis- 
tratione 7. 

Sodalitas  B.  M.  V.  de  monte 
Carmelo.  Modus  in  illam  ad- 
mittendi  185. 


220 


INDEX    GENERALIS. 


Supplenda  omissa  super  bap- 
tizatum  29. 

Susceptores.  Vide  Patrini. 

Suspensio.  Quomodoquis  ab- 
solvatur  a  suspensione  40. 


Tabemaculum  eucharistiae 
quale  esse  debeat  43.  ejus  bene- 
dictio  128. 

Tempestas.  Preces  ad  repel- 
iendam  tempestatem  158. 

Tempus  administrandi  bap- 
tisrai  13. 

Thalami  benedictio  120. 

Translatio  reliquiaruin  insig- 
nium  174. 


Tnbulatio.  Processio  in  qua- 
cumque  tribuiatione  167. 


U 


Unctio    ad    renes,   etiam    in 
viris,  omittenda  60. 


Vasaila  olei  sacri  qualia  esse 
debeant  14. 

Vestes  adhibendae  in  adminis- 
tratione  sacramentorum  6. 

Viaticum  quando,  quibus,  et 
quomodo    administrandura   48.. 

Vinearum  et  frugum  bene- 
dictio 121. 

Visitaiio  infirmorum  63. 


EXPLICIT    INDEX 


K, 


¥ 


GENERAL  LIBRARY  -  U.C.  BERKELEY 


11 


BDDDSlb3Q2 


